Vật Lý 9 - Lớp 9 - Nhà Xuất Bản Giáo Dục

bÈ gi∏o dÙc và ặào tπo

NHÄ XUƒT BÅN GIÉO D|C viữt nam

Vỹ QUANG (Tấng ChÒ bi™n) òOÄN DUY HINH (ChÒ bi™n) NGUYŸN V°N HOÄ - NG§ MAI THANH NGUYŸN ò`C THÂM

VĩT Lê 9

(T∏i b∂n lôn th¯ ch›n)

01 - 2014/CXB/253 - 1062/GD M∑ sậ : 2H905T4

B∂n quy“n thuÈc Nhà xu†t b∂n Gi∏o dÙc Viữt Nam - BÈ Gi∏o dÙc và òào tπo.

CÉC Kê HIồU DùNG TRONG SÉCH

Thu thÀp th´ng tin (quan s∏t t˘ nhi™n, th› nghiữm, ti’n hành th› nghiữm,

vÀn dÙng vận kinh nghiữm, th´ng b∏o cÒa gi∏o vi™n...).

Xˆ l› th´ng tin (so s∏nh, phân t›ch, kh∏i qu∏t ho∏, n™u d˘ ặo∏n (gi∂ thuy’t),

ti’n hành th› nghiữm ki”m tra, rÛt ra k’t luÀn...).

Câu hãi.

* Câu hãi, bài tÀp kh„. C

C

3

CHả•NG I

C≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua mÈt dây d…n c„ mậi quan hữ nh≠ th’ nào vÌi hiữu ặiữn th’ ặ∆t vào hai ặôu dây d…n Æ„ ?

òiữn trẻ là g◊ ? òiữn trẻ phÙ thuÈc nh≠ th’ nào vào chi“u dài và ti’t diữn cÒa dây d…n ? Cđn c¯ vào ặâu Æ” bi’t ch›nh x∏c ch†t này d…n ặiữn tật hăn ch†t kia ?

C´ng su†t ặiữn cÒa mÈt dÙng cÙ ặiữn ho∆c cÒa mÈt mπch ặiữn ặ≠ểc t›nh bêng c´ng th¯c nào ?

òiữn nđng ti™u thÙ cÒa mÈt thi’t bfi ặiữn phÙ thuÈc vào nh˜ng y’u tậ nào ?

C„ nh˜ng biữn ph∏p nào Æ” sˆ dÙng an toàn ặiữn và ti’t kiữm ặiữn nđng ?

òIồN HủC òIồN HủC

Tàu chπy bêng ặiữn

ô lÌp 7 ta Æ∑ bi’t, khi hiữu ặiữn th’ ặ∆t vào hai ặôu b„ng ặÃn càng lèn th◊ dflng ặiữn chπy qua ặÃn c„ c≠Íng ặẩ càng lèn và ặÃn càng s∏ng. Bây giÍ ta côn t◊m hi”u xem c≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua dây d…n ặiữn c„ tÿ lữ vÌi hiữu ặiữn th’ ặ∆t vào hai ặôu dây d…n Æ„ hay kh´ng ?

I - th› nghiữm

òo c≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua dây d…n ¯ng vÌi c∏c hiữu ặiữn th’ kh∏c nhau ặ∆t vào hai ặôu dây d…n Æ„.

1. Să ÆÂ mπch ặiữn

a) Quan s∏t să ÆÂ mπch ặiữn h◊nh 1.1, k” t™n, n™u c´ng dÙng và c∏ch mổc cÒa tıng bÈ phÀn trong să ÆÂ.

b) Chật (+) cÒa c∏c dÙng cÙ ặo ặiữn c„ trong să ÆÂ ph∂i ặ≠ểc mổc v“ ph›a ặi”m A hay ặi”m B ?

2. Ti’n hành th› nghiữm

a) Mổc mπch ặiữn theo să ÆÂ h◊nh 1.1.

b) òo c≠Íng ặẩ dflng ặiữn I t≠ăng ¯ng vÌi mÁi hiữu ặiữn th’ U ặ∆t vào hai ặôu dây d…n. Ghi lπi c∏c gi∏ trfi ặo ặ≠ểc vào b∂ng 1.

