Đề cương ôn tập giữa kỳ 2 môn Văn lớp 10 Trường THPT Yên Hòa năm 2021-2022

1

TRƯỜNG THPT YÊN HÒA

BỘ MÔN NGỮ VĂN

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KỲ II

NĂM HỌC 2021 – 2022

MÔN: NGỮ VĂN - KHỐI 10

A. CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

PHẦN I. Nội dung ôn tập các văn bản văn học

PHẦN II. Đề đọc hiểu tham khảo

PHẦN III. Đề thi minh họa

B. KIẾN THỨC ÔN TẬP

I. VĂN BẢN GIỮA KÌ II

1. Bạch Đằng giang phú ( Trương Hán Siêu)

2. Đại cáo bình Ngô ( Nguyễn Trãi)

3. Chuyện chức phán sự đền Tản Viên ( Nguyễn Dữ)

II. VĂN BẢN CUỐI KÌ II

1. Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ ( Đặng Trần Côn- Đoàn Thị Điểm)

2. Trao duyên ( Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)

3. Chí khí anh hùng ( Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)

III. TIẾNG VIỆT VÀ LÀM VĂN

1. Khái quát lịch sử tiếng Việt

2. Những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt

3. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

4. Thực hành các phép tu từ: phép điệp, phép đối.

C. KĨ NĂNG

I. Kĩ năng làm bài đọc hiểu

II. Kĩ năng cảm nhận/phân tích một bài thơ, đoạn thơ

III. Kĩ năng cảm nhận/phân tích một nhân vật văn học.

D. CẤU TRÚC ĐỀ THI

I. Thời gian làm bài: 90 phút

II. Nội dung: 2 phần

Phần I. Đọc hiểu (3.0 điểm)

Kết hợp câu hỏi đánh giá năng lực và đọc hiểu

Phần II. Nghị luận văn học (7.0 điểm)

Chúc các em ôn tập tốt và thi đạt kết quả cao!

2

PHẦN I. NỘI DUNG ÔN TẬP CÁC VĂN BẢN VĂN HỌC

BẠCH ĐẰNG GIANG PHÚ

Trương Hán Siêu

A. KIẾN THỨC CẦN NHỚ

I. Tác giả Trương Hán Siêu

Thời đại, con người, sự nghiệp, vị trí văn học sử

II. Tác phẩm “Bạch Đằng giang phú”

1. Thể loại phú (khái niệm, phân loại, đặc điểm…)

2. Hoàn cảnh ra đời, bố cục

3. Nội dung

- Niềm tự hào dân tộc và lòng yêu nước trước những chiến công trên dòng sông lịch

sử. Đồng thời ca ngợi truyền thống anh hùng bất khuất và đạo lí nhân nghĩa của dân

tộc Việt Nam.

- Tư tưởng nhân văn cao đẹp qua việc đề cao vị trí vai trò của con người trong lịch sử.

4. Nghệ thuật

- Tác phẩm đạt đỉnh cao nghệ thuật của thể phú trong văn học trung đại Việt Nam.

B. ĐỀ LUYỆN TẬP

1. Đề 1:

Anh/chị hãy phân tích hình tượng nhân vật khách qua đoạn trích sau:

“Khách có kẻ:

…… Tiếc thay dấu vết luống còn lưu”

(Trích “Bạch Đằng giang phú”- Trương Hán Siêu, SGK Ngữ Văn lớp 10 tập 2,

Nxb Giáo dục, 2019 )

2. Đề 2:

“ Bên sông các bô lão, hỏi ý ta sở cầu?

…..Tái tạo công lao, nghìn xưa ca ngợi.

Anh/chị hãy phân tích đoạn trích trên trong tác phẩm “Bạch Đằng giang phú” –

Trương Hán Siêu. Từ đó, rút ra thông điệp có ý nghĩa với thế hệ trẻ hiện nay.

3. Đề 3:

Phân tích tư tưởng nhân văn và lòng yêu nước được thể hiện trong đoạn trích

sau:

“Tuy nhiện: Từ có vũ trụ, đã có giang san

…. Bởi đâu đất hiểm cốt mình đức cao”

(Trích “Bạch Đằng giang phú”- Trương Hán Siêu, SGK Ngữ Văn lớp 10 tập 2,

Nxb Giáo dục, 2019 )

3

ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ

Nguyễn Trãi

A. KIẾN THỨC CẦN NHỚ

I. Tác giả Nguyễn Trãi

Thời đại, con người, sự nghiệp, vị trí văn học sử

II. Tác phẩm Đại cáo bình Ngô

1. Thể loại cáo (khái niệm, đặc điểm, bố cục, phân loại,…)

2. Hoàn cảnh sáng tác, nhan đề.

3. Nội dung

- Bài cáo được coi là bản tuyên ngôn độc lập lần thứ 2 của dân tộc thế kỉ XV:

+ Nêu cao tư tưởng nhân nghĩa, chân lí độc lập dân tộc.

+ Tố cáo tội ác của kẻ xâm lược

+ Ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

+ Tuyên bố độc lập, rút ra bài học lịch sử

4. Nghệ thuật

- Kết hợp hài hòa 2 yếu tố chính luận sắc bén và văn chương trữ tình.

- Là áng thiên cổ hùng văn của dân tộc, mang đậm cảm hứng anh hùng ca

B. ĐỀ LUYỆN TẬP

1. Đề 1:

“Từng nghe:

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;

Như nước Đại Việt ta từ trước,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,

Núi sông bờ cõi đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác;

Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương;

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

Song hào kiệt đời nào cũng có.

Vậy nên:

Lưu Cung tham công nên thất bại;

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong;

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô