Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ Văn lớp 11 Trường THPT Yên Hòa năm 2021 - 2022

1

TRƯỜNG THPT YÊN HÒA

BỘ MÔN: NGỮ VĂN

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN, KHỐI 11

PHẦN A. KIẾN THỨC ÔN TẬP

I. VĂN BẢN

1. Tự tình- Hồ Xuân Hương

2. Câu cá mùa thu ( Thu điếu)- Nguyễn Khuyến

3. Thương vợ- Tú Xương

4. Bài ca ngất ngưởng- Nguyễn Công Trứ

5. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc- Nguyễn Đình Chiểu

II. TIẾNG VIỆT VÀ LÀM VĂN

1. Các biện pháp tu từ, phương thức biểu đạt đã học

2. Các thao tác lập luận: lập luận phân tích; lập luận so sánh

PHẦN II. KĨ NĂNG

1. Kĩ năng làm bài đọc hiểu

2. Kĩ năng cảm nhận/phân tích tác phẩm văn học trung đại

PHẦN B. KẾT CẤU ĐỀ ( Thời gian làm bài: 90 phút)

Phần I: Đọc hiểu (3.0 điểm)

Phần II: Làm văn (7.0 điểm): Nghị luận văn học

2

Chúc các em ôn tập tốt và thi đạt kết quả cao!

TỰ TÌNH (Hồ Xuân Hương)

A. KIẾN THỨC CẦN NHỚ

I. Tác giả Hồ Xuân Hương: Thời đại và con người

II. Bài thơ “Tự tình”

1. Đề tài và thể thơ

2. Nội dung:

a. Tâm trạng vừa buồn tủi, vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le của nhân vật trữ tình b. Khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của nhân vật trữ tình

3. Nghệ thuật:

a. Yếu tố trào phúng và trữ tình b. Tài năng thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: sử dụng từ ngữ giản dị, giàu sức biểu cảm, vận dụng hình ảnh, ngôn ngữ văn học dân gian kết hợp với giọng điệu trữ tình.

B. ĐỀ THAM KHẢO

1. Anh/chị hãy trình bày cảm nhận về tâm trạng và khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của người phụ nữ qua bài thơ “ Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương

2. Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong bài thơ “ Tự tình” (II) của nữ sĩ Hồ Xuân Hương

3. Cảm nhận của anh/chị về bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương

C. ĐỀ THI MINH HỌA

I. ĐỌC HIỂU (3 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Bạn sẽ làm gì khi có một ngày thức dậy thấy bên mình không còn việc gì nữa cả. Tiền trong túi không còn, việc làm không có, người yêu chia tay, bạn bè, gia đình ở xa… Cuộc sống coi như mất hết ý nghĩa. Vậy mà đến lúc đó, tôi lại tự dưng mỉm cười. Con số không tròn trĩnh để người ta soi mình vào đó và chợt nhận ra những thất bại. Như một chiếc gương soi trung thực để thấy ta từ thuở tập bò, tập đi, vội vàng tập chạy, rồi thì… vấp ngã. Có kẻ ngã rồi nằm luôn, có kẻ gượng dậy để… ngã tiếp. Trong suốt cuộc đời bao nhiêu lần ta ngã, bao nhiêu lần đứng dậy, ta có nhớ hết không? Khi tiền trong túi không còn, tôi nghĩ đến hàng triệu người trên thế giới vẫn còn đang đói khát. Khi việc làm không có, tôi tin cũng có hàng triệu người khác cũng đang chạy đôn chạy đáo tìm việc như mình. Khi tình yêu tan vỡ, tôi viết thêm vào thời gian biểu của mình một số giờ học thêm hoặc đi ngủ. Và rồi tôi mỉm cười. Cuộc sống vẫn cứ trôi. Đôi khi ta chao đảo. Rồi sau đó ta sẽ nhận ra và lấy lại thế cân bằng. Một câu danh ngôn nào đấy đại ý là như vậy. Hình như tôi là người lạc quan.

3

Và khi người ta no đủ, người ta sẽ không thể có được cảm giác thử sức khao khát và hy vọng. Bởi vậy cho đến già ta vẫn cứ là bé thơ khi chơi thứ đồ chơi này đến chán ngấy rồi lại đòi thứ khác. Tôi khao khát no đủ nhưng sẽ chẳng bao giờ no đủ. Lúc biết mình đang đi vào cái vòng tròn của con số không, tôi sẽ hít một hơi dài rồi vùng vẫy. Có biết bao nhiêu người trên trái đất này tìm ý nghĩa cuộc sống bằng cách ban tặng cuộc đời mình đến những nơi xa xôi, những người cùng khổ. Thế thì tại sao ta thấy đời mất hết ý nghĩa khi lại bắt đầu bằng bàn tay trắng? Hãy cứ tin đi, bằng cách mỉm cười khi mình thất bại, sẽ thấy cuộc đời lại mỉm cười. Khi ta không còn gì hết, không có gì hết, đời sẽ ban tặng ta một cái gì đó mới mẻ hơn, hạnh phúc hơn. Sau hạnh phúc là bất hạnh, đi hết bất hạnh rồi sẽ gặp hạnh phúc. Điều đó chẳng phải là quy luật hay sao? (Trích “Bài học của thầy” – Trang 32 – NXB Hà Nội – Năm 2016) Câu 1: (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính trong văn bản trên. Câu 2: (1.0 điểm) Trong câu “Con số không tròn trĩnh để người ta soi mình vào đó và chợt nhận ra những thất bại”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Chỉ ra ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật đó. Câu 3: (1.0 điểm) Anh/chị …