Giải đề thi kì 1 môn Văn lớp 9 năm 2019 - 2020 quận Hoàn Kiếm

1

Phần I (6,5 điểm)

Bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt đã gợi lại những kỉ niệm xúc động về người bà và tình bà

cháu. Trong bài thơ có đoạn:

“Mẹ cùng cha công tác bận không về

Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe

Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.

Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,

Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà

Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?”

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. Em hãy trình bày hoàn cảnh sáng tác của bài thơ “Bếp lửa”.

2. Đoạn thơ rên có sự kết hợp giữa những phương thức biểu đạt nào? Nêu tác dụng của sự kết

hợp ấy?

3. Nghĩa của từ “nhóm” trong đoạn trích trên và từ “nhóm” trong câu thơ “Nhóm dậy cả

những tâm tình tuổi nhỏ” có gì khác nhau?

4. Bằng một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận tổng hợp - phân tích - tổng hợp, em

hãy làm rõ hình ảnh người bà và tình cảm của cháu với bà qua đoạn thơ trên, trong đó có sử

dụng câu cảm thán và câu phủ định (gạch dưới một câu cảm thán và một câu phủ định).

5. “Bếp lửa” của bà trong thơ Bằng Việt khiến cho chúng ta nhớ đến hình ảnh “Bếp Hoàng

Cầm” trong một bài thơ khác thuộc chương trình Ngữ văn lớp 9, bởi “bếp Hoàng Cầm” đã

gợi lên tình cảm ấm áp về những người cùng trải qua những tháng năm gian khổ, gắn bó với

nhau như một gia đình. Em hãy cho biết tên bài thơ và tác giả của bài thơ đó?

ĐỀ THI HỌC KÌ 1 – QUẬN HOÀN KIẾM 2019-2020

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Phần II (3,5 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“… Bất cứ ai từng theo dõi Neil Armstrong đặt chân lên Mặt Trăng năm 1969 cũng có thể nói

với bạn rằng tại khoảnh khắc đó, Trái Đất như ngừng quay. Sự kì diệu và đáng kính phục của

thành tựu đó khó tin đến mức một số người vẫn nghĩ rằng nó đã được dàn dựng trên phim

trường Hollywood. Khi các phi hành gia đặt chân lên Mặt Trăg, người ta bắt đầu nói: “Nếu

chúng ta có thể đến được Mặt Trăng, chúng ta có thể làm bất cứ điều gì” …

(Trích “Cà phê” trên Sao Hỏa, Stephen Petranck, NXB Lao động, 2017)

1. Tìm một lời dẫn trực tiếp và một lời dẫn gián tiếp có trong đoạn trích trên.

2. Ý nghĩa về việc con người đặt chân lên Mặt Trăng như “dược dàn dựng trên phim trường

của Hollywôd” được nhắc đến trong đoạn trích đã khẳng định điều gì?

3. Rất nhiều thành tựu của nhân loại đã cho thấy khả năng của con người là vô hạn. Từ những

hiểu biết xã hội của mình, em hãy trình bày suy nghĩ bằng một đoạn văn nghị luận (khoảng

2/3 trang giấy thi) về ý nghĩa của việc nỗ lực biến cái không thể thành “có thể” trong cuộc

sống.

...............................Hết...........................

Ghi chú: Điểm phần I: 1 (0.5 điểm), 2 (1.0 điểm), 3 (1.0 điểm), 4 (3.5 điểm), 5 (0.5 điểm)

Điểm phần II: 1 (0.5 điểm), 2 ( 1.0 điểm), 3 (2.0 điểm)

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

I.ĐỌC

HIỂU

Câu 1:

*Phương pháp: Đọc, hiểu

*Cách giải:

Năm 1963, khi tác giả đang học ngành Luật ở nước ngoài.

Câu 2:

*Phương pháp: Đọc, hiểu

3

*Cách giải:

- Biểu cảm và tự sự.

- Vai trò: khiến đoạn thơ như một câu chuyện kể về kỉ niệm bên bà. Khi những kỉ

niệm, hồi tưởng đó được hiện ra cũng là lúc cảm xúc người cháu ùa về, đó là nỗi

xúc động, nhớ bà da diết.

Câu 3:

*Phương pháp: Đọc, phân tích

*Cách giải:

- Từ "nhóm" trong đoạn trích được dùng theo nghĩa gốc còn "nhóm" trong câu thơ

được dùng theo nghĩa chuyển: bà không chỉ nhóm bếp lửa mà còn nhóm lên cả

những tâm tình, ước mơ, khao khát của tuổi nhỏ, từ đó nâng đỡ tâm hồn cháu trên

bước đường đời.

Câu 4:

*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, bình luận

*Cách giải:

- Hình thức: Đoạn văn khoảng 12 câu theo đúng phép lập luận tổng - phân - hợp, sử

dụng và chú thích đúng câu cảm thán, câu phủ định.

- Nội dung: làm nổi bật được các ý sau:

+ Hình ảnh người bà:

./ Bà vừa là cha, vừa là mẹ lại vừa là người thầy. Bà đã thay thế và lấp đầy tất cả.

./Bà nhiều vất vả nhưng giàu tình yêu thương, nhẫn nại, giàu đức hy sinh.

+ Tình cảm của cháu dành cho bà:

./ Cháu còn nhỏ …