Đề cương ôn tập Học kì 1 KHTN 9 năm 2024–2025 trường THCS Lê Quang Cường (Bà Rịa - Vũng Tàu)

UBND THÀNH PHỐ BÀ RỊA TRƯỜNG THCS LÊ QUANG CƯỜNG

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HKI – MÔN KHTN 9

NĂM HỌC: 2024 -2025 PHÂN MÔN VẬT LÝ

I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT 1. Năng lượng: Cơ năng – công và công suất.

2. Khúc xạ ánh sáng a. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng Khúc xạ ánh sáng là hiện tượng gãy khúc (lệch phương) của các tia sáng khi truyền xiên góc qua mặt phân cách của hai môi trường trong suốt khác nhau.

b. Định luật khúc xạ ánh sáng Nội dung định luật: - Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở bên kia pháp tuyến tại điểm tới. - Đối với hai môi trường trong suốt nhất định, tỉ số giữa sin góc tới (sin i) và sin của góc khúc xạ (sin r) luôn là một hằng số.

sin ?

sin ? = hằng số

c. Chiết suất của môi trường - Chiết suất n của một môi trường trong suốt được xác định bằng tỉ số giữa tốc độ của ánh sáng trong chân không (hoặc không khí) với tốc độ ánh sáng trong môi trường đó.

n =

?

?

Trong đó: + c = 300 000 km/s là tốc độ ánh sáng trong chân không (hoặc không khí). + v là tốc độ của ánh sáng trong môi trường. + n là chiết suất của một môi trường.

n21 =

sin ?

sin ? =

?1 ?2 =

?2 ?1

3. Tán sắc ánh sáng qua lăng kính - màu sắc của vật. a. Tán sắc ánh sáng qua lăng kính - Lăng kính là một khối trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa, …) thường có dạng lăng trụ tam giác.

- Ánh sáng trắng là hỗn hợp ánh sáng có nhiều màu khác nhau. Ánh sáng mặt trời là ánh sáng trắng

- Khi chiếu một chùm sáng trắng hẹp qua lăng kính ta sẽ thu được quang phổ là dải màu từ đỏ đến tím. Các chùm sáng có màu khác nhau gọi là các ánh sáng màu

- Ánh sáng có một màu nhất định gọi là ánh sáng đơn sắc b. Đường đi của tia sáng qua lăng kính

- Chiết suất của môi trường ứng với mỗi tia sáng đơn sắc khác nhau là khác nhau nên góc lệch ứng với mỗi tia sáng cũng khác nhau

- Chùm sáng đi ra khỏi lăng kính luôn lệch về phía đáy của nó c. Màu sắc của vật - Màu sắc của một vật được nhìn thấy phụ thuộc vào màu sắc của ánh sáng bị vật đó hấp thụ và phản xạ.

- Vật có màu nào thì phản xạ mạnh ánh sáng màu đó và hấp thụ các ánh sáng màu còn lại. 4 - Hiện Tượng Phản Xạ Toàn Phần a. Hiện Tượng Phản Xạ Toàn Phần - Hiện tượng toàn bộ tia tới bị phản xạ tại mặt phẳng phân cách giữa 2 môi trường (không còn quan sát thấy tia khúc xạ) gọi là hiện tượng phản xạ toàn phần

- Góc tới lúc bắt đầu không quan sát thấy tia khúc xạ được gọi là góc tới hạn (kí hiệu: ith) b. Điều Kiện Xảy Ra Phản Xạ Toàn Phần - Ánh sáng truyền từ môi trường có chiết suất n1 lớn sang môi trường có chiết suất n2 nhỏ hơn: n1 > n2

- Góc tới lớn hơn hoặc bằng góc tới hạn: i ≥ ith với sinith =

?? ??

c. Ứng dụng Cáp quang là một công nghệ truyền dẫn thông tin dựa trên việc dẫn truyền ánh sáng qua sợi quang học, được làm từ thủy tinh hoặc các polyme trong suốt. Nguyên lý hoạt động của cáp quang dựa trên hiện tượng phản xạ toàn phần, cho phép ánh sáng được dẫn truyền đi xa mà không bị mất mát đáng kể về năng lượng.

5- Thấu kính a. Thấu kính - Có hai loại thấu kính: rìa mỏng (thấu kính hội tụ) và rìa dày (thấu kính phân kì) - Quang tâm O là một điểm trong thấu kính mà mọi tia sáng đi qua nó đều truyền thẳng. - Trục chính (Δ) là đường thẳng đi qua quang tâm O và vuông góc với bề mặt thấu kính. - Tiêu điểm F là một điểm trên trục chính. Tia tới song song với trục chính thì tia ló hoặc đường kéo dài của tia ló đi qua tiêu điểm chính.

- Tiêu cự f của thấu kính là khoảng cách từ quang tâm đến tiêu điểm chính: f = OF. b. Ảnh của vật qua thấu kính – Cách vẽ ảnh - Ảnh thật là ảnh hứng được trên màn chắn - Ảnh ảo là ảnh không hứng được trên màn chắn