Dflng ặiữn chπy qua v´n k’ c„ c≠Íng ặẩ r†t nhã n™n c„ th” bã qua, v◊ th’ ampe k’ ặo ặ≠ểc c≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua ặoπn dây d…n ặang xọt.

Tı k’t qu∂ th› nghiữm, h∑y cho bi’t, khi ta thay ặấi hiữu ặiữn th’ gi˜a hai ặôu dây d…n, c≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua dây d…n Æ„ c„ mậi quan hữ nh≠ th’ nào vÌi hiữu ặiữn th’.

C 1

4

BÄI 1

S˘ phÙ thuÈc cÒa c≠Íng ặẩ dflng ặiữn Vào hiữu ặiữn th’ gi˜a hai ặôu dây d…n

K’tqu∂ ặo Lôn ặo

Hiữu ặiữn th’ (V)

C≠Íng ặẩ dflng ặiữn (A)

1 0

2

3

4

5

H◊nh 1.1

B∂ng 1

II - ß thfi bi”u di‘n s˘ phÙ thuÈc cÒa c≠Íng ặẩ dflng ặiữn vào hiữu ặiữn th’

1. Dπng ÆÂ thfi

a) D˘a vào b∂ng sậ liữu thu ặ≠ểc tı mÈt th› nghiữm t≠ăng t˘ nh≠ tr™n, ặ≠ểc ti’n hành vÌi mÈt dây d…n kh∏c, ta vœ c∏c ặi”m O, B, C, D, E tr™n hữ trÙc toπ ặẩ h◊nh 1.2. MÁi ặi”m ¯ng vÌi mÈt c∆p gi∏ trfi U, I.

V› dÙ, vÌi ặi”m B ta c„ U = 1,5V ; I = 0,3A.

b) NhÀn xọt : N’u bã qua nh˜ng sai lữch nhã do phọp ặo th◊ c∏c ặi”m O, B, C, D, E nêm tr™n ặ≠Íng thºng ặi qua gậc toπ ặẩ. ò≠Íng thºng này là Æ thfi bi”u di‘n s˘ phÙ thuÈc cÒa I vào U.

D˘a vào sậ liữu Î b∂ng 1 mà em thu ặ≠ểc tı th› nghiữm, h∑y vœ ặ≠Íng bi”u di‘n mậi quan hữ gi˜a I và U, nhÀn xọt xem n„ c„ ph∂i là ặ≠Íng thºng ặi qua gậc toπ ặẩ hay kh´ng.

2. K’t luÀn

Hiữu ặiữn th’ gi˜a hai ặôu dây d…n tđng (ho∆c gi∂m) bao nhi™u lôn th◊ c≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua dây d…n Æ„ cÚng tđng (ho∆c gi∂m) b†y nhi™u lôn.

III - VÀn dÙng

Tı ÆÂ thfi h◊nh 1.2, h∑y x∏c ặfinh :

+ C≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua dây d…n khi hiữu ặiữn th’ là 2,5V ; 3,5V.

+ X∏c ặfinh gi∏ trfi U, I ¯ng vÌi mÈt ặi”m M b†t k◊ tr™n ÆÂ thfi Æ„.

Trong b∂ng 2 c„ ghi mÈt sậ gi∏ trfi cÒa U và I ặo ặ≠ểc trong mÈt th› nghiữm vÌi mÈt dây d…n. Em h∑y d˘ ặo∏n gi∏ trfi sœ ph∂i c„ trong c∏c ´ cfln trậng. (Gi∂ sˆ phọp ặo trong th› nghiữm c„ sai sậ kh´ng ặ∏ng k”).

Tr∂ lÍi câu hãi n™u ra Î ặôu bài h‰c. C 5

C 4

C 3

C 2

5

K’t qu∂ ặo Lôn ặo

Hiữu ặiữn th’ (V)

C≠Íng ặẩ dflng ặiữn (A)

1 2,0 0,1

2 2,5

3 0,2

4 0,25

5 6,0

H◊nh 1.2

B∂ng 2