Tổng hợp bài tập Chủ đề 5. Ôn tập về kí

Phần A. Lý thuyết

1. Lý thuyết về kí, hồi kí

Yếu tố Kí Du kí Hồi kí

Khái

niệm

Là loại tác phẩm văn học

chú trọng ghi chép sự thực

Là thể loại kí ghi chép về

những chuyến đi tới các

vùng đất, các xứ sở nào đó.

Người viết kể lại hoặc miêu

tả những điều mắt thấy tai

nghe trên hành trình của

mình

Chủ yếu kể lại những sự việc mà người

viết đã từng tham dự hoặc chứng kiến

trong quá khức

Đặc

điểm

Có kể sự việc, tả người, tả

cảnh, cung cấp thông tin và

thể hiện cảm xúc, suy nghĩ

của người viết. Có những

tác phẩm nghiêng về kể sự

việc, có những tác phẩm

nghiêng về thể hiện cảm

xúc

Phản ánh, truyền đạt

những nhận biết, những

cảm tưởng, suy nghĩ mới

mẻ của bản thân người du

lịch về những điều mắt

thấy tai nghe ở những xứ

sở xa lạ, nơi mọi người ít

có dịp đi đến, chứng kiến

Các sự việc trong hồi kí thường được

kể theo trình tự thời gian, gắn với một

hoặc nhiều giai đoạn trong cuộc đời tác

giả.

Người

kể

Thường là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến sự việc. Có thể xưng “tôi”, có vai trò như

người kể chuyện. Khi kể, tác giả kết hợp trình bày suy nghĩ, cảm xúc, sự quan sát, liên tưởng,

tưởng tượng của mình về sự việc

Mạch kể Sự việc thường kể theo trình tự thời gian

2. Khái quát nội dung chính các văn bản

Văn bản Tác giả Xuất xứ Nội dung chính Giá trị nghệ thuật

Lao xao

ngày hè

Duy Khán

(1934 - 1993)

Trích từ tác

phẩm “Tuổi thơ

im lặng” của

Duy Khán, tác

phẩm được giải

Bằng sự quan sát tinh tường, vốn

hiểu biết phong phú và tình cảm

yêu mến cảnh sắc quê hương, tác

giả đã vẽ nên những bức tranh cụ

thể, sinh động, nhiều màu sắc về

- Miêu tả tự nhiên, sinh

động, hấp dẫn, nhiều yếu

tố dân gian.

- Lời văn giàu hình ảnh.

- Sử dụng nhiều phép tu

từ.

CHỦ ĐỀ 5: ÔN TẬP VỀ KÍ

MÔN: NGỮ VĂN – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO – LỚP 6

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

thưởng Hội Nhà

văn năm 1987

thế giới các loài chim ở đồng

quê.

Thương

nhớ bầy

ong

Huy Cận

(1919-2005)

Tác giả đặt tên

là Tổ ong "trại"

trích từ tập 1

Hồi kí Song đôi

Thương nhớ bầy ong là hồi ức

của nhân vật tôi về những đõ

ong mà nhân vật tôi đã từng

được nhìn thấy, cảm nhận, mê

đắm ngày nhỏ. Kèm theo những

hồi ức tươi đẹp ấy là nỗi buồn

không dứt, buồn đến phát khóc

khi chúng rời xa. Từ đó nêu lên

triết lí, những vật nhỏ bé, vô tri

vô giác đều gây vương vấn, ám

ảnh vào tâm hồn, ảnh hưởng đến

thơ ca, nghệ thuật của mỗi

người.

- Hồi kí kết hợp các biện

pháp tu từ: so sánh, câu

hỏi tu từ, đối lập.

- Thể loại hồi kí có đan

xen giữa tự sự, miêu tả

và biểu cảm (kể chuyện

với giọng văn thấm đẫm

chất trữ tình) giúp diễn tả

đầy đủ, sâu sắc chủ đề

văn bản.

Một năm ở

tiểu học

Nguyễn Văn

Hiến (1912 -

1984)

Trích trong

chương IV, Hồi

kí Nguyễn Hiến

Lê, 1993.

Một năm ở tiểu học thay vì kể về

chuyện học hành thì nhân vật tôi

hồi tưởng lại thuở vui chơi trong

tuổi ấu thơ của mình. Mặc dù có

thể điều đó khiến việc học đã bỏ

phí nhiều nhưng với nhân vật tôi

nó cũng có những lợi ích nhất

định về thể chất và tính tình.

- Hồi kí kết hợp biện

pháp tu từ: câu hỏi tu từ,

liệt kê.

- Thể loại hồi kí có đan

xen giữa tự sự, miêu tả

và biểu cảm (kể chuyện

với giọng văn thấm đẫm

chất trữ tình) giúp diễn tả

đầy đủ, sâu sắc chủ đề

văn bản.

B. Bài tập

Câu 1. Đọc văn bản Lao xao ngày hè và trả lời các câu hỏi:

a. Cảnh vật và âm thanh mùa hè trong đoạn đầu văn bản được miêu tả như thế nào?

b. Vì sao nhân vật “tôi” lại quý mến loài chim chèo bẻo?

c. Em hãy chỉ ra và nêu tác dụng của một …