Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Ngữ văn 8 năm 2025–2026 trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (Hà Nội)

UBND PHƯỜNG PHÚC LỢI TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

=============

NỘI DUNG ÔN TẬP KIỂM TRA GIỮA KÌ II

MÔN: NGỮ VĂN 8 NĂM HỌC: 2025- 2026 A. NỘI DUNG ÔN TẬP: Phần I. Văn bản: Ngữ liệu mở - ngoài sách giáo khoa 1. Yêu cầu chung: Học sinh ôn tập các văn bản:

TT Thể loại 1 Truyện ngắn 2 Thơ Đường luật, thơ trào phúng 2. Cụ thể: Học sinh cần nắm vững:

- Các khái niệm về thể loại và yếu tố liên quan đến thể loại: + Truyện ngắn (thể loại, ngôi kể, đề tài, chủ đề, ý nghĩa chi tiết hình ảnh, tư tưởng, thông điệp …) + Thơ Đường luật, thơ trào phúng (đặc điểm thể loại: Niêm, luật, vần…; nghệ thuật, nội dung, thông điệp PHẦN II. TIẾNG VIỆT: Ôn tập các kiến thức tiếng Việt trong Bài 6,7 và các dạng bài tập liên quan:

Nội dung Yêu cầu cần đạt 1. Từ toàn dân, địa phương, biệt ngữ xã hội

- Nhận diện từ ngữ - Phân tích hiệu quả diễn đạt trong văn bản

2. Biện pháp tu từ: Đảo ngữ, câu hỏi tu từ, so sánh….

- Nhận diện được các biện pháp - Vận dụng vào bài viết

3. Từ tượng hình, tượng thanh

- Nhận diện, xác định nghĩa. - Vận dụng trong bài viết PHẦN III. TẬP LÀM VĂN - Viết đoạn văn phân tích nhân vật hoặc phân tích chủ đề truyện - Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống B. ĐỀ MINH HỌA ĐỀ 1: Đọc văn bản sau:

MÓN QUÀ CỦA THẦY Khi tôi, một thằng bé gầy gò xanh xao vào học lớp 8 Trường cấp ba Bố Trạch (Quảng Bình) thì thầy còn trẻ lắm. Hình như, thầy cũng vừa mới ra trường, tuổi ngoài hai mươi một chút.Tôi chưa quên cái dáng cao cao, gầy gầy, khuôn mặt xương xương và mái tóc cắt ngắn của thầy.Thầy dạy Văn lớp tôi. Thời ấy, chiến tranh chống Mĩ chưa kết thúc. Quảng Bình quê tôi vẫn bom rơi đạn nổ tơi bời. Trường chúng tôi phải sơ tán từ nơi này đến nơi khác liên tục. Lũ học trò cấp ba phải vào rừng đẵn gỗ, bứt tranh để làm hầm, làm nhà nhiều lần. Chặng đời

học cấp ba của chúng tôi khổ lắm, thiếu thốn trăm bề; ăn thì khoai sắn là chủ lực, mặc thì áo vá vai quần tích kê đầu gối, học thì giấy bút sách giáo khoa phải dành dụm từng tí một. Cực nhọc thế, thiếu thốn thế nhưng chẳng mấy ai bỏ học. Vượt qua bãi bom B52 chúng tôi vẫn đến trường, bên những chiếc đèn phòng không tù mù chúng tôi vẫn say mê với từng bài văn, bài toán.... Lòng hiếu học đã giúp chúng tôi vượt qua gian khó. Và, tôi không thể không nhắc tới điểm tựa vững chãi của chúng tôi trong những năm tháng ấy là các thầy cô.

Giờ giảng văn đầu tiên, thầy bước vào lớp 8C của tôi với nụ cười tươi trẻ. Cả lớp đứng dậy chào thầy. Giọng của mấy cô bạn gái xì xào: "Ui chao, thầy trẻ hi!" Thầy nhìn khắp lượt rồi cho chúng tôi ngồi xuống.

- Chúng ta làm quen với nhau nhé ! - Giọng thầy vang ấm. - Tôi được nhà trường phân công dạy Văn ở lớp ta. Tôi là Hoàng Quang Đông, quê ở Bảo Ninh...

- Ui chao, thầy cùng quê với mẹ Suốt anh hùng. - Lũ học trò lao xao. - Đúng thế, tôi đồng hương với mẹ Suốt, nhân vật rất đẹp trong một bài thơ của Tố Hữu. […] Từ buổi ra mắt vui vẻ và ấn tượng đó thầy trở nên gần gũi với chúng tôi qua những buổi lên lớp sôi nổi và hấp dẫn. Tình yêu văn chương từ thầy truyền qua chúng tôi ngày càng lớn. Chúng tôi im phăng phắc nghe thầy giảng say sưa về ca dao - những hòn ngọc lung linh trong kho tàng văn học dân gian - về Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du trong nỗi thổn thức Đau đớn thay phận đàn bà..., về cái thanh cái tục trong thơ Hồ Xuân Hương... Thầy đọc và bình thêm thơ Hồ Xuân Hương... Thầy đọc và bình thêm cho chúng tôi nghe về Lửa đèn, Gửi em cô thanh niên xung phong của Phạm Tiến Duật, Mẹ ốm của Trần Đăng Khoa... Tôi nhớ, nhớ lắm cái động tác gõ gõ tay lên trán của thầy khi chợt quên một điều gì đó.

Nhưng có lẽ kỉ niệm làm cho tôi thương mến nhất, nhớ lâu nhất là điểm 10 và điểm 5 thầy cho tôi. Thầy đã chấm điểm 10 cho một bài văn nghị luận văn học của tôi. Và... Tôi nhớ lần ấy, thầy ra một đề văn: Em hãy viết về quê hương em (với thể loại văn học mà em thích). Bài viết tại lớp, bốn giờ đồng hồ. Đọc xong đề, tôi tủm tỉm cười. Thầy điểm đúng huyệt của mình rồi đây. Tôi quyết định làm thơ. À, mình sẽ viết theo kiểu Ba mươi năm đời ta có Đảng của Tố …