Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Ngữ văn 9 năm 2025–2026 trường THCS Dương Văn Mạnh (Hồ Chí Minh)

Page 1 of 7

TRƯỜNG THCS DƯƠNG VĂN MẠNH

TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KỲ I

MÔN NGỮ VĂN 9 Năm học 2025 – 2026 Ngày kiểm tra: 06/11/2025

PHẦN 1: KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Thơ:

a.Quê hương – Đỗ Trung Quân

Nội dung: Gợi nhớ hình ảnh quê hương, kỷ niệm tuổi thơ, tình cảm với nơi sinh ra. Câu hỏi + đáp án:

1. Hình ảnh quê hương? → Cảnh làng, sông nước, đồng ruộng, cây cối, tuổi thơ.

2. Cảm xúc tác giả? → Nhớ nhung, yêu thương, tự hào.

3. Biện pháp tu từ nổi bật? → Điệp từ, so sánh, hình ảnh gợi cảm.

b. Bếp lửa – Bằng Việt

Nội dung: Tình bà cháu, công lao của bà, bếp lửa tượng trưng cho tình thương. Câu hỏi + đáp án:

1. Ý nghĩa bếp lửa? → Tình yêu thương, ấm áp.

2. Câu thơ thể hiện tình cảm cháu với bà? → Trích dẫn cụ thể.

2. TIẾNG VIỆT Biện pháp tu từ:

1. Chơi chữ: Dùng từ nhiều nghĩa.

2. Điệp âm – điệp vần: Lặp âm đầu/vần nhấn nhịp điệu.

Bài tập mẫu:

• Viết câu có điệp vần “xanh – xanh – xanh”: → “Cây xanh xanh trong nắng, xanh xanh bốn mùa.”

3. TẬP LÀM VĂN

1. Viết: 4.0 điểm

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 300 – 400 chữ) phân tích một khía cạnh về

nội dung chủ đề hoặc phân tích những (hai) nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của

tác phẩm Ngữ liệu (truyện hiện đại) chọn ngoài SGK.

Page 2 of 7

Phần II. NỘI DUNG ÔN TẬP:

1. Quê hương – Đỗ Trung Quân

Nội dung:Bài thơ gợi nhớ hình ảnh quê hương, những kỷ niệm tuổi thơ và tình cảm với nơi chôn nhau cắt rốn.

Giọng thơ vừa ngọt ngào vừa tha thiết.

Câu hỏi và đáp án:

Câu 1: Bài thơ tả quê hương qua những hình ảnh nào?

Đáp án: Cảnh làng quê, sông nước, đồng ruộng, cây cối, tuổi thơ.

Câu 2: Cảm xúc của tác giả khi nhắc về quê hương?

Đáp án: Nhớ nhung, yêu thương, tự hào.

Câu 3: Biện pháp tu từ nổi bật?

Đáp án: Điệp từ, so sánh, hình ảnh gợi cảm.

2. Bếp lửa – Bằng Việt

Nội dung:

Kể về tình bà cháu, công lao của bà, kỷ niệm tuổi thơ.

Hình ảnh bếp lửa tượng trưng cho tình thương, sự ấm áp.

Câu hỏi và đáp án:

Hình ảnh bếp lửa có ý nghĩa gì?

Đáp án: Tượng trưng cho tình yêu thương, sự gắn bó, ấm áp.

Câu thơ nào thể hiện tình cảm cháu với bà?

Đáp án: Trích dẫn cụ thể trong văn bản.

IV. TIẾNG VIỆT

Biện pháp tu từ:

Chơi chữ?

Điệp âm – điệp vần: Lặp âm đầu hoặc vần để nhấn mạnh nhịp điệu, cảm xúc

Bài tập:

Viết câu có điệp vần “xanh – xanh – xanh”.

Đáp án mẫu: “Cây xanh xanh trong nắng, xanh xanh bốn mùa.”

V. TẬP LÀM VĂN

Page 3 of 7

Phân tích truyện ngắn: với chủ đề: ca ngợi tình yêu thương, sự sẻ chia và đồng cảm giữa con người với con người

Gió lạnh đầu mùa:

Hai khía cạnh:

- Sự đồng cảm chia sẻ của nhân vật Sơn với bé Hiên. - Sự thấu hiểu và giúp đỡ của mẹ Sơn và Lan

Hai yếu tố nghệ thuật: cốt truyện, tâm lý nhân vật

Áo tết:

Hai khía cạnh:

+ Sự sẻ chia, yêu thương, đồng cảm, thấu hiểu của bé EM với Bích. + Tình cảm yêu mến, trân trọng của Bích với bé Em. Hai yếu tố nghệ thuật: +Nghệ thuật xây dựng nhân vật bé Em

+Chi tiết tiêu biểu trong truyện và ý nghĩa của nó:

Phần III:Cấu trúc đề kiểm tra:

- Hình thức: Tự luận

1. Đọc - hiểu: 5.0 điểm

- Văn bản thuộc thể loại thơ (Chọn ngữ liệu ngoài SGK)

2.Viết (5điểm) - Đặt câu: Biện pháp tu từ chơi chữ ( 1 điểm) - Phân tích chủ đề, nghệ thuật truyện ngắn ( ngoài SGK)( 4 điểm)

Đề tham khảo:

: Đọc hiểu:

Phần I: Đọc hiểu (5 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

"Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng."

(Trích "Nhớ con sông quê hương" - Tế Hanh)