Đề kiểm tra giữa học kì 2 Ngữ văn 12 - Đề số 14 có lời giải chi tiết

1

Phần 1: Đọc - hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Phải trở lại với những khái niệm cơ bản của các giá trị như tự do. Chẳng hạn

như, khi bạn thực thi quyền tự do của mình thì không được ảnh hưởng đến người

khác. Bạn có quyền tự do nhưng phải là tự do trong sự nhận thức đầy đủ về văn

hóa và văn minh. Khi tự do mà thiếu đi văn hóa thì đó chỉ là một thứ tự do hoang

dã. Tôi cho rằng, văn hóa không chỉ là một cái thắng giúp chúng ta dừng lại trước

những cái xấu mà văn hóa còn vun đắp, giúp con người thăng hoa trước cái đẹp.

Để có văn hóa, con người phải được khai minh và khai tâm. Với một cái đầu

vô minh và với trái tim vô hồn thì sẽ rất tai hại cho chính mình và cho người khác.

Vì khi đó sẽ không minh định được ai là ai, cái gì là cái gì và mình là ai, mình

sống trên đời này vì điều gì. Đây cũng chính là cội nguồn của mọi thứ không hay.

Văn hóa chính là thứ tạo nên ai đó, là thứ mà vì nó hay để bảo vệ nó người ta

sẵn lòng hy sinh mọi thứ khác. Nói cách khác, khi có văn hóa có nghĩa là người

ta có “chính mình” và khi có “chính mình” thì cái mà con người ta sợ hãi nhất đó

là sợ “đánh mất chính mình”. Còn ngược lại, khi con người chưa có được cái

“chính mình” này thì người ta sẵn sàng bất chấp mọi thứ để có tiền và có tiếng

nhưng lại chẳng sợ cái gì cả.

(Trích Tự do không có văn hóa là thứ tự do hoang dã, Giản Tư Trung,

http://laodong.vn, 11/7/2013)

ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ 2 – ĐỀ 14

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1: Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ trong câu: Văn hóa không chỉ là

một cái thắng giúp chúng ta dừng lại trước những cái xấu mà văn hóa còn vun

đắp, giúp con người thăng hoa trước cái đẹp.

Câu 2: Anh/chị hiểu như thế nào về hai từ "khai minh” và “khai tâm” trong câu:

Để có văn hóa, con người phải được khai minh và khai tâm.

Câu 3: Tác giả bài viết quan niệm như thế nào về vai trò của văn hóa đối với

cuộc sống con người?

Câu 4: Anh/chị có đồng ý với nhận định: Khi có văn hóa có nghĩa là người ta có

chính mình không? Vì sao?

Phần II: Làm văn (7,0 điểm)

Trong truyện ngắn Rừng xà nu, Nguyễn Trung Thành đã có nhiều chi tiết nói về

phản ứng tâm lý và hành động của Tnú vào cái đêm thằng Dục dẫn lính về làng

Xô Man. Miêu tả tâm lý và hành động Tnú khi chứng kiến cảnh Mai và đứa con

bị đánh đến chết, nhà văn viết:

“Một tiếng hét dữ dội. Tnú nhảy xổ vào giữa bọn lính. Anh không biết đã làm gì.

Chỉ thấy thằng lính giặc to béo nằm ngửa ra giữa sân, thằng Dục tháo chạy vào

nhà ưng. Tiếng lên đạn lách cách quanh anh. Rồi Mai ôm đứa con chui vào ngực

anh. Hai cánh tay rộng lớn như hai cánh lim chắc của anh ôm chặt lấy mẹ con

Mai”.

Miêu tả tâm lý và hành động của Tnú khi bị thằng Dục tẩm dầu xà nu đốt mười

đầu ngón tay, nhà văn viết:

“Trời ơi! Cha mẹ ơi! Anh không cảm thấy lửa ở mười đầu ngón tay nữa. Anh

nghe lửa cháy trong lồng ngực, cháy trong bụng. Máu anh mặn chát ở đầu lưỡi.

3

Răng anh đã cắn nát môi anh rồi. Anh không kêu lên. Anh Quyết nói: “Người

cộng sản không thèm kêu van…”. Tnú không thèm, không thèm kêu van. Nhưng

trời ơi! Cháy, cháy cả ruột đây rồi! Anh Quyết ơi! Cháy! Không, Tnú sẽ không

kêu! Không!”

Phân tích nhân vật Tnú trong hai lần miêu tả như trên. Từ đó, nhận xét sự chuyển

biến trong nhận thức và hành động của nhân vật.