Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2023–2024 trường THCS Thanh An (Quảng Trị)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HỌC KỲ 1 MÔN NGỮ VĂN LỚP 8

Năm học 2023-2024 A. KIẾN THỨC CƠ BẢN Về phần đọc hiểu - Thơ (thơ Đường luật, thơ trào phúng) -Truyện (truyện lịch sử, truyện cười) -Văn bản nghị luận. - Tiếng việt: từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội, từ tượng thanh, từ tượng hình, từ Hán Việt, phép đảo ngữ, câu hỏi tu từ Về phần viết -Viết bài văn kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hoá) hay một hoạt động xã hội để lại ấn tượng sâu sắc/ -Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú/ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật/ thơ trào phúng)/ - Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống. I. TRI THỨC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1. Thơ (thơ Đường luật/ thơ trào phúng) - Nhận biết được một số yếu tố thi luật của thơ thất ngôn bát cú và thơ tứ tuyệt luật Đường như: bố cục, niêm, luật, vần, nhịp, đối/ một số thủ pháp nghệ thuật chính của thơ trào phúng. - Nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch cảm xúc. - Nhận biết được từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội, từ tượng thanh, từ tượng hình, từ Hán Việt, phép đảo ngữ, câu hỏi tu từ. - Hiểu được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch cảm xúc/ Hiểu được tác dụng của một số thủ pháp nghệ thuật chính của thơ trào phúng. - Hiểu được nội dung, chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản. - Hiểu được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản. - Hiểu được sắc thái nghĩa của từ ngữ và việc lựa chọn từ ngữ; hiểu được nghĩa tường mình và hàm ẩn trong câu; nghĩa của một số yếu tố Hán Việt thông dụng và nghĩa của những từ có yếu tố Hán Việt đó. - Nhận xét được nội dung phản ánh và cách nhìn cuộc sống, con người của tác giả trong văn bản trích dẫn. - Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm hoặc cách sống của bản thân sau khi đọc tác phẩm/đoạn trích.

- Phân tích tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội, từ tượng thanh, từ tượng hình; phép đảo ngữ, câu hỏi tu từ trong văn bản. 2. Truyện (truyện cười/ truyện lịch sử) - Nhận biết được một số yếu tố của truyện cười, truyện lịch sử như: cốt truyện, bối cảnh, nhân vật, ngôn ngữ, đề tài, chủ đề, tư tưởng, thông điệp... - Nhận biết được cốt truyện đơn tuyến và cốt truyện đa tuyến. - Nhận biết được từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội, từ tượng thanh, từ tượng hình, từ Hán Việt, phép đảo ngữ, câu hỏi tu từ. - Hiểu được nội dung, chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản. - Hiểu được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản. - Hiểu được sắc thái nghĩa của từ ngữ và việc lựa chọn từ ngữ; hiểu được nghĩa tường minh và hàm ẩn trong câu; nghĩa của một số yếu tố Hán Việt thông dụng và nghĩa của những từ có yếu tố Hán Việt đó. - Nhận xét được nội dung phản ánh và cách nhìn cuộc sống, con người của tác giả qua văn bản. - Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, nhận thức của bản thân sau khi đọc văn bản. - Vận dụng những hiểu biết về vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận văn học để đánh giá giá trị của tác phẩm. - Phân tích tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội, từ tượng thanh, từ tượng hình; phép đảo ngữ, câu hỏi tu từ trong văn bản. 3. Văn bản nghị luận - Xác định được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong văn bản. - Nhận biết được từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội, từ tượng thanh, từ tượng hình, từ Hán Việt, phép đảo ngữ, câu hỏi tu từ. - Hiểu được nội dung khái quát của văn bản. - Phân tích được mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong việc thể hiện luận đề. - Phân biệt được lí lẽ, bằng chứng khách quan (có thể kiểm chứng được) với ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết. - Hiểu được sắc thái nghĩa của từ ngữ và việc lựa chọn từ ngữ; hiểu được nghĩa tường minh …