Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Địa lí 10 năm 2023–2024 trường THPT Bùi Thị Xuân (Đà Lạt)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP ĐỊA LÍ 10 GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2023-2024 Gợi ý học bài: F. ĐỊA LÍ DÂN CƯ *Dân số và sự gia tăng dân số - Dân số TG đông và vẫn tiếp tục tăng nhưng chậm hơn trước. Bùng nổ dân số vào giữa TK XX, châu Á đông nhất, quốc gia đông dân: Ấn Độ, Trung Quốc. - Các thành phần tạo nên sự gia tăng dân số là gia tăng tự nhiên và gia tăng cơ học. Sự gia tăng dân số trên Thế giới chủ yếu là do gia tăng tự nhiên. + gia tăng tự nhiên: là gia tăng dân số do 2 nhân tố sinh đẻ và tử vong quyết định, thể hiện qua tỉ suất sinh thô và tỉ suất tử thô. + gia tăng cơ học: gồm 2 bộ phận: xuất cư và nhập cư, thể hiện qua tỉ suất nhập cư và tỉ suất xuất cư. *Cơ cấu dân số - cơ cấu sinh học: + cơ cấu dân số theo giới: tương quan của số nam so với số nữ hoặc so với tổng số dân. + cơ cấu dân số theo tuổi: tập hợp những nhóm người sắp xếp theo các nhóm tuổi (thể hiện bằng tháp dân số) - cơ cấu xã hội: + cơ cấu dân số theo lao động + cơ cấu dân số theo trình độ văn hóa *Phân bố dân cư. Đô thị hóa - Nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư Nhân tố tự nhiên: địa hình, khí hậu, tài nguyên,... Nhân tố kinh tế - xã hội: Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, tính chất của nền kinh tế, lịch sử khai thác lãnh thổ, chuyển cư... - Đô thị hóa: là quá trình kt-xh mà biểu hiện là sự tăng nhanh về số lượng và quy mô đô thị; tập trung dân cư trong các thành phố nhất là thành phố lớn; phổ biến lối sống thành thị. + Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường. Tích cực: thúc đẩy sự phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động. Tiêu cực: Đô thị hóa không gắn liền với công nghiệp hóa => sức ép về việc làm, nhà ở, môi trường ở đô thị G. CƠ CẤU NỀN KINH TẾ *Nguồn lực: - là tổng thể vị trí địa lí, tự nhiên, kt-xh… ở cả trong và ngoài nước có thể được khai thác nhằm phục vụ cho việc phát triển của một lãnh thổ. - Phân loại + theo nguồn gốc: 3 loại: vị trí địa lí, tự nhiên, kt-xh + theo phạm vi: nguồn lực trong nước, nguồn lực ngoài nước - Vai trò của nguồn lực: + vị trí địa lí: vai trò quan trọng trong giao lưu, hợp tác + tự nhiên: tạo điều kiện cần thiết cho sản xuất + kt-xh: có vai trò quyết định với phát triển kinh tế nguồn lao động: quan trọng nhất, quyết định việc sử dụng các nguồn lực khác vốn đầu tư: cơ sở để mở rộng quy mô, nâng cao KH-CNghệ KH-CNghệ: tăng năng suất, hiệu quả lao động, mở rộng sản xuất Cần tranh thủ nguồn lực ngoài nước, kết hợp với nguồn lực trong nước để phát triển. *Cơ cấu nền kinh tế - Là tổng thể các ngành, lĩnh vực, bộ phận kinh tế có quan hệ hữu cơ tương đối ổn định. - 3 bộ phận hợp thành cơ cấu kinh tế: cơ cấu ngành, cơ cấu thành phần, cơ cấu lãnh thổ. + Cơ cấu ngành kinh tế: là tập hợp tất cả các ngành hình thành nền kinh tế + Cơ cấu thành phần kinh tế: được hình thành dựa trên chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất. + Cơ cấu lãnh thổ: là sản phẩm của quá trình phân công lao động theo lãnh thổ H. ĐỊA LÍ NÔNG NGHIỆP *Vai trò của Nông-lâm-thủy sản

- Là một ngành sản xuất vật chất không thể thay thế được + cung cấp lương thực, thực phẩm + cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp + tạo mặt hàng xuất khẩu. + tạo việc làm, tăng thu nhập + giữ cân bằng sinh thái, bv môi trường *Đặc điểm của Nông-lâm-thủy sản - Đất trồng, mặt nước là tư liệu sản xuất chủ yếu - Đối tượng của sản xuất là cây trồng, vật nuôi - phụ thuộc vào tự nhiên, có tính mùa vụ - liên kết tạo thành chuỗi giá trị nông sản *Đặc điểm nổi bật của các ngành thuộc nông- lâm- thủy sản + trồng trọt: cung cấp lương thực; quan trọng nhất với trồng trọt là đất trồng + chăn nuôi: cung cấp thực phẩm dinh dưỡng; quan trọng nhất với chăn nuôi là thức ăn + lâm nghiệp: vai trò quan trọng với môi trường, cân bằng sinh thái + thủy sản: cung cấp thực phẩm giàu đạm; quan trọng nhất với thủy sản là nguồn nước *Nhân tố ảnh hưởng tới phát triển và phân bố NN - Vị trí: quy định sự có mặt của một số ngành, ảnh hưởng đến trao đổi sản phẩm - Tự nhiên: đất; khí hậu- nước; sinh vật: ảnh hưởng đến quy mô, cơ cấu, năng suất, phân bố và giống cây trồng, vật nuôi - Kt-xh: …