Đề cương ôn tập Học kì 2 Ngữ văn 8 năm 2023–2024 trường THCS Phan Chu Trinh (Lâm Đồng)

UBND THÀNH PHỐ BẢO LỘC TRƯỜNG THCS PHAN CHU TRINH

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN LỚP 8

NĂM HỌC 2023 - 2024 (BỘ SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

A. NỘI DUNG ÔN TẬP: Năng lực, phẩm chất qua các bài học từ tuần 19 đến tuần 34. Học sinh nắm kiến thức tri thức ngữ văn, cách đọc hiểu các văn bản trong các bài được học để có kĩ năng đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại và thực hành tiếng Việt, vận dụng viết bài. Ngữ liệu đề ra ngoài sách giáo khoa. Cụ thể:

1. PHẦN VĂN BẢN * Ôn các chủ đề đã học, cách đọc hiểu các văn bản sau theo đặc trưng thể loại: - Bài 6. Chủ đề: Chân dung cuộc sống. Thể loại chính: Truyện ngắn hiện đại + Mắt sói (trích, Đa-ni-en Pen-nắc – truyện, cốt truyện đa tuyến) + Lặng lẽ Sa Pa (trích, Nguyễn Thành Long - truyện, cốt truyện đơn tuyến) + Bếp lửa (Bằng Việt – thơ tự do) - Bài 7. Chủ đề:Tin yêu và ước vọng. Thể loại chính: Thơ tự do + Đồng chí (Chính Hữu - thơ tự do) + Lá đỏ ( Nguyễn Đình Thi - thơ tự do + Những ngôi sao xa xôi (trích, Lê Minh Khuê – truyện) - Bài 8. Chủ đề: Nhà văn và trang viết. Thể loại chính: văn bản nghị luận văn học + Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam (trích, Xuân Diệu – Văn bản nghị luận văn học) + Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa (Trần Đình Sử - văn bản nghị luân văn học) + Xe đêm (Côn-xtan-tin Pau-xtốp- xki – Truyện ngắn) - Bài 9. Chủ đề: Hôm nay và ngày mai. Thể loại chính: Văn bản thông tin + Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ (Lê Anh Tuấn – Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên)

+ Choáng ngợp và đau đớn những cảnh báo từ loạt phim “Hành tinh của chúng ta (Lâm Lê – Văn bản thông tin giới thiệu một bộ phim)

+ Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn (Xi-át-tơn – Văn bản nghị luận) - Bài 10: Chủ đề: Sách – người bạn đồng hành: Lời giới thiệu cuốn sách Nhóc Ni-cô-la: những chuyện chưa kể (Gô-xi-nhi - văn bản thông tin giới thiệu một cuốn sách)

- Một số văn bản đọc mở rộng và văn bản thực hành đọc. * Yêu cầu đọc hiểu ngữ liệu ngoài sách giáo khoa theo đặc trưng thể loại: (chú ý phần tri thức ngữ văn của mỗi bài):

- Tiếp tục nhận biết và thông hiểu được khái niệm và một số yếu tố của thể loại truyện bài 6: đề tài, chủ đề, nhân vật, chi tiết, cốt truyện (đơn tuyến, đa tuyến), ....(sgk tập 2/trang 5)

- Nhận biết và thông hiểu được khái niệm và một số yếu tố về thể loại thơ tự do bài 7: số tiếng trong mỗi dòng thơ, số dòng trong mỗi khổ, vần và nhịp; nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch cảm xúc, biện pháp tư từ; tình cảm, cảm hứng chủ đạo. (sgk tập 2 trang 37)

- Tiếp tục nhận biết và thông hiểu được khái niệm và đặc điểm văn bản nghị luận văn học bài 8: luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận văn học; người đọc và cách tiếp nhận riêng đối với một văn bản nghị luận văn học (sgk tập 2 trang 60); vai trò của tưởng tượng trong sáng tạo và tiếp nhận văn học (sgk tập 2, trang 116)

- Tiếp tục nhận biết và thông hiểu các đặc điểm của văn bản thông tin: mục đích của văn bản thông tin và mối quan hệ giữa thông tin khách quan và ý kiến chủ quan; chức năng, đặc điểm của 2 tiểu loại văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên và giới thiệu một bộ phim ở bài 9 (sgk tập 2 trang 87); đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một cuốn sách bài 10 (sgk tập 2, trang 116)

-> Nhận biết thể loại, phân tích được nội dung, nghệ thuật, chỉ ra chủ đề, đề tài,..... rút ra được bài học, thông điệp trong ngữ liệu đọc hiểu ngoài sách giáo khoa.

2. THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: * Các đơn vị kiến thức: Ngoài các đơn vị tiếng việt đã học lớp dưới và kì 1, cần ôn tập các kiến thức sau: trợ từ; thán từ; các biện pháp tu từ đã học như so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ, điệp ngữ, nói quá, nói giảm nói tránh, đảo ngữ; nghĩa của từ ngữ ( từ đồng nghĩa, từ láy, thành ngữ); lựa chọn cấu trúc câu; thành