Đề cương ôn tập Học kì 2 Hóa học 11 năm 2023–2024 trường THPT chuyên Lương Văn Chánh (Đắk Lắk)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ YÊN TRƯỜNG THPT CHUYÊN LƯƠNG VĂN CHÁNH

------------------------------------

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II

NĂM HỌC: 2023 – 2024

TP.Tuy Hòa, ngày 22 tháng 4 năm 2024

A – TÓM TẮT LÝ THUYẾT

CHƯƠNG 4. HYDROCARBON

Chủ đề 1: ALKANE I. KHÁI NIỆM, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP 1. Khái niệm và công thức chung - Alkane là hydrocarbon no mạch hở chỉ chứa liên kết đơn (liên kết ϭ) C – H và C – C trong phân tử. - Công thức chung của alkane: CnH2n+2 (n ≥ 1) 2. Đồng phân: Alkane (từ 4C trở lên có đồng phân mạch C) 3. Danh pháp: a. Alkane không phân nhánh (chỉ gọi theo danh pháp thay thế UIPAC)

Tên alkane = Phần nền (Chỉ số lượng nguyên tử C) + ane b. Alkane mạch nhánh

Tên Alkane = Số chỉ vị trí mạch nhánh – Tên nhánh – Tên alkane mạch chính II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ - Ở điều kiện thường các alkane từ C1 → C4 và neopentane ở trạng thái khí (khí trong bình gas: C3, C4). - Nhiệt độ sôi của alkane tăng dần theo chiều tăng số lượng nguyên tử C, các alkane phân nhánh có nhiệt độ sôi thấp hơn so với alkane mạch không phân nhánh. - Alkane không tan hoặc ít tan trong nước và nhẹ hơn nước, tan tốt trong các dung môi hữu cơ. III. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO - Phân tử Alkane chỉ chứa liên kết ϭ bền vững và kém phân cực. - Mỗi C nằm ở tâm tứ diện đều mà 4 đỉnh là các nguyên tử hydrogen hoặc carbon khác, góc liên kết (C-C- C ; C-C-H ; H-C-H) đều gần bằng 109,50. IV. TÍNH CHẤT HÓA HỌC - Alkane chỉ gồm các liên kết đơn C – C, C – H bền vững nên trơ về mặt hóa học, alkane không tác dụng với acid, dung dịch base và chất oxi hóa. - Phản ứng của alkane gồm phản ứng thế (đặc trưng), phản ứng tách và phản ứng oxi hóa. 1)Phản ứng thế Phản ứng thế halogen (Cl2, Br2 /askt) → Dẫn xuất Halogen

CnH2n+2 + aCl2

askt ⎯⎯→CnH2n+2-aCla + aHCl 2) Phản ứng tách a) Dehydrogen: tách 1 phân tử H2 (tách liên kết C-H) => tạo alkene CnH2n

0t ,xt ⎯⎯⎯→CnH2n +H2 Alkane Alkene b) Cracking: bẻ gãy mạch carbon (tách liên kết C-C và C-H) => tạo alkane, alkene mạch ngắn hơn.

CnH2n+2

0t ,xt ⎯⎯⎯→ CmH2m+2 + CqH2q (n = m + q) Alkane (3C ) Alkane mới Alkene => Ứng dụng trong công nghiệp lọc dầu. c) Reforming (tách liên kết C-C và C-H) => từ alkane không nhánh tạo alkane mạch nhánh và các hydrocarbon mạch vòng (không đổi số C và t0s không đổi đáng kể) Quá trình reforming được ứng dụng trong công nghiệp lọc dầu để làm tăng chỉ số octane của xăng và sản xuất các arene (benzene, toluene, xylene) làm nguyên liệu cho tổng hợp hữu cơ. 3) Phản ứng oxi hóa a) Phản ứng oxi hóa hoàn toàn = Phản ứng cháy

CnH2n+2 + 3n + 1

2 O2 nCO2 + (n+1)H2O

nH2O > nCO2 ; nalkane = nH2O – nCO2. Và nO2 = nCO2 + ½. nH2O b) Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn - Ở nhiệt độ cao, có mặt xúc tác, alkane bị oxi hóa cắt mạch carbon bởi oxygen tạo thành hỗn hợp carboxylic acid

RCH2 - CH2R’ + 5

2 O2

0t ,xt ⎯⎯⎯→RCOOH + R’COOH + H2O

0t ⎯⎯→

Chủ đề 2: HYDROCARBON KHÔNG NO I. KHÁI NIỆM, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP Hydrocarbon không no là những hydrocarbon trong phân tử có chứa liên kết đôi, liên kết ba (gọi chung là liên kết bội) hoặc đồng thời cả liên kết đôi và liên kết ba.

ALKENE : CnH2n (n 2) ALKYNE: CnH2n-2 (n 2) 1.Khái niệm

Là các hydrocarbon không no, mạch hở, có chứa một liên kết đôi C=C trong phân tử. Ví dụ: C2H4, C3H6, C4H8,..

Là các hydrocarbon không no, mạch hở, có chứa một liên kết ba C≡C trong phân tử. Ví dụ: C2H2, C3H4, C4H6,.. 2. Đồng phân

- Đống phân cấu tạo : + Đồng phân vị trí liên kết đôi (C4 trở đi) + Đồng phân mạch C (từ C4 trở đi) - Đồng phân hình học (đphh): có (tuỳ loại)

- Đống phân cấu tạo : + Đồng phân vị trí liên kết bội (C4 trở đi). + Đồng phân mạch C (từ C5 trở đi) - Đồng phân hình học: không có *Điều kiện alkene có đồng phân hình học là mỗi carbon mang nối đôi phải nối với 2 nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử khác nhau.

Alkene tổng quát Điều kiện có đồng phân hình học - a ≠ b và c ≠ d (a,b,c,d: nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử) - (a và c hoặc b và d có thể giống nhau)

- Nếu mạch chính ở cùng một phía của liên kết đôi, gọi là đồng phân cis. - Nếu mạch chính ở hai phía khác nhau của liên kết …