Những Truyện Ngắn Kinh Điển Ba Lan (Nhiều Tác Giả)

https://thuviensach.vn

ELIZA ORZESZKOWA

(1841 - 1910)

Eliza Orzeszkowa là nhà văn, nhà báo nổi tiếng Ba Lan những năm cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, hai lần được đề cử giải Nobel Văn học (năm 1904 và 1909). Bà tốt nghiệp phổ thông trung học ở Warszawa, hai mươi hai tuổi đã tham gia cuộc Khởi nghĩa tháng Giêng chống ách thống trị của Nga hoàng (1863), từ năm 1879 là một trong những người tổ chức đời sống văn học ở Wilno, năm 1882 bị giam lỏng tại thành phố Grodno.

Sáng tác của Eliza Orzeszkowa phần lớn đề cập đến vấn đề xã hội đương đại nói chung, thí dụ như: Vài lời về phụ nữ (1870), Chủ nghĩa ái quốc và chủ nghĩa thế giới (1880), Về những người Do Thái và vấn đề Do Thái (1882). Trong các sáng tác văn học của bà, chỉ có một số nhỏ là tác phẩm phê bình văn học: Một số điều cần chú ý đối với tiểu thuyết (1886), Những bức thư về văn học (1873), còn phần lớn là tiểu thuyết: Bức tranh nhỏ từ những năm đói, Tình yêu cuối cùng, Cuộc sống của một người theo chủ nghĩa hiện thực, Ở tỉnh lẻ, Hồi kí của Waclaw, Marta... Giai đoạn đỉnh cao sáng tạo của nhà văn là thời kì 1877 - 1891. Hàng loạt tiểu thuyết thuộc trường phái hiện thực đã ra đời trong giai đoạn này: Bóng ma (1881), Vùng đồng bằng (1885), Những kẻ rách rưới (1886), Trên sông Niemen (1888), Kẻ thô lỗ (1888) và các tập truyện ngắn: Từ những tầng lớp khác nhau (1879 - 1882), Cô gái trẻ Antonina (1888) và Vào một đêm đông (1888). Tác phẩm cuối cùng của Orzeszkowa là những câu chuyện kể dưới nhan đề Vinh quang thay những kẻ chiến bại (Gloria victis) viết về cuộc Khởi nghĩa tháng Giêng (1910).

Bà mất tại Grodno ngày 23 tháng 5 năm 1910 do bị bệnh tim nặng.

https://thuviensach.vn

A... B... C...

Trong một thành phố lớn của nước Đức vĩ đại, hằng ngày Joanna Lipska đi ngang qua tòa nhà mà giờ đây người ta đang mở rộng mặt tiền và trang hoàng thêm, nhưng cô không mảy may để ý đến điều đó. Nhà nước ấy là một nhà nước vĩ đại và trụ sở Tòa án được nhà nước đó xây dựng là một tòa nhà đường bệ. Cô có gì liên quan đến những thứ lớn lao kì vĩ ấy cơ chứ? Cô biết rằng bên trong những bức tường rộng rãi được trổ hàng loạt ô cửa sổ cực lớn và sáng sủa kia, số phận của những kẻ dính líu đến các vụ tranh chấp quyền thừa kế hoặc phạm vào các tội nặng nhẹ khác nhau đã được định đoạt. Khi hoàn toàn không có bất cứ tài sản gì thì các tranh chấp thừa kế với cô là không thể, còn nếu như một lúc nào đó, chợt nảy ra trong đầu ý nghĩ là mình có thể bị dính líu đến việc phạm tội thì lập tức cô phải phì cười. Nhưng ý nghĩ ấy chưa bao giờ nảy sinh trong cô và ngôi nhà trụ sở Tòa án kì vĩ ấy chưa bao giờ gây cho cô sự chú ý đặc biệt nào. Tòa nhà quá lớn lao đường bệ, còn cô lại là một con người quá nhỏ bé, xuất thân từ một dòng họ khiêm nhường với cái nghèo xơ xác và cái eo lưng thon thả trinh nguyên! Cô lúc nào cũng mặc váy len đen và đội mũ đen, không trang điểm, cũng không hợp mốt, song lại để lộ ra mớ tóc dày đẹp tuyệt vời màu vàng nhạt gần giống như lanh, mượt mà và tỏa sáng long lanh phía trước trán, với bím tóc dày bện ngay sau gáy. Da mặt cô trắng xanh nhợt nhạt và lộ rõ vẻ thường xuyên mệt mỏi, đôi môi nhỏ màu hồng và đôi mắt màu tro cực lớn, trong suốt đến mức đôi khi khiến người ta liên tưởng đến đôi mắt trẻ thơ. Cô còn trẻ tuổi và chắc chắn là xinh đẹp, nhưng bất cứ kẻ nào biết nhìn người cũng nhận thấy ngay rằng cô thuộc vào loại các cô gái có thể bắt gặp hàng loạt trong mỗi thành phố, họ không chơi bời và chưng diện, họ ăn ít, thở bằng không khí của những con phố nhỏ và những căn nhà chật chội. Cách sống như thế cản trở sự phát triển của sắc đẹp và đồng thời cũng che đậy nó trước mắt mọi