Đề cương ôn tập học kì 1 môn Văn lớp 11 năm 2020 - 2021 THCS Đinh Tiên Hoàng

Trường THCS-THPT Đinh Tiên Hoàng ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KÌ I Năm học 2020-2021 Môn Ngữ văn lớp 11 A/Phần đọc hiểu: - Ôn các phong cách ngôn ngữ đã học (phong cách ngôn ngữ sinh hoạt, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách ngôn ngữ báo chí), các phương thức biểu đạt, các biện pháp tu từ đã học, cách xác định nội dung văn bản (đoạn trích). - Kĩ năng trả lời câu hỏi: đủ, đúng và trúng ý B/ Phần làm văn: Câu 1: Viết đoạn nghị luận xã hội: - Mở đoạn: Nêu vấn đề nghị luận - Thân đoạn: + GIải thích: + Bàn luận vấn đề (phân tích, chứng minh, bình luận…) - Kết đoạn: Rút bài học cho bản thân Câu 2: Viết bài nghị luận văn học: - Kiểu đề: Phân tích nhân vật hoặc một khía cạnh nội dung của tác phẩm - Nội dung ôn: 1) Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” củaThạch Lam: Tác giả, xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác, chủ đề tác phẩm. Diễn biến tâm trạng nhân vật Liên. */Mở bài: Thạch Lam là một trong những nhà văn có đóng góp đáng kể cho nền văn xuôi hiện đại Việt Nam. Ngòi bút của ông giàu cảm xúc nhẹ nhàng, tinh tế khi nói về những kiếp người nghèo khổ. Những tuyện ngắn tài hoa của ông đậm chất nhân văn.“Hai đứa trẻ” rút từ tập “ Nắng trong vườn”(1938) là một trong những truyện ngắn đặc sắc tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật Thạch Lam. Truyện dường như không có cốt truyện vì cốt truyện dựa trên diễn biến tâm trạng của nhân vật Liên. */ Thân bài: 1)Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Liên khi chiều tà và lúc chờ đợi đoàn tàu chạy qua phố huyện a.Tâm trạng buồn man mác của Liên khi chứng kiến cảnh phố huyện nghèo lúc chiều muộn: - Bằng nghệ thuật đối lập tương phản nhà văn làm rõ bức tranh thiên nhiên và bức tranh đời sống xã hội nơi phố huyện nghèo. Cảnh vật và tâm trạng hòa vào nhau một cách tự nhiên.

Câu chuyện mở đầu bằng những câu văn êm dịu với những âm thanh và h/ảnh báo hiệu một ngày tàn. Nhịp điệu câu văn chậm rãi, cô đọng mà súc tích đầy sức gợi làm cho người đọc như nhìn thấy, nghe thấy cảnh vật, cuộc sống và khơi gợi cảm xúc ở người đọc đối với những cảnh vật rất đỗi gần gũi, bình dị. + Cảnh ngày tàn: “ Tiếng trống thu không… từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại…Tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng… muỗi đã bắt đầu vo ve” => Âm thanh tiếng trống báo hiệu trời sắp tối, mặt trời lặn chỉ còn ráng chiều đỏ rực phía tây, dãy tre làng chỉ còn đường nét đen một màu in trên nền trời , tiếng ếch nhái, tiếng muỗi,…Tất cả đều gợi buồn. Trong khung cảnh ấy, Liên ngồi yên lặng cảm nhận nỗi buồn lan tỏa trong không gian “Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị…chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn”. Nỗi buồn của Liên là do tác động của ngoại cảnh + Cảnh chợ tàn: . “Chợ họp giữa phố vãn từ lâu. Người về hết và tiếng ồn ào cũng mất. Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn và lá mía”. Câu văn gợi buồn bởi cảnh vắng vẻ, xác xơ, tiêu điều của chợ quê nghèo chứ không phải cảnh chợ sầm uất đông vui, nó càng khiến tâm trạng Liên buồn thêm. Tuy nhiên, chị em Liên vẫn yêu thương, gắn bó với mảnh đất nghèo đó: “Một mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi quen thuộc quá, khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này. . Nhìn “Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ cúi lom khom trên mặt đất…đi lại tìm tòi, nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể dùng được của các người bán hàng để lại, Liên…động lòng thương nhưng chính chị cũng không có tiền để mà cho chúng nó”. Điều đó cho thấy ở Liên có một tấm lòng nhân hậu, thuần khiết và rất mực trong sáng. + Cảnh sinh hoạt của những kiếp người tàn tạ trong nghèo khó bên những đồ vật tàn: cái chõng ọp ẹp, cây đàn cũ nát, chiếc bát sứt, manh chiếu rách… T/giả kể chuyện ở ngôi thứ ba - đặt vào n/vật Liên. Có lẽ ông muốn câu chuyện này khách quan, bình thường như bao câu chuyện đời thường khác mà ông đã chứng …