Giải đề thi kì 1 môn Văn lớp 9 năm 2019 - 2020 quận Cầu Giấy

1

Phần I (6 điểm)

Cho đoạn trích:

“Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lũi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh

Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,

Mày có viết thư, chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen

Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn

Một ngọn lửa chứa đựng niềm tin dai dẳng....”

(Trích SGK Ngữ Văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2019)

1. Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Em hãy nêu tên tác giả và hoàn cảnh sáng tác của

tác phẩm.

2. Từ “đinh ninh” trong đoạn trích được hiểu là gì? Vì sao bà phải “dặn cháu đinh ninh”?

3. Hãy thuật lại lời dặn cháu của người bà theo cách gián tiếp.

4. Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận tổng - phân - hợp làm rõ hình ảnh người

bà được gợi lại trong dòng hồi tưởng của người cháu ở đoạn trên. Đoạn văn có sử dụng một

câu cảm thán (gạch chân và chú thích rõ)

ĐỀ THI HỌC KÌ 1 – QUẬN CẦU GIẤY 2019-2020

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Phần II (4 điểm)

Dưới đây là những câu văn trích từ truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành

Long:

“Ơ, bác vẽ cháu đấy ư? Không, không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những

người khác đáng cho bác vẽ hơn”.

(Trích SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2019)

1. Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa sử dụng ngôi kể nào? Tác dụng của viêc lựa chọn ngôi kể đó?

2. Trong tác phẩm, “những người khác đáng cho bác vẽ hơn” mà “cháu” đề cập đến là những

ai? Vì sao “cháu” lại cho rằng họ đáng vẽ hơn mình?

3. Từ hiểu biết về tác phẩm và thực té, hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 trang giấy

trình bày suy nghĩ của em về đức tính khiêm tốn.

.........................Hết............................

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

PHẦN

I

Câu 1:

*Phương pháp: căn cứ vào tác phẩm được trích.

*Cách giải:

- Tác phẩm “Bếp lửa” của Bằng Việt.

- HCST: năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên học ngành Luật ở nước ngoài.

Câu 2:

*Phương pháp: Đọc, hiểu

*Cách giải:

- “Đinh ninh” là dặn đi dặn lại, dặn dò kĩ lưỡng, chắc chắn. Bà dặn như thế vì muốn

cháu không được quên lời bà: viết thư cho bố “chớ kể này kể nọ”, bà không muốn

người con của mình nơi chiến trường phải bận tâm về gia đình để yên tâm cho công

việc kháng chiến của dân tộc.

3

Câu 3:

*Phương pháp: căn cứ vào nội dung tác phẩm

*Cách giải:

Bà dặn cháu đinh ninh rằng bố cháu ở chiến khu còn việc bố, cháu viết thư đừng kể

này kể nọ, cháu cứ bảo là nhà vẫn được bình yên.

Câu 4:

*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, bình luận.

*Cách giải:

Hình thức: đúng đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận tổng - phân - hợp, gạch

chân chú thích đúng câu cảm thán

- Nội dung: cần làm nổi bật các ý:

+ Bà hiện lên trong những năm tháng gian khổ khi bị giặc giã đốt làng

+ Bà già nua nhưng vẫn mạnh mẽ, kiên cường là chỗ dựa cho cháu

+ Lời dặn dò của bà với cháu còn chứng tỏ bà giàu đức hy sinh, bà luôn lo nghĩ cho

tiền tuyến. Bà sáng lên phẩm chất người mẹ Việt Nam anh hùng

+ Đối lập với ngọn lửa thù địch thiêu rụi sự sống, bà còn nhóm lên ngọn lửa của sức

sống, của niềm tin và tình yêu thương. Đó là ngọn lửa bền bỉ, dai dẳng, bất diệt

+ Bà là người nhóm lửa, giữ lửa, truyền lửa.

- Nghệ thuật: nghệ thuật ẩn dụ, lời dẫn trực tiếp những gì bà dặn, hình ảnh thơ chân

thực, giàu biểu tượng, ngôn ngữ giàu cảm xúc, giọng thơ tâm tình, thủ thỉ.

PHẦN

II

Câu 1:

*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, bình luận

*Cách giải:

Ngôi kể thứ ba theo điểm nhìn của ông hoạ sĩ. Tác dụng: câu chuyện trở nên khách

quan, các nhân vật được hiện lên sinh động từ ngoại hình, lời nói đến suy nghĩ; đặt

điểm nhìn vào ông hoạ sĩ còn tạo điều kiện nổi bật chất trữ tình, những suy nghĩ nghề

nghiệp, đặc biệt là nổi bật anh thanh niên thông qua quan sát và suy nghĩ của ông -

một người làm nghệ thuật và nhiều từng trải.