Đề thi năng khiếu lần 1 môn Sử lớp 10 năm 2020 - 2021 chi tiết

ĐỀ THI NĂNG KHIẾU LẦN 1 LỚP 10 SỬ NĂM HỌC 2020 – 2021

Ngày thi: 05/10/2020 Thời gian làm bài: 150 phút Câu hỏi (2,0 điểm): Phân biệt trống đồng Ngọc Lũ và trống đồng Đông Sơn? Vì sao nói trống đồng Ngọc Lũ là bộ sử thu nhỏ của dân tộc Việt? Câu 2 (3,0 điểm): Tìm hiểu truyền thuyết “An Dương Vương xây thành Cổ Loa” dưới góc độ Lịch Sử, hãy cho biết: a. Nỏ thần Kim Quy thực chất là gì? Dấu tích khảo cổ ngày nay còn những gì về loại vũ khí này? b. Chuyện Trọng Thủy đánh cắp nỏ thần có thể được coi là nguyên nhân duy nhất giải thích việc nước ta bị mất vào tay phong kiến phương Bắc không? c. Từ việc mất nước Âu Lạc vào tay Triệu Đà (năm 179 TCN), hãy rút ra bài học kinh nghiệm đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay. Câu 3 (2,0 điểm ): Phân tích đặc điểm và vị trí của nền văn minh Văn Lang – Âu Lạc. Câu 4 (3,0 điểm): Bằng những kiến thức đã được học về Các quốc gia cổ đại phương Đông: a. Hãy cho biết: Điều kiện tự nhiên đã ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế, chính trị, xã hội

của các quốc gia cổ đại phương Đông? b. Nêu hiểu biết của em về thành tựu văn hóa được coi là phát minh quan trọng nhất của các

quốc gia cổ đại phương Đông. Theo em, nền văn hóa phương Đông cổ đại còn tồn tại những “khiếm khuyết gì”?

--------Hết-------- Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. Họ và tên thí sinh:……………………………….; Số báo danh:………………...

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM Câu 1.

Ý Nội dung Điểm 1 a. Phân biệt - Trống đồng Đông Sơn là hiện vật có giá trị hàng đầu của loại hình di vật tiêu biểu của văn hóa Đông Sơn (gọi theo địa điểm khảo cổ học Đông Sơn, Thanh Hóa, phát hiện 1924), nằm trong tổng số hơn 140 chiếc trống đồng Đông Sơn đã phát hiện trên đất Việt Nam. - Trống đồng Đông Sơn có nhiều loại, song tiêu biểu nhất, đẹp nhất là trống đồng Ngọc Lũ được gọi theo tên địa danh phát hiện được chiếc trống (1902, người ta phát hiện ra báu vật này đang được cất giữ ở đình làng Ngọc Lũ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam) => Trống đồng Ngọc Lũ là chiếc trống đồng Đông Sơn đẹp nhất, tiêu biểu nhất.

0,5

b. Tại sao nói trống đồng Ngọc Lũ là bộ sử thu nhỏ của dân tộc Việt - Có thể nói trống đồng Ngọc Lũ là bộ sử thu nhỏ của dân tộc Việt vì các hoa văn, hình ảnh trên trống đồng Ngọc Lũ thể hiện gần như toàn cảnh sinh hoạt vật chất và tinh thần của Người Việt cổ - thật là hào hùng, kì diệu. Với những hình vẽ cảnh người, cảnh vật trên mặt trống, có thể coi trống đồng Ngọc Lũ là một bộ sử bằng hình ảnh về thời đại dựng nước và giữ nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc. Và như vậy, trống đồng trở thành cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. HS bằng hiểu biết của mình sẽ nêu cụ thể, chi tiết các dẫn chứng để chứng minh: + Trên tang trống khắc những hình người đội mũ lông chim đang cầm cung tên, giáo mác ở trên những chiếc thuyền mũi cong hình đầu chim (biểu hiện sức mạnh và ý thức chống ngoại xâm bảo vệ đất nước). + Mặt trống hình tròn được trang trí bằng nhiều lớp hoa văn khác nhau với các hình chim, thú, nhà sàn, các cảnh sinh hoạt của con người như giã gạo, đánh trống, nhảy múa… Con chim hạc thể hiện cho nền nông nghiệp lúa nước vì con chim này thường sống ở vùng lúa nước. Hình khắc động vật thể hiện môi trường thiên nhiên phong phú. Hình người hoá trang lông chim thể hiện ước ao được bay bổng hoà nhập với thiên nhiên. Cảnh người giã gạo (một nam một nữ) thể hiện vai trò của người phụ nữ đã được khẳng định trong lao động. Trên trống đồng Đông Sơn có cảnh mô tả dàn trống: hai đến bốn chiếc, dàn cồng: sáu đến tám chiếc và một tốp người vừa múa vừa sử dụng những nhạc khí khác nhau như chuông, khèn, sênh. Người nhảy múa hoá trang.

+ Tất cả được bố trí một cách cân đối, sinh động trên nền của lớp hoa văn trang trí hình răng cưa, hình tròn, hình chữ S và hướng về tâm trống là ngôi sao 14 cánh biểu trưng cho mặt trời, một biểu tượng gắn liền với đời sống của những cư dân nông nghiệp trồng lúa nước. Từ tâm trống tới sát mép trống có 12 vòng tròn đồng tâm tượng trưng cho 12 tháng trong năm. Cảnh vật trên trống đồng …