Đề cương ôn tập học kì 2 môn Sử lớp 7 năm 2018 - 2019

1

TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH

NỘI DUNG ÔN TẬP LỊCH SỬ 7 HK2: 2018-2019

A. NỘI DUNG CƠ BẢN - Bài 22: Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền (thế kỉ XVI - XVIII) - Bài 27: Chế độ phong kiến nhà Nguyễn - Bài 28: Sự phát triển của văn hóa dân tộc cuối thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIX - Lịch sử địa phương - Kỹ năng: Làm câu hỏi PISA (đọc đoạn văn cho sẵn về lịch sử rồi trả lời theo yêu cầu)

B. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

LỊCH SỬ ĐỊA PHƢƠNG 1. Quá trình Vùng đất Sài Gòn sáp nhập vào Đại Việt: - Năm 1623, Chúa Nguyễn cho lập sở thuế ở Sài Gòn. - Năm 1679, Chúa Nguyễn cho lập đồn dinh ở Sài Gòn, đặt các chức quan. - Năm 1698, Chúa Nguyễn cử Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam lập phủ Gia Định (TP. HCM), đặt các chức quan cai trị. -> Sài Gòn trở thành một đơn vị hành chính của nước ta. 2. Một số nhân vật nổi tiếng vùng đất Sài Gòn –Gia Định thời phong kiến: Nguyễn Hữu Cảnh, Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Định, Ngô Nhân Tỉnh, Võ Trường Toản…

BÀI 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƢỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN

CUỐI THẾ KỈ XVIII-NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX I. Phong trào nông dân đầu thế kỉ XVI

a) Nguyên nhân Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa nhân dân với nhà nước phong kiến trở nên gay gắt, làm bùng nổ các cuộc khởi nghĩa. b) Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:

Thời gian Tên cuộc khởi nghĩa Địa bàn hoạt động

1511 Trần Tuân Sơn Tây (Hà Nội)

1512 Lê Hy, Trịnh Hưng Nghệ An, Thanh Hóa

1515 Phùng Chương Tam Đảo

1516 Trần Cảo Đông Triều (Quảng Ninh)

c) Kết quả và ý nghĩa:

Các cuộc khởi nghĩa trước sau đều bị dập tắt, nhưng đã góp phần làm cho triều đình nhà Lê mau chóng sụp đổ. II. Các cuộc chiến tranh Nam- Bắc triều và Trịnh - Nguyễn 1. Chiến tranh Nam – Bắc triều - Năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi vua Lê, lập ra nhà Mạc (Bắc triều). - Năm 1533, Nguyễn Kim chạy vào Thanh Hóa, khôi phục lại nhà Lê (Nam triều).

2

=> Nam – Bắc triều đánh nhau hơn 50 năm -> làng mạc điêu tàn, xơ xác. 2. Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài - Năm 1545, Nguyễn Kim mất, con rễ là Trịnh Kiểm lên nắm binh quyền. - Nguyễn Hoàng (con thứ Nguyễn Kim) xin vào trấn thủ Thuận Hóa, Quảng Nam. => Họ Trịnh và họ Nguyễn đánh nhau, lấy Sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới chia cắt Đàng Ngoài - Đàng Trong, gây bao đau thương, tổn hại cho dân tộc. + Tính chất: Đây là cuộc chiến tranh phi nghĩa, tranh giành quyền lợi, địa vị giữa các thế lực phong kiến.

BÀI 27: CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN NHÀ NGUYỄN I.1. Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền - Năm 1802, Nguyễn Ánh lật đổ Tây Sơn, lên ngôi vua, lấy hiệu Gia Long, lập ra triều Nguyễn, đóng đô ở Phú Xuân (Huế). - Năm 1815, ban hành bộ Hoàng triều luật lệ (luật Gia Long) - Chia cả nước thành 30 tỉnh và một phủ (Thừa Thiên). - Quân đội gồm nhiều binh chủng, lập hệ thống liên lạc từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau. - Ngoại giao: + Thần phục nhà Thanh (Trung quốc). + Nhà Nguyễn khước từ mọi tiếp xúc với phương Tây. I.2. Kinh tế dƣới triều Nguyễn a) Nông nghiệp: - Nhà Nguyễn chú ý đến khai hoang, lập ấp, lập đồn điền, chế độ quân điền. - Các biện pháp chưa mang lại hiệu quả do sự chiếm đoạt và tập trung ruộng đất của địa chủ. - Nông nghiệp chưa được phục hồi, dân phiêu tán khắp nơi. b) Công thƣơng nghiệp: - Hoạt động thủ công nghiệp có điều kiện phát triển nhưng bị kìm hãm. - Buôn bán trong nước phát triển, nhà Nguyễn hạn chế buôn bán với phương Tây. II. Các cuộc nổi dậy của nhân dân dƣới triều Nguyễn a) Đời sống nhân dân dƣới triều Nguyễn (nguyên nhân) - Địa chủ cường hào chiếm đoạt ruộng đất, quan lại tham nhũng, tô thuế nặng nề. - Nạn dịch bệnh, nạn đói hoành hành khắp nơi. b) Các cuộc nổi dậy:

Thời gian Tên cuộc khởi nghĩa Địa bàn hoạt động

1821 - 1827 Phan Bá Vành Trà Lũ (Nam Định)

1833 - 1835 Nông Văn Vân miền núi Việt Bắc

1833 - 1835 Lê Văn Khôi sáu tỉnh Nam Kì

1854 - 1856 Cao Bá Quát Hà Nội

c) Kết quả và ý nghĩa:

Các cuộc khởi nghĩa đều thất bại, nhưng đã kế thừa truyền thống chống áp bức, cường quyền ở các thế kỉ trước.