Đề kiểm tra 1 tiết Văn 9 - Đề số 13

1

Câu 1: (3 điểm)

1.1. Phân biệt sự khác nhau giữa phương châm cách thức và phương châm quan hệ ?

1.2. Cho biết các thành ngữ sau liên quan đến các phương châm hội thoại nào?

- Nói có đầu có đũa.

- Đánh trống lảng.

- Nửa úp nửa mở.

- Nói bóng nói gió.

Câu 2: (3 điểm)

Cho các ví dụ sau:

1.

“Vào vườn hái quả cau xanh

Bổ ra làm sáu, mời anh xơi trầu”

(Ca dao)

2.

“Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh”.

(Chinh phụ ngâm)

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT HỌC KÌ 1 – ĐỀ SỐ 13

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

3.

“Xanh kia thăm thẳm từng trên

Vì ai gây dựng cho nên nỗi này?”

(Chinh phụ ngâm)

- Em hãy chỉ ra nghĩa của từ “xanh” trong từng lần sử dụng.

- Nghĩa nào là nghĩa gốc? Nghĩa nào là nghĩa chuyển?

- Nghĩa nào được mọi người dùng? Nghĩa nào ít được sử dụng?

Câu 3: (4 điểm)

3.1. Thế nào là lời dẫn trực tiếp? Lời dẫn gián tiếp?

3.2. Cho câu văn sau: “Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ thuật vào

đốt lửa trong lòng chúng ta”.

(Tiếng nói của văn nghệ - Nguyễn Đình Thi)

Hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 10 dòng) có sử dụng câu trên làm lời dẫn trực tiếp.

3

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Câu 1: (3 điểm)

1.1. Phân biệt sự khác nhau giữa phương châm cách thức và phương châm quan hệ?

1.2. Cho biết các thành ngữ sau liên quan đến các phương châm hội thoại nào?

- Nói có đầu có đũa.

- Đánh trống lảng.

- Nửa úp nửa mở.

- Nói bóng nói gió.

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về các phương châm trong hội thoại

Lời giải chi tiết:

1.1. (2 điểm)

Phân biệt sự khác nhau giữa phương châm cách thức và phương châm quan hệ:

- Phương châm cách thức: là phương châm yêu cầu những người tham gia hội thoại nói ngắn

gọn, rành mạch; tránh lối nói tối nghĩa, mơ hồ về nghĩa.

- Phương châm quan hệ: là phương châm yêu cầu người tham gia hội thoại phải nói những điều

có liên quan đến đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề.

1.2. (1 điểm)

Cho biết các thành ngữ sau liên quan đến các phương châm hội thoại:

- Phương châm cách thức: Nói có đầu có đũa, Nửa úp nửa mở.

4

- Phương châm quan hệ: Đánh trống lảng, Nói bóng nói gió.

Câu 2: (3 điểm)

- Em hãy chỉ ra nghĩa của từ “xanh” trong từng lần sử dụng.

- Nghĩa nào là nghĩa gốc? Nghĩa nào là nghĩa chuyển?

- Nghĩa nào được mọi người dùng? Nghĩa nào ít được sử dụng?

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về nghĩa của từ ngữ

Lời giải chi tiết:

1. Từ “xanh” nghĩa là chưa già, chưa chín, được mọi người đều dùng. Từ “xanh” này được hiểu

theo nghĩa chuyển. (1 điểm)

2. Từ “xanh” chỉ sắc màu của lá cây, của nước biển. Từ “xanh” này được hiểu theo nghĩa gốc.

(1 điểm)

Ví dụ:

“Tôi lại nhìn như đôi mắt trẻ thơ

Tổ quốc tôi chưa đẹp thế bao giờ

Xanh núi, xanh sông, xanh đồng, xanh biển

Xanh trời, xanh của những ước mơ...”

(Tố Hữu)

3. Từ “xanh” chỉ ông trời, được hiểu theo nghĩa chuyển (hoán dụ). (1 điểm)

Câu 3: (4 điểm)

3.1. Thế nào là lời dẫn trực tiếp? Lời dẫn gián tiếp?