Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 9 năm 2024–2025 trường THCS Lê Quý Đôn (Hồ Chí Minh)

TRƯỜNG THCS LÊ QUÝ ĐÔN NGỮ VĂN 9

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA ĐỊNH KỲ HỌC KÌ I

BỘ MÔN: NGỮ VĂN 9

NĂM HỌC 2024-2025

PHẦN 1: KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

A. PHẦN ĐỌC

I. Tri thức Ngữ Văn về đặc điểm thể loại thơ

1. Kết cấu thơ:

- Kết cấu của bài thơ là toàn bộ tổ chức chặt chẽ và sinh động các yế tố về nội dung và hình

thức của bài thơ, tạo ra tính toàn vẹn và thể hiện một các tốt nhất chủ đề, tư tưởng của tác

phẩm.

- Kết cấu thơ được thể hiện ở các phương diện sau: Sự lựa chọn thể thơ, sự sắp xếp các phần,

các đoạn thơ theo một trình tự nhất định (bố cục); sự triển khai mạch cảm xúc; sự phối hợp

giữa vần và nhịp, hình ảnh thơ, các biện pháp tu từ.

2. Ngôn ngữ thơ:

Ngôn ngữ thơ có đặc điểm hàm súc, ngắn gọn, giàu hình ảnh, gợi nhiều hơn tả, giàu nhạc

điệu, được tổ chức thành một cấu trúc đặc biệt: có vần, có nhịp, thanh điệu, đối…

II. Tri thức Ngữ văn về văn bản nghị luận văn học

Cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày vấn đề chủ quan trong văn bản

nghị luận:

1. Cách trình bày vấn đề khách quan: chỉ đưa thông tin, nêu ra các bằng chứng khách quan.

Cách trình bày này tạo ra cơ sở vững chắc, đảm bảo tính chính xác, đúng đắn cho lập luận.

2. Cách trình bày vấn đề chủ quan: đưa ra ý kiến, đánh giá chủ quan, thể hiện rõ tình cảm,

quan điểm của người viết. Cách trình bày này tác động đến cảm xúc của người đọc, khơi gợi

sự đồng cảm, mối quan tâm của người đọc về những vấn đề được bàn luận.

III. Tri thức Ngữ Văn về thể loại văn bản thông tin giới thiệu về một danh lam thắng

cảnh hoặc di tích lịch sử

1. Mục đích: Cung cấp cho người đọc thông tin về một danh lam thắng cảnh hoặc di tích

lịch sử.

2. Đặc điểm kiểu văn bản:

- Về cấu trúc: 3 phần

+ Phần mở đầu: giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.

TRƯỜNG THCS LÊ QUÝ ĐÔN NGỮ VĂN 9

Trang 2

+ Phần nội dung: giới thiệu có hệ thống những phương diện khác nhau của danh lam thắng

cảnh hoặc di tích lịch sử. Nội dung có thể trình bày thông tin về vị trí địa lí, lịch sử hình thành,

nhân vật lịch sử có liên quan, đặc điểm kiến trúc/ cảnh quan, vẻ đẹp/ sức hấp dẫn, cách thức

tham quan…

+ Phần kết thúc: nhận xét khái quát về giá trị của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử

trong đời sống văn hóa, tinh thần của con người; có thể bày tỏ tình cảm, thái độ của người

viết.

- Về đặc điểm hình thức: Có thể sử dụng các đề mục làm nổi bật thông tin chính; một số từ

ngữ chuyên ngành (kiến trúc, lịch sử, địa lí, sinh vật…); từ ngữ giàu giá trị miêu tả, biểu

cảm; hình ảnh minh họa, sơ đồ/ bản đồ chỉ dẫn…

- Về cách trình bày thông tin: Thông tin thường được trình bày theo trình tự thời gian, theo

trật tự không gian, theo cách phân loại đối tượng , ...

3. Cách trình bày thông tin theo các đối tượng phân loại

Tổ chức thông tin theo cấu trúc: (1) giới thiệu tổng quát, khái quát về các đối tượng được

phân loại; (2) giới thiệu chi tiết từng đối tượng cụ thể.

4. Phương tiện phi ngôn ngữ

- Loại phương tiện phi ngôn ngữ: hình ảnh, đồ thị, sơ đồ, bảng biểu, bản đồ,…

- Vai trò: để trình bày thông tin một cách trực quan và làm nổi bật những thông tin quan

trọng. Ngoài ra, trong một số trường hợp, phương tiện phi ngôn ngữ có thể cung cấp thêm

thông tin về đối tượng chưa được thể hiện bằng phương tiện ngôn ngữ.

IV. Một số đặc điểm của văn bản truyện truyền kì

- Thời kì ra đời, phát triển: Là thể loại văn xuôi tự sự thời trung đại. Ở Việt Nam, truyện

truyền kì được viết bằng chữ Hán, phát triển mạnh ở thế kỉ XVI, XVII.

- Vai trò của yếu tố kì ảo:

- Là phương thức nghệ thuật để phản ánh cuộc sống.

- Truyền tải những vấn đề cốt lõi của hiện thực và quan niệm, thái độ của tác giả.

- Không gian truyền kì: Trong truyện truyền kì, thế giới con người và thế giới thánh thần,

ma, quỷ có sự tương giao. Điều này làm nên đặc điểm riêng cho không gian truyện truyền kì

– không gian giàu yếu tố kì ảo.

- Thời gian kì ảo: Có sự khác biệt về thời gian ở cõi trần với cõi âm ti, thuỷ phủ hoặc nơi

thượng giới (biểu hiện qua nhịp độ nhanh chậm của thời …