Đề cương ôn tập Học kì 2 Lịch sử 10 năm 2025–2026 trường THPT Hàn Thuyên (Bắc Ninh)

1

ĐỀCƯƠNG LỊCH SỬ10 – ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II

BÀI 8. HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN VĂN MINH ĐÔNG NAM Á THỜI CỔ- TRUNG ĐẠI 1. Văn minh Đông Nam Á từnhững thếkỉtrước Công nguyên đến thếkỉVII

Trên nền tảng của văn học bản địa với kĩ nghệsắt khá phát triển và những ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, Trung Hoa, ởĐông Nam Á đã hình thành một sốquốc gia như Văn Lang – Âu Lạc, Chăm-pa, Ta-ru-ma, Ma- lay-u,... trong đó lớn mạnh nhất là Phù Nam.

2. Văn minh Đông Nam Á từthếkỉVII đến thếkỉXV - TừthếkỉVII đến thếkỉX: tiêu biểu là Ăng-co, Sri Vi-giay-a. - TừthếkỉX đến thếkỉXV: Những quốc gia thống nhất và lớn mạnh đã ra đời ởĐông Nam Á như Đại Việt, Ăng-co, Chăm-pa, Lan Xang, Su-khô-thay,... Sựhoàn thiện của các nhà nước quân chủvới nền kinh tếphát triển thịnh đạt và xã hội ổn định đã đưa văn minh Đông Nam Á bước vào thời kì phát triển rực rỡ. Định hình bản sắc với những thành tựu đặc sắc và sáng tạo trên cơ sởtiếp thu có chọn lọc những ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, Trung Hoa. 3. Văn minh Đông Nam Á từthếkỉXVI đến thếkỉXIX - Đây là thời kì khủng hoảng và suy vong của nhiều quốc gia phòng kiến Đông Nam Á, gắn liền với quá trình xâm nhập của các nước phương Tây - Sựdu nhập văn hóa phương Tây đem đến cho Đông Nam Á nhiều yếu tốvăn hóa mới như tôn giáo, ngôn ngữ, các hình thức văn hóa vật chất,...

BÀI 9. THÀNH TỰU TIÊU BIỂU CỦA VĂN MINH ĐÔNG NAM Á CỔ-TRUNG ĐẠI 1. Tín ngưỡng và tôn giáo - Vềtín ngưỡng: + Chung nhiều tín ngưỡng bản địa như tín ngưỡng thờcúng tổtiên, thờthần tựnhiên, thờthần động vật,... + Tín ngưỡng tồn tại và dung hòa với các tôn giáo từbên ngoài du nhập vào và được bảo tồn trong suốt quá trình phát triển của văn minh Đông Nam Á. - Vềtôn giáo: + Chủyếu tiếp thu Phật giáo và Hin-đu giáo từẤn Độthông qua con đường thương mại và truyền giáo từ những thếkỉtiếp giáp Công nguyên. + Người Việt chủyếu tiếp nhận hệtư tưởng Nho giáo và các tôn giáo từTrung Hoa, Ấn Độ. + TừthếkỉXVI, Thiên Chúa giáo được lan truyền thông qua các nhà truyền giáo phương Tây.

2. Văn tựvà văn học * Vềvăn tự: - Tiếp thu hệthống chữviết của Ấn Độ, cư dân Đông Nam Á đã sáng tạo ra chữviết riêng. - ỞViệt Nam: + Tiếp thu một phần hệthống chữHán của Trung Hoa và sáng tạo ra chữNôm. + ChữHán và chữNôm được sửdụng rộng rãi trước khi chữQuốc ngữra đời. * Vềvăn học: - Kho tàng văn học dân gian rất phong phú với nhiều thểloại như truyền thuyết, sửthi, truyện cổtích,... Tác phẩm tiêu biểu là sửthi Đẻđất đẻnước (Việt Nam), thần thoại Pun-hơ Nhan-hơ (Lào),... - Văn học viết ra đời khá muộn (thếkỉX – XIII). Tác phẩm tiêu biểu là Truyện Kiều (Việt Nam), Truyện sử Me-lay-u (Ma-lai-xi-a),... - Văn học chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn học Ấn Độ, Trung Hoa, ẢRập và phương Tây: + Văn học Cam-pu-chia được viết bằng chữPhạn và chữKhmer cổ. + Văn học Việt Nam thời quân chủchịu ảnh hưởng của văn học Trung Hoa.

2

+ Văn học In-đô-nê-xi-a và Ma-lay-xi-a chịu ảnh hưởng của văn học ẢRập và phương Tây.

3. Kiến trúc và điêu khắc - Vềkiến trúc: + Kiến trúc dân gian: nhà sàn. + Kiến trúc tôn giáo: Phổbiến với các công trình kiến trúc Hin-đu giáo, Phật giáo, Hồi giáo và Thiên Chúa giáo. + Kiến trúc cung đình: hệthống cung điện tại các kinh đô. Tiêu biểu là Thăng Long (Việt Nam), Luông-pha- băng (Lào),... - Vềđiêu khắc: + Đạt đến trình độcao với nhiều tác phẩn chạm khắc công phu, độc đáo. + Chịu ảnh hưởng rõ nét của điêu khắc Ấn Độ, Trung Hoa. + Phổbiến là tác phẩm điêu khắc mang tính chất tôn giáo như tượng thần, tượng Phật và phù điêu.

BÀI 10. VĂN MINH VĂN LANG - ÂU LẠC 1. Cơ sởhình thành * Vềđiều kiện tựnhiên: - Vịtrí địa lí: + Hình thành trên phạm vi lưu vực sông Hồng, sông Mã, sông Cả(Bắc Bộvà Bắc Trung Bộngày này). + Phía Bắc tiếp giáp với Trung Hoa, phía đông giáp biển. Thúc đẩy sựgiao lưu, tiếp xúc của cư dân Việt cổvới các nền văn minh khác. - Hệthống sông: bồi đắp phù sa, hình thành vùng đồng bằng màu mỡ. - Khí hậu: nhiệt đới ẩm gió mùa. Thuận lợi cư dân trồng trọt, chăn nuôi - Nguồn tài nguyên khoáng sản: phong phú (sắt, đồng, chì, thiếc,...). * Vềcơ sởxã hội: - Xuất hiện sựphân hóa giữa …