
1
Phần 1. (6.0 điểm)
Mở đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ, nhà thơ Thanh Hải viết:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc.
1. Nêu hoàn cảnh ra đời và mạch cảm xúc của bài thơ.
2. Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong hai câu thơ trên? Nêu tác dụng của
biện pháp nghệ thuật đó.
3. Viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch làm rõ cảm nhận
của Thanh Hải về mùa xuân đất nước ở khổ thơ dưới đây. Đoạn văn có sử dụng
một câu bị động và một trợ từ (gạch chân chú thích rõ)
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 – QUẬN CẦU GIẤY (2019-2020)
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)
4. Hãy nêu tên một văn bản khác trong chương trình Ngữ Văn THCS cũng viết
về đề tài mùa xuân và ghi rõ tên tác giả.
Phần II. (4.0 điểm)
Dưới đây là một đoạn trích trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh
Khuê:
[...] Chị không khóc đó thôi, chị không ưa cả nước mắt (1) Nước mắt đứa nào
chảy trong khi cần cái cứng cỏi của nhau này là bị xem như bằng chứng của mọt
sự tự nhục mạ. (2)
Không ai nói với ai, nhưng nhìn nhau, chúng tôi đọc thấy trong mắt nhau điều đó
(3)
(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam 2017)
1. Nhân vật “chị” trong đoạn trích là ai? Viết từ 3 đến 5 câu văn nối tiếp nhau
giới thiệu nhân vật đó.
2. Câu (1) và (2) trong đoạn trích trên liên kết với nhau bởi phép liên kết nào?
Chỉ rõ từ ngữ được sử dụng làm phương tiện liên kết.
3. Từ đoạn trích trên kết hợp với hiểu biết xã hội, em hãy viết đoạn văn nghị luận
khoảng 2/3 trang giấy trình bày suy nghĩ về sự đồng cảm, sẻ chia giữa con người
với con người trong cuộc sống hiện nay.
3
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Phần I
Câu 1:
Nêu hoàn cảnh ra đời và mạch cảm xúc của bài thơ.
Phương pháp: Căn cứ vào phần tìm hiểu chung của tác phẩm
Cách giải:
- Hoàn cảnh ra đời bài thơ: Tháng 11/1980, 5 năm sau giải phóng miền Nam, thi
sĩ đang nằm trên giường bệnh, bài thơ được sáng tác không bao lâu trước khi nhà
thơ qua đời.
- Mạch cảm xúc: Mạch thơ được gợi hứng từ mùa xuân nên cảm xúc được bộc lộ
trực tiếp, hồn nhiên, trong trẻo trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân thiên nhiên
đến mùa xuân của đất nước, con người và mùa xuân trong tâm hồn thi sĩ. Qua đó
thể hiện ước nguyện được hòa nhập và công hiến, cùng những cảm xúc thiết tha,
tự hào về quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế của tác giả.
Câu 2:
Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong hai câu thơ trên? Nêu tác dụng của
biện pháp nghệ thuật đó.
Phương pháp: Căn cứ các biện pháp tu từ đã học
Cách giải:
- Biện pháp: đảo từ “mọc” lên đầu câu.
4
- Tác dụng: nhấn mạnh sức sống mãnh liệt của bông hoa nhỏ bé.
Câu 3:
Viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch làm rõ cảm nhận
của Thanh Hải về mùa xuân đất nước ở khổ thơ dưới đây. Đoạn văn có sử dụng
một câu bị động và một trợ từ (gạch chân chú thích rõ)
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.
(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)
Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận, …) để tạo lập một
đoạn văn nghị luận văn học.
Cách giải:
- Yêu cầu hình thức:
+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập đoạn
văn.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.