Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Ngữ văn 8 năm 2023–2024 trường THCS Phan Chu Trinh (Lâm Đồng)

UBND THÀNH PHỐ BẢO LỘC TRƯỜNG THCS PHAN CHU TRINH

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN LỚP 8

NĂM HỌC 2023 - 2024 (BỘ SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

A. Nội dung ôn tập: Năng lực, phẩm chất qua các bài học từ tuần 1 đến hết tuần 8. Học sinh nắm kiến thức tri thức ngữ văn, cách đọc hiểu các văn bản trong các bài được học để có kĩ năng đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại và thực hành tiếng Việt, vận dụng viết bài. Ngữ liệu đề ra ngoài sách giáo khoa. Cụ thể:

1. Phần văn bản văn học * Ôn các chủ đề đã học, cách đọc hiểu các văn bản sau theo đặc trưng thể loại: - Bài 1. Chủ đề: Câu chuyện của lịch sử. Thể loại chính: Truyện lịch sử + Lá cờ thêu sáu chữ vàng (Truyện lịch sử của Nguyễn Huy Tưởng) + Quang Trung đại phá quân Thanh (Truyện lịch sử của Ngô gia văn phái – Nhóm tác giả tuộc dòng họ Ngô)

+ Ta đi tới (Thơ tự do của Tố Hữu) - Bài 2. Chủ đề: Vẻ đẹp cổ điển. Thể loại chính: Thơ Đường luật (thất ngôn bát cú Đường luật và tứ tuyệt Đường luật)

+ Thu điếu (Câu cá mùa thu, thơ thất ngôn bát cú Đường luật của Nguyễn Khuyến) + Thiên Trường vãn vọng (Ngắm cảnh Thiên trường trong buổi chiều tà, thơ tứ tuyệt Đường luật của Trần Nhân Tông)

+ Ca Huế trên sông Hương (Văn bản thông tin của Hà Ánh Minh) - Bài 3: Chủ đề: Lời sông núi. Thể loại chính: văn bản nghị luận + Hịch tướng sĩ (Hịch – văn nghị luận thường được vua, quan, tướng thời xưa dùng của Trần Quốc Tuấn)

+ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (văn bản nghị luận của Hồ Chí Minh) - Một số văn bản Đọc mở rộng và văn bản thực hành đọc. * Yêu cầu đọc hiểu ngữ liệu ngoài sách giáo khoa theo đặc trưng thể loại: - Nhận biết được khái niệm và một số yếu tố của thể loại truyện lịch sử: nhân vật, cốt truyện, chủ đề, ngôn ngữ (sgk tập 1/trang 9)

- Nhận biết được khái niệm và một số yếu tố về thể loại thơ Đường luật (thất ngôn bát cú Đường luật và tú tuyệt Đường luật): bút pháp, ngôn ngữ, bố cục, luật bằng trắc và niêm, vần và nhịp, đối (sgk tập 1 trang 39)

- Nhận biết được văn bản nghị luận với các yếu tố: luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng và mối quan hệ chặt chẽ của các yếu tố này (từ luân đề triển khai thành luận điểm, mỗi luận điểm để thuyết phục cần làm rõ bằng các lí lẽ, mỗi lí lẽ cần đuộc chứng minh bằng các bằng chứng cụ thể).(sgk tập 1 trang 58)

-> Nêu được nội dung, chủ đề, rút ra được bài học, thông điệp trong ngữ liệu đọc hiểu ngoài sác giáo khoa.

2. Thực hành tiếng Việt: * Các đơn vị kiến thức: Biệt ngữ xã hội, từ ngữ địa phương, từ tượng hình và tượng thanh, biện pháp tu từ đảo ngữ, đoạn văn diễn dịch và đoạn văn quy nạp.

* Yêu cầu xem lại tri thức ngữ văn (trang 10, 40, 58, 59), mục nhân biết về các đơn vị kiến thức tiếng Việt và thực hành lại các bài tập trong các bài học (trang 16, 24, 42, 45, 64...) kết hợp các kiến thức đã được học ở lớp dưới để củng cố kiến thức:

- Nhận biết, hiểu về khái niệm, đặc điểm và việc sử dụng của biệt ngữ xã hội và từ ngữ địa phương để sử dụng trong giao tiếp và phân tích thơ văn.

- Nhận biết, hiểu về khái niệm, đặc điểm và tác dụng của biên từ tượng hình và tượng thanh để sử dụng.

- Nhận biết, hiểu về khái niệm, đặc điểm và tác dụng của biện pháp tu từ đảo ngữ để sử dụng. - Nhận biết, hiểu về đặc điểm và chức năng đoạn văn diễn dịch và đoạn văn quy nạp để vận dụng khi viết văn.

3. Viết: 3.1. Viết bài văn kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hóa) a. Yêu cầu kiểu bài: - Giới thiệu được lí do, mục đích của chuyến tham quan một di tích lịch sử, văn hóa (Đó là di tích nào? Ở đâu? Đi vào dịp nào? Do ai tổ chức? Các thành viên tham gia là ai? Đi với mục đích gì? Chẳng hạn: nhân dịp ngày giải phóng miền Nam/ Ngày Quốc tế Lao động; theo cơ quan bố tham quan dinh Độc Lập/ nhà trường tổ chức tham quan Hoàng cung Huế;…; tham quan một di tích để tìm hiểu thêm về văn hóa, lịch sử, để tri ân cội nguồn,…); bày tỏ được cảm xúc của người viết.

- Kể được diễn biến chuyến tham quan (trên đường đi, trình tự những điểm đến thăm, những hoạt động nổi bật trong chuyến đi,..). Ví dụ: Đường vào khu di tích lịch sử, …