Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Ngữ văn 9 năm 2025–2026 trường THCS Nguyễn Trãi (Hồ Chí Minh)

TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRÃI

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NĂM HỌC: 2025-2026. MÔN: NGỮ VĂN 9

Nguyễn Thị Vui. Điện thoại: 0972387157 Võ Thị Cẩm Vân. Điện thoại: 0342482829

I. Kiến thức trọng tâm: 1. Văn bản:

- Thể loại:

+ Văn bản thể loại thơ (Bài 1): Thơ Tám chữ; Thơ Tự do.

+ Văn bản thông tin (Bài 3): VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử, bài phỏng vấn

- Chủ điểm: Thương nhớ quê hương; Những di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.

2. Tiếng Việt:

- Biện pháp tu từ: Các biện pháp tu từ đã học; Biện pháp tu từ chơi chữ, điệp thanh và điệp vần: đặc điểm và tác dụng

- Phương tiện phi ngôn ngữ

3. Tập làm văn: Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (truyện hiện đại) II. Cấu trúc đề kiểm tra:

- Hình thức: Tự luận 1. Đọc - hiểu: 4.0 điểm +Xác định thể loại của văn bản, đoạn trích? Đặc điểm của thể loại (Chọn ngữ liệu ngoài SGK)

+ Thể loại. + Tìm văn bản (tác giả) cùng thể loại, cùng chủ điểm. + Nhận diện thể thơ; ngôn ngữ thơ; yếu tố miêu tả, tự sự và tác dụng của chúng; cảm hứng chủ đạo; tình cảm, cảm xúc của người viết; chủ đề; thông điệp.

+ Nhận diện dạng nghị luận; luận đề; luận điểm; lý lẽ; bằng chứng; cách trình bày vấn đề khách quan; cách trình bày vấn đề chủ quan và mối quan hệ (vai trò/tác dụng) giữa chúng.

+ Liên hệ được nội dung trong văn bản với đời sống thực tiễn. Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản gợi ra.

+Tiếng Việt: Biện pháp tu từ; Biện pháp tu từ chơi chữ, điệp thanh và điệp vần: đặc điểm và tác dụng, đặt câu;Phương tiện phi ngôn ngữ: tác dụng.

2. Viết: 5.0 điểm Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (truyện hiện đại).

* Lưu ý: - Ngữ liệu (truyện hiện đại) chọn ngoài SGK.

- Đề mở. . Đề tham khảo 1: Bài tập 1: Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

HƠI ẤM Ổ RƠM

(Nguyễn Duy) Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm

Bà mẹ đón tôi trong gió đêm: - Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ

Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ

Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm. Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm, Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng

Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm Của những cọng rơm xơ xác gầy gò.

Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no

Riêng cái ấm nồng nàn như lửa Cái mộc mạc lên hương của lúa Đâu dễ chia cho tất cả mọi người. (In trong tập Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 .Xác định thể thơ của bài thơ trên? Nêu 02 đặc điểm của thể thơ? Câu 2. Xác định nội dung bài thơ trên. Câu 3 .Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau: Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm Câu 4 .Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ. Câu 5 .Bài học sâu sắc nhất em nhận được qua bài thơ trên là gì? Câu 6.Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về khổ thơ cuối trong bài thơ “Hơi ấm ổ rơm” của Nguyễn Duy. Bài tập 2: Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

MẸ VÀ QUẢ (Nguyễn Khoa Điềm)

Những mùa quả mẹ tôi hái được Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng. Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống