Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Vật lí 12 năm 2025–2026 trường THPT Bùi Hữu Nghĩa (Cần Thơ)

A. PHẦN LÍ THUYẾT 1. Khái niệm từ trường Từ trường là trường lực gây ra bởi dòng điện hoặc nam châm, là một dạng của vật chất tồn tại xung quanh dòng điện hoặc nam châm mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện của lực từ tác dụng lên một dòng điện hay một nam châm đặt trong đó. Từ phổ: là hình ảnh tạo bởi các mạt sắt trong từ trường. 2. Cảm ứng từ Khái niệm cảm ứng từ Để đặc trưng cho từ trường về phương diện tác dụng lực tại một

điểm, người ta đưa ra khái niệm vectơ cảm ứng từ, kí hiệu là ?⃗ .

Vectơ cảm ứng từ ?⃗ có + Điểm đặt: tại điểm xét. + Phương: trùng với phương của nam châm thử. + Chiều: từ cực Nam sang cực Bắc của kim nam châm thử. + Độ lớn: tuỳ thuộc vào vị trí trong từ trường. 3. Đường sức từ Đường sức từ là những đường mô tả từ trường, sao cho tiếp tuyến tại bất kì điểm nào trên đường sức từ đều có phương, chiều trùng với phương, chiều của vectơ cảm ứng từ tại điểm đó.

Tính chất của đường sức từ như sau: - Tại mỗi điểm trong từ trường, có một và chỉ một đường sức từ đi qua điểm đó. - Các đường sức từ là những đường cong kín. Đối với nam châm, các đường sức từ đi ra từ cực Bắc và đi vào cực Nam. - Nơi nào từ trường mạnh hơn thì các đường sức từ ở đó mau (dày) hơn, nơi nào từ trường yếu hơn thì các đường sức từ ở đó thưa hơn. Từ trường đều là từ trường có vectơ cảm ứng từ tại mọi điểm đều bằng nhau. Từ trường đều có các đường sức từ song song, cách đều nhau.

TRƯỜNG THPT BÙI HỮU NGHĨA TỔ VẬT LÍ - CNCN

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KT GIỮA HỌC KÌ II

NĂM HỌC 2025 – 2026

MÔN: VẬT LÍ 12 Thời gian làm bài: 45 phút

4. Đường sức từ của một số dây dẫn đặc biệt 4.1. Dòng điện thẳng Đường sức từ của dòng điện thẳng là những đường tròn đồng tâm với tâm là giao điểm của đoạn dây dẫn và tấm nhựa. Quy tắc nắm tay phải: Đặt bàn tay phải sao cho ngón cái hướng theo chiều dòng điện, khum các ngón tay còn lại xung quanh đoạn dây dẫn, khi đó chiều từ cổ tay đến các ngón tay chỉ chiều của đường sức từ.

4.2. Dòng điện tròn

Đường sức từ tại những điểm nằm trên trục vòng dây của dòng điện tròn là đường thẳng. Quy tắc nắm tay phải: Khum bàn tay phải sao cho các ngón tay hướng theo chiều dòng điện trong vòng dây, khi đó ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trên trục vòng dây (Hình 14.10). 4.3. Dòng điện trong ống dây

Đường sức từ tại những điểm nằm trên đường đi qua trục của ống dây là đường thẳng. Quy tắc nắm tay phải: Khum bàn tay phải sao cho các ngón tay theo chiều dòng điện chạy qua ống dây, khi đó ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ bên trong ống dây (Hình 9.11).

5. Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều có: - Điểm đặt là tại trung điểm của đoạn dây. - Phương vuông góc với mặt phẳng chứa đoạn dây dẫn mang dòng điện và vectơ cảm ứng từ. - Chiều được xác định bằng quy tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến các ngón tay trùng với chiều dòng điện, khi đó ngón cái choãi ra 90° chỉ chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện. - Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều được tính bởi biểu thức: F = BILsinθ.

6. Cảm ứng từ

Cảm ứng từ ?⃗ là một đại lượng vectơ, đặc trưng cho từ trường về phương diện tác dụng lực. Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường có: - Điểm đặt: tại điểm xét - Phương trùng với phương của nam châm thử nằm cân bằng tại điểm đó. - Chiều từ cực Nam sang cực Bắc của nam châm thử.

- Độ lớn được xác định bằng biểu thức: ?=

?

??????