Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Ngữ văn 8 năm 2024–2025 trường THCS Ngọc Thụy (Hà Nội)

1. Văn bản: + Truyện ngắn + Thơ * Yêu cầu nắm được nội dung, các chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, ý nghĩa của văn bản, tóm tắt được truyện theo các sự việc chính, thể thơ, vần, nhịp… 2. Tiếng Việt: Học sinh ôn lại các kiến thức tiếng Việt đã học: Trợ từ, thán từ; sắc thái nghĩa của từ, các biện pháp tu từ: So sánh, ẩn dụ, nhân hóa, điệp ngữ,... * Yêu cầu: - Nhận biết được các đơn vị kiến thức tiếng Việt. - Nêu vài trò, tác dụng của các đơn vị kiến thức. - Vận dụng kiến thức trong thực hành nói và viết 3. Tập làm văn: Kể lại một hoạt động xã hội/ Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ sau khi đọc một bài thơ sáu chữ, bảy chữ./ Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội * Yêu cầu: - Nắm vững thể loại văn tự sự và nghị luận văn học, nghị luận xã hội - Lập dàn ý và viết bài văn/ đoạn văn hoàn chỉnh Lưu ý: GV ra các dạng bài tập vận dụng kiến thức đã học vào việc giải quyết vấn đề thực tiễn. II. Cấu trúc đề kiểm tra: 100% tự luận. III. Một số bài tập tham khảo. Phần I: Đọc hiểu Bài tập 1: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

TRONG LỜI MẸ HÁT Tuổi thơ chở đầy cổ tích Dòng sông lời mẹ ngọt ngào

Đưa con đi cùng đất nước Chòng chành nhịp võng ca dao.

Con gặp trong lời mẹ hát Cánh cò trắng, dải đồng xanh Con yêu màu vàng hoa mướp

“Con gà cục tác lá chanh”.

(……)

Thời gian chạy qua tóc mẹ Một màu trắng đến nôn nao Lưng mẹ cứ còng dần xuống Cho con ngày một thêm cao.

Mẹ ơi, trong lời mẹ hát

Có cả cuộc đời hiện ra Lời ru chắp con đôi cánh

Lớn rồi con sẽ bay xa.

(Trương Nam Hương, Trong lời mẹ hát, NXB Giáo dục, 2008) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản Câu 2: Xác định thể thơ của văn bản Câu 3: Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Thời gian chạy qua tóc mẹ?” Câu 4: Em hiểu như thế nào về nội dung chính của lời thơ sau:

“Lưng mẹ cứ còng dần xuống Cho con ngày một thêm cao” Câu 5: Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ trên là gì? Câu 6: a. Giải nghĩa từ “chòng chành” trong câu thơ “Chòng chành nhịp võng ca dao.” b. Theo em, lời ru của mẹ có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển tâm hồn của người con? Câu 7: Hình ảnh người mẹ ở văn bản trên gợi cho em những cảm xúc gì? Từ đó, hãy viết một đoạn văn khoảng 6-8 câu nêu trách nhiệm của bản thân đối với gia đình? Bài tập 2:

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Cuộc chia tay đột ngột quá. Thuỷ như người mất hồn, mặt tái xanh như tàu lá. Em chạy vội vào trong nhà mở hòm đồ chơi của nó ra. Hai con búp bê tôi đã đặt gọn vào trong đó. Thuỷ lấy con Vệ Sĩ ra đặt lên giường tôi, rồi bỗng ôm ghì lấy con búp bê, hôn gấp gáp lên mặt nó và thì thào:

- Vệ Sĩ thân yêu ở lại nhé! Ở lại gác cho anh tao ngủ nhé! Xa mày, con Em Nhỏ sẽ buồn lắm đấy, nhưng biết làm thế nào...

Em khóc nức lên và chạy lại nắm tay tôi dặn dò:

- Anh ơi! Bao giờ áo anh có rách, anh tìm về chỗ em, em vá cho, anh nhé... Tôi khóc nấc lên. Mẹ tôi từ ngoài đi vào. Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thuỷ: - Đi thôi con. Qua màng nước mắt, tôi nhìn theo mẹ và em trèo lên xe. Bỗng em lại tụt xuống chạy về phía tôi, tay ôm con búp bê. Em đi nhanh về chiếc giường, đặt con Em Nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ.

- Em để nó ở lại – Giọng em ráo hoảnh – Anh phải hứa với em là không bao giờ để chúng nó ngồi cách xa nhau. Anh nhớ chưa? Anh hứa đi.

- Anh xin hứa. Tôi mếu máo trả lời và đứng như chôn chân xuống đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo lên xe. Chiếc xe tải rồ máy, lao ra đường và phóng đi mất hút.

(Trích “Cuộc chia tay của những con búp bê” – Khánh Hoài) Câu 1: Văn bản trên viết theo thể loại nào? Câu 2: Xác định PTBĐ chính của văn bản? Câu 3: Từ “ráo hoảnh” trong câu “Giọng em ráo hoảnh” có nghĩa là gì? Câu 4: Câu nói “Anh phải hứa với em là không bao giờ để chúng nó ngồi cách xa nhau.” của Thuỷ cho thấy em mong muốn điều gì? Câu 5: Xác định trợ từ được sử dụng trong những câu văn sau: “Vệ Sĩ thân yêu ở lại nhé! Ở lại gác cho anh tao ngủ nhé! Xa mày, con Em Nhỏ sẽ buồn lắm đấy, nhưng biết làm thế nào...” Câu 6: a. Theo em, tại sao sau khi trèo lên xe theo mẹ, Thuỷ bỗng tụt xuống, đi …