Đề cương ôn tập Học kì 2 Hóa học 11 năm 2024–2025 trường THPT Thanh Khê (Đà Nẵng)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI KÌ 2 – HOÁ HỌC 11 – NĂM HỌC: 2024 – 2025. A – TÓM TẮT LÝ THUYẾT

CHƯƠNG 4. HYDROCARBON Chủ đề 2: HYDROCARBON KHÔNG NO I. KHÁI NIỆM, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP Hydrocarbon không no là những hydrocarbon trong phân tử có chứa liên kết đôi, liên kết ba ( gọi chung là liên kết bội) hoặc đồng thời cả liên kết đôi và liên kết ba.

ALKENE : CnH2n (n 2) ALKYNE: CnH2n-2 (n 2) 1.Khái niệm

Là các hydrocarbon không no, mạch hở, có chứa một liên kết đôi C=C trong phân tử. Ví dụ: C2H4, C3H6, C4H8,..

Là các hydrocarbon không no, mạch hở, có chứa một liên kết ba C≡C trong phân tử. Ví dụ: C2H2, C3H4, C4H6,.. 2. Đồng phân

- Đống phân cấu tạo : - Đồng phân hình học (đphh): có (tuỳ loại)

- Đống phân cấu tạo : - Đồng phân hình học: không có 3. Danh pháp thay thế của alkene, alkyne (nếu có nhánh) (từ C4) II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ - Nhiệt độ sôi, nóng chảy của alkene và alkyne thấp hơn alkane cùng số C. - Không mùi nhẹ hơn nước, rất ít hoặc không tan trong nước, tan trong dung môi không phân cực. - Ở điều kiện thường alkene và alkyne có số C từ C2- C4: trạng thái khí (trừ but-2-yne). IV. TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA ALKENE VÀ ALKYNE

Liên kếtkém bền dễ phản ứng => trung tâm phản ứng của alkene và alkyne ở liên kết bội

và phản ứng đặc trưng là phản ứng cộng. 1. Phản ứng cộng: 2. Phản ứng trùng hợp alkene => polymer. 3. Phản ứng của alk-1-yne với AgNO3/NH3 => kết tủa màu vàng nhạt.

(Phản ứng này dùng nhận biết alkyne có liên kết ba đầu mạch). 4. Phản ứng oxi hóa a. Oxi hoá không hoàn toàn: các alkene và alkyne đều làm mất màu dung dịch KMnO4. b. Oxi hoá hoàn toàn (cháy): V. ĐIỀU CHẾ

ALKENE ALKYNE 1.Trong phòng thí nghiệm

Dehydrate ethanol => ethylene C2H4

0

2 4 H SO ,t 2 5 2 4 2 C H OH C H H O + ⎯⎯⎯⎯→

Calcium carbide + H2O => Acetylene C2H2

2 2 2 2 2 CaC +H O C H +Ca(OH) ⎯⎯→

2.Trong công nghiệp.

- alkene C2-C4 được điều chế bằng cách cracking alkane trong các nhà máy lọc dầu. C15H32 0 Zeolite

500 C ⎯⎯⎯→2C2H4+C3H8 +C8H18

- Dehydrogen các khí dầu mỏ (ethane, propane và butane.

Nhiệt phân methane ở 1500 0C , làm lạnh nhanh.

0 1500 C,l.l.n 4 2 2 2 2CH C H 3H + ⎯⎯⎯⎯⎯→

…………………….

Chủ đề 3: ARENE ( HYDROCARBON THƠM) I. KHÁI NIỆM, PHÂN LOẠI, DANH PHÁP 1. Khái niệm - Arene (hydrocarbon thơm) là những hydrocarbon trong phân tử có chứa một hay nhiều vòng benzene. 2. Phân loại: - Benzene và alkyl benzene: CnH2n-6 (n ≥ 6). - Hydrocarbon thơm khác gồm styrene và naphtalene 3. Danh pháp thay thế của alkyl benzene

Số chỉ vị trí nhánh – tên nhánh + benzene

Số chỉ vị trí nhánh -

tên nhánh

tên mạch chính

(Phần nền)

vị trí liên kết bội

ene (alkene) yne (alkyne)

- Chú ý: vị trí 1,2 còn gọi là ortho (o); 1,3 – meta (m); 1,4 – para (p). - Tên thường gọi: C6H5CH3 (toluene), C6H5CH=CH2 (styrene). II. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO CỦA BENZENE (C6H6) - 6C và 6H cùng thuộc một mặt phẳng, góc liên kết bằng 120o, độ dài liên kết C-C bằng 139 pm. - Để đơn giản benzene thường được biểu diễn bởi các kiểu công thức dưới đây:

; hoặc III. TÍNH CHẤT VẬT LÝ VÀ TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN - Benzene, toluene, xylene, styrene ở điều kiện thường là chất lỏng không màu, có mùi đặc trưng. Naphthanlene là chất rắn màu trắng, có mùi đặc trưng (có thể phát hiện ở nồng độ thấp). - Các arene không tan trong nước và thường nhẹ hơn nước, tan trong các dung môi hữu cơ. - Các arene tác động đến sức khỏe của con người chủ yếu thông qua hít thở không khí bị ô nhiễm, đặc biệt ở các khu vực có nhiều xe cơ giới, khu vực có trạm xăng dầu và nơi có khói thuốc lá. IV. TÍNH CHẤT HÓA HỌC 1. Phản ứng thế Arene có thể tham gia phản ứng thế hydrogen ở vòng benzene như phản ứng halogen hóa, nitro hóa,.. Quy tắc thế: Đối với alkyl benzene, phản ứng thế nguyên tử hydrogen ở vòng benzene xảy ra dễ dàng hơn so với benzene và ưu tiên thế vào vị trí số 2 hoặc số 4 ( vị trí ortho hoặc para). 2. Phản ứng cộng

Các liên kết π trong phân tử arene sẽ bị bẽ gãy khi tiến hành cộng chlorine, hydrogen vào phân tử arene. 3. Phản ứng oxi hóa - Đốt benzene (hoặc alkyl benzene): - Phản ứng với dung dịch KMnO4:

+ Benzene …