Đề cương ôn tập Học kì 2 Sinh học 10 năm 2025–2026 trường THPT Đức Trọng (Lâm Đồng)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH HỌC 10 - CUỐI KÌ II (2025 - 2026)

CHỦ ĐỀ 9: SINH HỌC VI SINH VẬT

Khái niệm và các nhóm vi sinh vật (Nội dung Giữa kì II)

Khái niệm: Nêu được định nghĩa cơ bản về vi sinh vật (cơ thể nhỏ bé, hiển vi).

Phân loại: Kể tên được các nhóm vi sinh vật chính (vi khuẩn, nấm, tảo đơn bào, động vật nguyên sinh).

Dinh dưỡng: Phân biệt được các kiểu dinh dưỡng dựa vào nguồn năng lượng và nguồn carbon (Quang tự dưỡng, Hóa tự dưỡng, Quang dị dưỡng, Hóa dị dưỡng).

Sinh trưởng: Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của vi sinh vật (nhiệt độ, độ pH, độ ẩm...).

QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP, PHÂN GIẢI VÀ ỨNG DỤNG (BÀI 19 & 20)

Tổng hợp và Phân giải:

Nêu được các ví dụ cụ thể về quá trình tổng hợp chất (như tổng hợp protein, polysaccharide).

Nêu được các ví dụ về quá trình phân giải chất (như phân giải protein trong làm nước mắm, phân giải tinh bột).

Thành tựu và Ngành nghề:

Kể tên các thành tựu hiện đại của công nghệ vi sinh (sản xuất insulin, vaccine, thuốc trừ sâu sinh học...).

Nhận biết các ngành nghề liên quan: kỹ sư thực phẩm, chuyên viên môi trường, dược sĩ....

Đánh giá triển vọng phát triển của ngành nghề này trong tương lai gắn với công nghệ gene và AI.

Ứng dụng thực tiễn:

Trình bày cơ sở khoa học (đặc điểm sinh học của vi sinh vật) giúp con người ứng dụng chúng vào thực tế.

Liệt kê ứng dụng trong bảo quản thực phẩm, sản xuất thuốc, xử lý ô nhiễm môi trường.

Thực hành: Nêu quy trình cơ bản làm các sản phẩm lên men như sữa chua, dưa chua, bánh mì.

Vai trò: Phân tích vai trò của vi sinh vật đối với tự nhiên (vòng tuần hoàn vật chất) và đời sống con người (sức khỏe, kinh tế).

CHỦ ĐỀ 10: VIRUS

(BÀI 21 & 22 - KHÁI NIỆM, CẤU TẠO, CHU TRÌNH NHÂN LÊN VÀ ỨNG DỤNG CỦA VIRUS)

Khái niệm và cấu tạo

Khái niệm và Đặc điểm: Nêu được khái niệm virus (thực thể chưa có cấu tạo tế bào) và các đặc điểm đặc trưng (kích thước siêu hiển vi, kí sinh nội bào bắt buộc).

Cấu tạo: Trình bày được cấu trúc cơ bản gồm lõi nucleic acid và vỏ capsid (một số có màng bọc).

Chu trình nhân lên của virus

Các giai đoạn: Trình bày rõ 5 giai đoạn nhân lên trong tế bào chủ: Hấp phụ -->Xâm nhập -->Sinh tổng hợp -->Lắp ráp -->Giải phóng.

Cơ chế gây bệnh: Giải thích được tại sao việc nhân lên của virus lại dẫn đến tổn thương tế bào và gây bệnh.

Lây truyền, phòng chống và ứng dụng

Sự lây truyền:

Phương thức lây truyền ở thực vật (qua vết thương, côn trùng chích hút).

Phương thức lây truyền ở người và động vật đối với các bệnh phổ biến như HIV, cúm, sởi.

Phòng chống: Trình bày cách phòng chống bệnh cho thực vật (chọn giống, vệ sinh đồng ruộng) và cho người (tiêm vaccine, vệ sinh cá nhân).

Biến thể và Phát tán: Giải thích tại sao bệnh do virus thường lây lan rất nhanh và virus thường xuyên phát sinh các biến thể mới (đột biến gene).

Thành tựu ứng dụng:

Sản xuất chế phẩm sinh học (Interferon, vaccine).

Ứng dụng trong nông nghiệp (sản xuất thuốc trừ sâu từ virus Baculo) và y học.

CẤU TRÚC CÂU HỎI THAM KHẢO

NỘI DUNG 1: GIỮA KÌ II - KHÁI NIỆM VÀ CÁC NHÓM VI SINH VẬT

(Tập trung vào đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng, các yếu tố ảnh hưởng và phân loại vi sinh vật)