Tổng hợp bài tập Chủ đề 2. Ôn tập về thơ

Phần A. Lý thuyết

1. Lý thuyết về thơ

Yếu tố Thơ Thơ lục bát Ca dao

Khái

niệm

Là hình thức nghệ thuật

dùng từ trong ngôn ngữ

làm chất liệu, và sự chọn

lọc từ cũng như tổ hợp

của chúng được sắp xếp

dưới hình thức lôgíc nhất

định tạo nên hình ảnh hay

gợi cảm âm thanh có tính

thẩm mỹ cho người đọc,

người nghe

Là thể thơ mà các dòng thơ

được sắp xếp thành từng cặp,

một dòng sáu tiếng và một

dòng tám tiếng

Là tên gọi chung của các thể loại trữ tình

dân gian kết hợp giữa lời và nhạc, diễn

tả đời sống nội tâm của con người.

Đặc

trưng

Nội dung: thơ là là sự thổ

lộ tình cảm mãnh liệt đã

được ý thức

Hình thức: thơ biểu hiện

bằng biểu tượng, ý tượng

với ngôn từ thơ được cấu

tạo đặc biệt

- Vần trong thơ lục bát:

Tiếng cuối của dòng sáu vần

với tiếng thứ sau của dòng

tám; tiếng cuối của dòng tám

lại vần với tiếng cuối của

dòng sáu tiếp theo

- Thanh điệu trong thơ lục

bát: trong dòng sáu và dòng

tám, các tiếng thứ sáu, thứ

tám là thanh bằng còn tiếng

thứ tư là thanh trắc

- Nhịp thơ: thường ngắt nhịp

chẵn (2/2/2, 2/4, 4/4…)

Nội dung: diễn tả đời sống tinh thần, tư

tưởng, tình cảm của nhân dân trong các

quan hệ đôi lứa, gia đình, quê hương, đất

nước,…

Hình thức: ngắn gọn, sử dụng thể lục bát

hoặc lục bát biến thể

2. Khái quát nội dung chính các văn bản

Văn bản Tác giả Xuất xứ Nội dung chính Giá trị nghệ thuật

Bắt nạt Nguyễn Thế

Hoàng Linh

Trích trong tập Ra

vườn nhặt nắng,

Bài thơ Bắt nạt nêu lên vấn

đề ức hiếp kẻ yếu trong đời

Thể thơ 5 chữ kết hợp

các biện pháp tu từ

CHỦ ĐỀ 2: ÔN TẬP VỀ THƠ

MÔN: NGỮ VĂN – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG - LỚP 6

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

NXB Thế giới, Hà

Nội 2017

sống. Tác giả nêu lên quan

điểm phê bình cái xấu,

đứng về phía những người

bị bắt nạt là khuyên nhủ

mọi người không nên bắt

nạt người khác

điệp từ, so sánh,... cùng

lối thơ trong trẻo, tươi

vui, hóm hỉnh khi nói

về vấn đề nghiêm trọng

Chuyện cổ tích về

loài người

Xuân Quỳnh Trích từ Lời ru trên

mặt đất (1978)

Chuyện cổ tích về loài

người kể về sự xuất hiện

của loài người, rồi sự

trưởng thành, phát triển

tiến đến xã hội văn minh.

Bài thơ đã bộc lộ tình yêu

mến đối với con người

nhất là trẻ em. Trẻ em cần

được yêu thương, chăm

sóc, dạy dỗ. Mọi sự sinh ra

trên đời này là vì trẻ em, vì

cuộc sống hôm nay và mai

sau của trẻ em

Thể thơ 5 chữ kết hợp

sinh động với các yếu

tố tự sự, miêu tả cùng

các biện pháp tu từ

như điệp ngữ,...

Mây và sóng Ra-bin-đra-

nát Ta-go

Được viết bằng

tiếng Ben-gan, in

trong tập thơ Si-su

(Trẻ thơ), xuất bản

năm 1909 và được

Ta-go dịch ra tiếng

Anh, in trong

tập Trăng non xuất

bản năm 1915

- Thông qua cuộc trò

chuyện của em bé với mẹ,

bài thơ Mây và sóng của

Ta-go ngợi ca tình mẫu tử

thiêng liêng sâu sắc.

- Bài thơ chứa đựng những

triết lí giản dị nhưng đúng

đắn về hạnh phúc trong

cuộc đời.

- Sử dụng hình ảnh

giàu chất trữ tình mang

ý nghĩa biểu tượng.

- Kết cấu bài thơ như

một câu chuyện kể tạo

ấn tượng thú vị với

hình thức đối thoại

lồng trong lời kể của

em bé.

- Nghệ thuật đối lập, ẩn

dụ, nhân hóa…

Con chào mào Mai Văn

Phấn (1955)

In trong tập Bầu trời

không mái che

Bài thơ Con chào mào là

tiếng lòng yêu thiên nhiên

cùng khao khát tự do của

tác giả.

Thể thơ tự do kết hợp

với bút pháp miêu tả

linh hoạt, biện pháp tu

từ ẩn dụ, điệp ngữ,...

đặc sắc.