Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 7 năm 2025–2026 trường THCS Lê Quang Cường (Bà Rịa Vũng Tàu)

TRƯỜNG THCS LÊ QUANG CƯỜNG TỔ: VĂN – SỬ - ĐỊA – GDCD

1

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 7 Năm học: 2025 – 2026 I. Kiến thức trọng tâm:

1. Đọc hiểu văn bản: - Đặc điểm thể loại nghị luận phân tích một tác phẩm văn học: Ý kiến, lý lẽ, bằng chứng và nội dung chính, mục đích của văn bản. - Đặc điểm thể loại tản văn, tùy bút: Chất trữ tình, cái tôi, ngôn ngữ; chủ đề; tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản. 2. Tiếng việt: - Nghĩa của yếu tố Hán Việt và nghĩa của những từ có yếu tố Hán Việt. - Ngôn ngữ của các vùng miền. 3. Viết: Bài văn biểu cảm về sự việc.

II. Cấu trúc đề kiểm tra:

- Hình thức: Tự luận 1. Đọc - hiểu: 5.0 điểm (Văn bản 3.5 – 4.0 điểm; tiếng Việt 1.0 -1.5 điểm) - Văn bản nghị luận văn học; Tản văn, Tùy bút (Chọn ngữ liệu ngoài SGK) + Thể loại. + Tìm văn bản cùng thể loại, cùng chủ điểm. + Nhận diện đặc điểm thể loại nghị luận phân tích tác phẩm văn học: Ý kiến, lý lẽ, bằng chứng và mối quan hệ (tác dụng/vai trò) giữa chúng; nội dung chính, mục đích của văn bản.

+ Nhận diện đặc điểm của thể loại tản văn, tùy bút: Chất trữ tình, cái tôi, ngôn ngữ và chủ đề, tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua văn bản.

+ Liên hệ được nội dung trong văn bản với đời sống thực tiễn. Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản gợi ra.

- Tiếng Việt: + Nhận diện từ Hán Việt, từ ngữ địa phương trong ngữ cảnh cụ thể. + Đặt câu có sử dụng từ Hán Việt (từ có yếu tố Hán Việt). + Giải nghĩa từ địa phương và nhận xét (tác dụng) về từ ngữ địa phương. 2. Viết: 5.0 điểm

Viết bài văn biểu cảm về một sự việc.

III. ĐỊNH HƯỚNG ÔN TẬP

1. Văn bản nghị luận văn học 1.1. Văn bản đã học

- Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian (Trần Thị An) - Hình ảnh hoa sen trong bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen” (Hoàng Tiến Tựu) 1.2. Tri thức đọc hiểu

TRƯỜNG THCS LÊ QUANG CƯỜNG TỔ: VĂN – SỬ - ĐỊA – GDCD

2

Văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học

Văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học thuộc thể loại nghị luận văn học, được viết ra để bàn về một tác phẩm văn học.

Mục đích và nội dung chính của văn bản nghị luận

- Mục đích của VB nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề cuộc sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc. Để xác định nội dung chính của văn bản nghị luận, ta có thể căn cứ vào nhan đề văn bản, ý kiến, lý lẽ, bằng chứng được nêu trong văn bản. Ý kiến lớn và ý kiến nhỏ trong văn bản nghị luận

- Ý kiến lớn là quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc. - Ý kiến nhỏ phần nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn

2. Văn bản tản văn, tùy bút

Tản văn Tản văn là loại văn xuôi ngắn gọn, hàm súc có cách thể hiện đa dạng (trữ tình, tự sự, nghị luận, miêu tả...), nhưng nhìn chung đều mang tính chất chấm phá, bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, cảm xúc của người viết qua các hiện tượng đời sống thường nhật, giàu ý nghĩa xã hội.. Tùy bút Tuỳ bút là một thể trong kí, dùng để ghi chép, miêu tả những hình ảnh, sự việc mà người viết quan sát, chứng kiến; đồng thời chú trọng thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả trước các hiện tượng và vấn đề của đời sống. Chất trữ tình trong tản văn, tuỳ bút

Là yếu tố được tạo từ vẻ đẹp của cảm xúc, suy nghĩ, vẻ đẹp của thiên nhiên tạo vật để tạo nên rung động thẩm mĩ cho người đọc.

Cái tôi trong tuỳ bút, tản văn

Là yếu tố thể hiện cảm xúc, suy nghĩ riêng của tác giả qua văn bản. Thông thường, có thể nhận biết cái tôi ấy qua các từ nhân xưng ngôi thứ nhất. Ngôn ngữ tản văn, tuỳ bút

Thường tinh tế, sống động, mang hơi thở đời sống, giàu hình ảnh và chất trữ tình. Văn bản tản văn, tùy bút đã học: - Cốm Vòng (Vũ Bằng) - Thể loại tùy bút - Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát (Y Phương) - Thể loại tản văn 3. Tiếng Việt

Nghĩa của yếu tố Hán Việt và nghĩa của những từ có yếu tố Hán Việt.

Yếu tố Hán Việt - Các tiếng tạo nên từ Hán Việt gọi là yếu tố Hán Việt

VD: yếu …