Tài liệu ôn thi THPT quốc gia môn GDCD năm 2017 - 2018 THPT chuyên Lý Tự Trọng chi tiết - Phần 2

TÀI LIỆU CHỦ ĐỀ MÔN GDCD12 2017 – 2018 TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÝ TỰ TRỌNG

1

CHỦ ĐỀ 1: BẢN CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI XÃ HỘI

Chủ điểm 1: PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG(2 tiết)

A. CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG:

1.Về kiến thức: -Nêu được khái niệm, bản chất của PL; Mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức. -Hiểu được vai trò của PL đối với đời sống của mỗi cá nhân, nhà nước và xã hội.

2.Về ki năng: Biết đánh giá hành vi xử sự của bản thân và của những người xung quanh theo các chuẩn mực của pháp luật.

3.Về thái độ: Có ý thức tôn trọng PL; tự giác sống, học tập theo quy định của pháp luật. B. NỘI DUNG CẦN ĐẠT 1/Khái niệm pháp luật: a. Pháp luật là gì ? Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước. b. Các đặc trưng của pháp luật: *Tính quy phạm phổ biến -Pháp luật được áp dụng nhiều lần, ở nhiều nơi, đối với tất cả mọi người, trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội. - Tính quy phạm phổ biến là những nguyên tắc, khuôn mẫu, quy tắc xử sự chung *Tính quyền lực, bắt buộc chung Pháp luật được đảm bảo thực hiện bằng sức mạnh quyền lực nhà nước, bắt buộc đối với tất cả mọi đối tượng trong xã hội. *Tính chặt chẽ về hình thức -Hình thức thể hiện của PL là các VBQPPL được quy định rõ ràng chặt chẽ trong từng điều khoản -Thẩm quyền ban hành VB của các cơ quan nhà nước được quy định trong HP và luật ban hành VBQPPL -Nội dung của VB do cơ quan cấp dưới ban hành (có hiệu lực pháp lí thấp hơn) không được trái với nội dung của văn bản do cơ quan cấp trên ban hành (có hiệu lực pháp lí cao hơn). Nội dung của tất cả các văn bản đều phải phù hợp không được trái Hiến pháp. 2/Bản chất của pháp luật. a. Bản chất giai cấp của pháp luật - PL mang bản chất giai cấp sâu sắc vì PL do NN – đại diện cho giai cấp cầm quyền, thể hiện ý chí của giai cấp cầm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện. b. Bản chất XH của PL - Các quy phạm pháp luật bắt nguồn từ thực tiễn đời sống xã hội. - Các qui phạm PL được thực hiện trong thực tiễn đời sống XHvì sự phát triễn của xã hội.

TÀI LIỆU CHỦ ĐỀ MÔN GDCD12 2017 – 2018 TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÝ TỰ TRỌNG

2

3/ Mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức: -PL và ĐĐ đều tập trung vào điều chỉnh để hướng tới các giá trị xã hội giống nhau. Tuy nhiên phạm vi điều chỉnh của PL hẹp hơn phạm vi điều chỉnh của ĐĐ vì thế có thể coi nó là “ĐĐ tối thiểu” phạm vi điều chỉnh của ĐĐ rộng hơn => “PL tối đa” - Nhà nước luôn cố gắng chuyển những quy phạm đạo đức có tính phổ biến, phù hợp với sự phát triển và tiến bộ xã hội thành các quy phạm pháp luật. Đạo đức là những quy tắc xử sự điều chỉnh hành vi thái độ con người một cách tự giác bởi niềm tin, lương tâm và dư luận của xã hội vì thế nó mang tính tự nguyện không bắt buộc. 4/Vai trò của PL trong đời sống xã hội a.Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lí xã hội - Tất cả các nhà nước đều quản lí xã hội chủ yếu bằng pháp luật bên cạnh những phương tiện khác như chính sách, kế hoạch, giáo dục tư tưởng, đạo đức, … Nhờ có PL, NN phát huy được quyền lực của mình và kiểm tra, kiểm soát được các hoạt động của mọi cá nhân, tổ chức, cơ quan trong phạm vi lãnh thổ của mình. Quản lí xã hội bằng pháp luật nghĩa là nhà nước ban hành pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật trên quy mô tòan xã hội b. Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình - Hiến pháp quy định các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; các luật về dân sự, hôn nhân và gia đình, thương mại, thuế, đất đai, giáo dục, …cụ thể hóa nội dung, cách thức thực hiện các quyền của công dân trong từng lĩnh vực cụ thể. Trên cơ sở ấy, công dân thực hiện quyền của mình. - Các luật về hành chính, hình sự, tố tụng, … quy định thẩm quyền , nội dung, hình thức, thủ tục giải quyết các tranh chấp, khiếu nại và xử lí các vi phạm pháp luật. Nhờ thế, công dân sẽ bảo vệ được các quyền và lợi ích hợp pháp của mình. C.Bài tập củng cố: Vẽ sơ đồ tư duy

Khái niệm Quan hệ Vai trò Bản chất

Đ.nghĩa Đ. trưng G. cấp Xã hội Đạo đức N. nước C. dân