Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025–2026 trường THCS Thanh Am (Hà Nội)

I. KIẾN THỨC: 1. Phần đọc – hiểu: Bài 4: TRUYỆN CƯỜI - Nhận biết được một số yếu tố hình thức (xung đột, nhân vật, hành động, lời thoại, thủ pháp trào phúng,…) và nội dung (đề tài, chủ đề; ý nghĩa của văn bản; tư tưởng, tình cảm, thái độ của tác giả;…) của truyện cười. - Hiểu và vận dụng được hiểu biết về nghĩa tường minh, nghĩa hàm ẩn của câu trong hoạt động đọc, viết, nói và nghe. 2. Phần viết: - Viết văn bản thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên. - Viết bài văn nghị luận xã hội về vấn đề của đời sống. II. MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP TỰ LUYỆN DẠNG 1: CÁC ĐỀ ĐỌC HIỂU VỀ VĂN BẢN VÀ THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

ĐỀ 1 NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY Làng kia có một tên lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi. Một hôm nọ, Cải với Ngô đánh nhau, rồi mang nhau đi kiện. Cải sợ kém thế, lót trước cho thầy Lí năm đồng. Ngô biện chè lá những mười đồng. Khi xử kiện thầy Lí nói:

- Thằng Cải đánh thằng Ngô đau hơn, phạt một chục roi. Cải vội xòe 5 ngón tay, ngẩn mặt nhìn thầy Lí, khẽ lẩm bẩm: - Xin xem xét lại, lẽ phải về con mà! Thầy Lí cũng xòe năm ngón tay trái úp mu lên trên ngón tay mặt nói: - Tao biết mày phải… Nhưng nó lại phải… bằng hai mày!

(Theo Tiếng cười dân gian Việt Nam) Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào? Câu 2. Trong chi tiết “Thầy Lí cũng xòe năm ngón tay trái úp mu lên trên ngón tay mặt nói: - Tao biết mày phải… Nhưng nó lại phải… bằng hai mày!” sử dụng thủ pháp trào phúng nào để tạo ra tiếng cười? Câu 3: Thông qua chi tiết “Cải với Ngô đánh nhau, rồi mang nhau đi kiện. Cải sợ kém thế, lót trước cho thầy Lí năm đồng. Ngô biện chè lá những mười đồng.” cho thấy hai nhân vật này có tính cách như thế nào? Câu 4. Nghĩa hàm ẩn của câu nói sau là gì? - Tao biết mày phải… Nhưng nó lại phải… bằng hai mày! Câu 5. Vì sao việc giới thiệu “Làng kia có một tên lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi” đã tạo ra sự mâu thuẫn, xung đột ở nhân vật này? Qua đó tác giả thể hiện tình cảm, thái độ gì với nhân vật thầy Lí? Câu 6. Trình bày suy nghĩ của em về hậu quả của thói gian lận, không trung thực bằng một đoạn văn ngắn khoảng 200 chữ.

ĐỀ 2 QUẢ BÍ KHỔNG LỒ Hai anh chàng đi qua một khu vườn trồng bí. Một anh thấy quả bí to, kêu lên: - Chà, quả bí kia to thật! Anh bạn có tính hay nói khoác, cười mà bảo rằng:

UBND PHƯỜNG VIỆT HƯNG

TRƯỜNG THCS THANH AM

Năm học 2025 – 2026

NỘI DUNG ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ I

MÔN NGỮ VĂN 8

- Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.

Anh kia nói ngay: - Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.

Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi: - Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy? Anh kia giải thích: - Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà. Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác. (Theo Truyện cười dân gian Việt Nam) Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào? Câu 2. Hai nhân vật trong câu chuyện trên được xây dựng chủ yếu thông qua yếu tố nào? Câu 3. Câu nói nào của các nhân vật sử dụng thủ pháp trào phúng? Cho biết đó là thủ pháp trào phúng nào và nêu tác dụng. Câu 4. Nghĩa hàm ẩn của câu nói “Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà.” là gì? Câu 5. Câu chuyện phê phán điều gì? Từ đó em rút ra cho mình bài học nào? Câu 6. Trình bày suy nghĩ của em về thói nói khoác bằng một đoạn văn ngắn khoảng 200 chữ. DẠNG 2: VIẾT 1. Viết văn bản thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên có tác động đến đời sống của con người mà em quan tâm. 2. Viết bài văn nghị luận nêu suy nghĩ của em về vấn đề bạo lực học đường. 3. Viết bài văn nghị luận nêu suy nghĩ của em về vấn đề lạm dụng mạng xã hội ở giới trẻ.

BGH KÍ DUYỆT Nguyễn Thị Hoàn Cẩm

TỔ NHÓM CM

Phạm Thị Nga