
Thaygiaongheo.com – Chia sẻ kiến thức THPT các lớp 10, 11, 12
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK1 MÔN NGỮ VĂN 10
I. Văn học sử:
1. Tổng quan văn học Việt Nam: Cần nắm được:
- Những kiến thức chung nhất, tổng quát nhất về hai bộ phận của văn học Việt Nam (văn
học dân gian và văn học viết) và quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam (văn học
trung đại và văn học hiện đại).
- Các thể loại văn học.
- Con người Việt Nam qua văn học: con người Việt Nam trong quan hệ với thế giới tự
nhiên, trong quan hệ quốc gia dân tộc, trong quan hệ xã hội, ý thức về bản thân.
2. Khái quát văn học dân gian Việt Nam: nắm được:
- Những đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam:
✓ Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật truyền miệng.
✓ Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể.
✓ Văn học dân gian gắn bó mật thiết với các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng
đồng.
- Hệ thống thể loại của văn học dân gian Việt Nam: gồm 12 thể loại: thần thoại, sử thi,
truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, tục ngữ, câu đối, ca dao, vè,
truyện thơ, chèo.
- Những giá trị cơ bản của văn học dân gian Việt Nam:
✓ Văn học dân gian là kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc.
✓ Văn học dân gian có giá trị giáo dục sâu sắc về đạo lí làm người.
✓ Văn học dân gian có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc
riêng cho nền văn học dân tộc.
3. Khái quát văn học Việt Nam từ TK X-hết TK XIX: cần nắm được:
- Các thành phần và các giai đoạn phát triển.
- Những đặc điểm lớn về nội dung: chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa nhân đạo và cảm hứng
thế sự.
- Những đặc điểm lớn về nghệ thuật:
✓ Tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm.
✓ Khuynh hướng trang nhã và xu hướng bình dị.
✓ Tiếp thu và dân tộc hoá tinh hoa văn học nước ngoài.
II. Đọc văn:
Thaygiaongheo.com – Chia sẻ kiến thức THPT các lớp 10, 11, 12 1. Chiến thắng Mtao-Mxây: Cần nắm được:
- Phân loại sử thi: sử thi anh hùng và sử thi thần thoại.
- Tóm tắt nội dung sử thi Đăm Săn.
- Phân tích được:
✓ Cảnh trận đánh giữa hai tù trưởng.
✓ Cảnh Đăm Săn cùng nô lệ ra về sau chiến thắng.
✓ Cảnh ăn mừng chiến thắng.
→ Qua đó, thấy được lẽ sống và niềm vui của người anh hùng chỉ có trong cuộc chiến đấu
vì danh dự, vì hạnh phúc và sự thịnh vượng của cộng đồng.
2. An Dương Vương và Mỵ Châu, Trọng Thuỷ: Cần nắm được:
- Đặc điểm của thể loại truyền thuyết: lịch sử được kể lại trong truyền thuyết đã được khúc
xạ qua những hình tượng nghệ thuật đậm màu sắc thần kì làm nên sức hấp dẫn của truyện.
- Phân tích được nhân vật: An Dương Vương, Mỵ Châu, và chi tiết: ngọc trai giếng nước.
- Ý nghĩa của truyện: từ bi kịch mất nước của cha con An Dương Vương và bi kịch tình
yêu của Mỵ Châu-Trọng Thuỷ, nhân dân muốn rút và trao truyền lại cho thế hệ sau bài học
lịch sử về ý thức đề cao cảnh giác với âm mưu của kẻ thù xâm lược trong công cuộc giữ
nước.
3. Uy-lít-xơ trở về: Cần nắm được:
- Vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của người Hy Lạp, cụ thể là của Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp thể
hiện qua cảnh đoàn tụ vợ chồng sau 20 năm xa cách.
- Phân tích được tâm lí nhân vật qua các đối thoại trong cảnh gặp mặt.
- Thấy được sức mạnh của tình cảm vợ chồng, tình cảm gia đình cao đẹp là động lực giúp
con người vượt qua mọi khó khăn.
4. Ra-ma buộc tội: cần nắm được:
- Quan niệm của người Ấn Độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và người
phụ nữ lí tưởng qua hai nhân vật Ra-ma và Xi-ta.
- Nhân vật Ra-ma: là người trọng danh dự, dám hi sinh tình yêu vì danh dự, bổn phận của
một người anh hùng, một đức vua mẫu mực.
- Nhân vật Xi-ta: là người phụ nữ rất mực trong sáng, thuỷ chung, sẵn sàng bước qua mạng
sống của mình để chứng tỏ tình yêu và đức hạnh thuỷ chung.
4. Tấm Cám: cần nắm được:
- Phân loại truyện cổ tích: gồm ba loại: cổ tích về loài vật, cổ tích thần kì, cổ tích sinh hoạt.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.