Đề kiểm tra 1 tiết Văn 9 - Đề số 15

1

Đề 1: Phân tích vẻ đẹp của bài thơ Sang thu - Hữu Thỉnh.

Đề 2: Suy nghĩ của em về bài thơ Nói với con của Y Phương.

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 15

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9

Thời gian làm bài: 45 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Đề số 1:

Phân tích vẻ đẹp của bài thơ Sang thu - Hữu Thỉnh.

Phương pháp:

Nhớ lại nội dung bài thơ

Lời giải chi tiết:

Dàn bài chi tiết

a. Mùa thu đến thường mang sắc vàng mơ phai của lá được tạo hoá dệt nên giữa

muôn ngàn cây. Nhưng với Hữu Thỉnh lại là:

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se.

- Hương ổi của vườn quê phả vào trong làn gió thu se lạnh. Cái hương vị nồng

nàn ấy nơi vườn quê miền Bắc, mà có lẽ mỗi tuổi thơ của ta sẽ mang theo suốt

đời. Nó gợi nhớ về quê hương quen thuộc.

- Nhà thơ dùng từ “phả” gợi, đem đến cho người đọc những liên tưởng về màu

vàng khươm của lá, về hương ổi thơm lừng, tỏa ra từ những trái ổi chín trong

những ngày cuối hạ đầu thu. Vì gió thu se lạnh nên hương ổi mới thơm nồng lên

“phả” vào đất trời và hồn người. Hương ổi trong bài là một tứ thơ mới, đậm đà

màu sắc dân dã của Hữu Thỉnh.

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.

3

“Sương thu” nhỏ li ti được nhân hoá. Hai từ láy “chùng chình” diễn tả rất thơ

bước đi chầm chậm của mùa thu về. Thiên nhiên được cảm nhận từ vô hình

“hương ổi, gió thu se lạnh” đến mờ ảo “sương chùng chình”. Nếu “bỗng nhận ra”

biểu lộ cảm xúc ngạc nhiên thì hai chữ “hình như” thể hiện sự phỏng đoán, một

nét thu mơ hồ, vừa chợt phát hiện và cảm nhận. Vần điệu và nhạc điệu của đoạn

thơ đã khiến giọng thơ nhẹ nhàng, mênh mang, gợi cảm; bộc lộ tâm trạng ngỡ

ngàng, cảm xúc bâng khuâng, lưu luyến và bịn rịn của nhà thơ.

b. Không gian nghệ thuật của bức tranh sang thu được mở rộng bởi chiều cao, độ

rộng của bầu trời, ở chiều dài của dòng sông, ở cánh chim bay và đám mây trôi:

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu.

Sông ở miền Bắc vào thu trong xanh, êm đềm trôi. Sông “dềnh dàng”, nhẹ

nhàng trôi như cố tình chậm lại. Chim bay “vội vã” để đổi mùa tránh rét. “Dòng

sông - cánh chim - đám mây mùa hạ” đều được nhân hoá, làm cho bức tranh đầu

thu trở nên hữu tình, chan chứa thi vị. Cách chọn từ ngữ độc đáo, sáng tạo. Tác

giả cảm nhận khoảnh khắc giao mùa không chỉ bằng thị giác mà còn là sự cảm

nhận bằng chính tâm hồn tinh tế, nhạy cảm bằng một tình yêu thiên nhiên tha

thiết của tác giả.

c. Nhà thơ cảm nhận và suy ngẫm khi nhìn cảnh vật trong những ngày thu:

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

4

Trên hàng cây đứng tuổi.

“Nắng, mưa, sấm” là hiện tượng của thiên nhiên trong thời điểm giao mùa

được thi sĩ cảm nhận rất tinh tế. Các từ ngữ: vẫn còn, đã vơi dần, cũng bớt bất

ngờ đã gợi tả rất hay thời lượng hiện hữu của sự vật, của thiên nhiên như của mưa

thu, nắng thu, tiếng sấm của buổi đầu thu. Mùa hạ như níu giữ mùa thu, vương

vấn mùa thu đất trời. Cảnh vật thiên nhiên vào thu không còn giật mình, bất ngờ

bởi tiếng sấm mùa hạ.

“Hàng cây đứng tuổi” là hình ảnh gợi tả, mang tính ẩn dụ sâu sắc và kín đáo. Khi

con người đã từng trải, được tôi luyện trong nhiều gian khổ, khó khăn thử thách

thì cũng vững vàng, bình tĩnh hơn trước những tác động bất thường của ngoại

cảnh cuộc đời. Hai câu thơ không chỉ tả cảnh sang thu mà còn chất chứa suy

nghiệm về con người, về cuộc sống.

d. Bài thơ kết hợp hài hoà những phương thức tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận

gợi lên cảm xúc thu nhẹ nhàng, bình dị mà cũng rất trí tuệ.

Cả bài thơ viết về khoảnh khắc buổi giao mùa nhưng nhà thơ không hề sử dụng

màu sắc để vẽ lên cảnh thu mà chỉ là một vài nét chấm phá. Tả ít mà gợi nhiều,

làm hiện lên cái hồn thu thanh nhẹ, trong sáng, êm đềm, đầy đủ dư vị của mùa

thu trên miền Bắc nước ta.

Đề số 2:

Suy nghĩ của em về bài thơ Nói với con của Y Phương.

Phương pháp:

Nhớ lại nội dung bài …