Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025–2026 trường THCS Huỳnh Tịnh Củ (TP Hồ Chí Minh)

1

I. KHÁI QUÁT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Văn bản đọc hiểu:

Thể loại:

- Văn bản thông tin.

- Văn bản nghị luận.

- Truyện cười.

Chủ đề: Những bí ẩn của thế giới tự nhiên; sự sống thiêng liêng; sắc thái của tiếng cười.

*Yêu cầu cần đạt:

- Nhận biết được thể loại. - Phân tích được đặc điểm của văn bản thông tin và giải thích được những thông tin cơ bản của văn bản.

- Nhận biết được các luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong văn bản và phân tích được mối liên hệ, vai trò của chúng.

- Nhận biết và phân tích các đặc điểm của truyện cười: đề tài, cốt truyện, nhân vật, ngôn ngữ, thủ pháp gây cười. - Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản gợi ra.

2. Tiếng Việt:

-Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu.

-Từ Hán Việt.

-Trợ từ, thán từ.

* Yêu cầu cần đạt: - Nhận biết và giải nghĩa của một số yếu tố Hán Việt thông dụng.

- Phân biệt được nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn.

- Xác định câu mang nghĩa hàm ẩn và xác định nghĩa hàm ẩn của câu.

- Nhận diện từ Hán Việt, nghĩa từng yếu tố cụ thể của chúng.

- Nhận biết và nêu được chức năng của các trợ từ, thán từ trong câu.

3. Viết:

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề của đời sống. * Yêu cầu cần đạt. - Biết viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến (đồng tình hay phản đối) của người viết về một vấn đề của đời sống. DÀN Ý CHUNG

Mở bài:

- Nêu vấn đề cần bàn luận.

- Nêu ý kiến đồng tình hay phản đối về vấn đề cần bàn luận.

Thân bài:

UBND XÃ LONG ĐIỀN TRƯỜNG THCS HUỲNH TỊNH CỦA TỔ NGỮ VĂN

ĐỀ CƯƠNGÔN TẬP KIỂM TRA HKI

NGỮ VĂN LỚP 8 Năm học 2025 – 2026

2

- Giải thích từ ngữ, ý kiến cần bàn luận:

- Bàn luận:

+ Trình bày vấn đề cần bàn luận.

+ Trình bày ý kiến đồng tình hay phản đối về vấn đề cần bàn luận.

+ Đưa ra lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm.

+ Đề xuất giải pháp hoặc nêu bài học.

Kết bài: -Khẳng định lại vấn đề.

-Thông điệp.

II. ĐỀ MINH HOẠ

ĐỀ 1 I. Đọc-hiểu và viết đoạn văn (5.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu câu bên dưới :

(1) Mỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình. Có những ước mơ nhỏ nhoi như của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen: một mái nhà trong đêm đông giá buốt. Cũng có những ước mơ lớn lao làm thay đổi cả thế giới như của tỷ phú Bill Gates. Mơ ước khiến chúng ta trở nên năng động một cách sáng tạo. Nhưng chỉ mơ thôi thì chưa đủ. Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ... Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình thành hiện thực.

(2) Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa. Những người biết ước mơ là những người đang sống cuộc sống của các thiên thần. Ngay cả khi giấc mơ của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc vì nó. Như Đôn Ki-hô-tê đã nói: “Việc mơ những giấc mơ diệu kỳ là điều tốt nhất một người có thể làm”. Tôi vẫn tin vào những câu chuyện cổ tích - nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ được đền đáp. Hãy tự tin tiến bước trên con đường mơ ước của bạn. (Thu Quỳnh và Hạnh Nguyên dịch, Quà tặng cuộc sống - NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr.56 - 57)

Câu 1 (3.0 điểm): a) Đoạn trích trên thuộc kiểu văn bản nào? Xác định luận đề của văn bản. (0.5 điểm) b) Trong đoạn văn (1), việc tác giả dẫn ra ước mơ của cô bé bán diêm trong truyện cổ tích An-đéc-xen và ước mơ của tỷ phú Bill có tác dụng gì? (0.5 điểm)

c) Em có đồng tình với quan điểm của tác giả: “Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ” không? Vì sao? (1.0 điểm)

d) Xác định một từ Hán Việt trong đoạn văn (2). Giải thích nghĩa của từ Hán Việt đó. (1.0 điểm) Câu 2(2.0 điểm ): Từ đoạn trích trên em rút ra cho mình bài học gì? Hãy trình bày bài học ấy bằng một đoạn văn ngắn (5-7 câu). II. Đọc- hiểu và viết bài văn ( 5.0 điểm )

Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu câu bên dưới

Tin bão Kalmaegi có thể ảnh hưởng đến Đà Nẵng - Khánh Hòa Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, lúc 8h sáng nay, tâm bão Kalmaegi đang ở trên khu vực miền trung Philippines, …