
I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc bài thơ:
NHỚ MẸ VÀ LÀNG QUAN HỌ
(Trương Nam Hương)
(1) Nghe quan họ đêm rằm anh bật khóc
lời chênh vênh uốn lượn mái chùa
vịn câu hát anh lần về cội gốc
chợt thấy mình có lỗi với làng xưa
(2) Bao mưa nắng đời anh chưa hiểu hết
giờ xót xa thương mẹ nhớ làng
mẹ cho của hồi môn là câu hát
để em rời quê kiểng có hành trang
(3) Mẹ thường bảo làng ta giàu cổ tích
có bà tiên ông bụt giúp người
nhưng mẹ vẫn một đời áo rách
cố giữ lành câu quan họ thôi!
(4) Người để lại chiếc khăn hoa lý
em nhớ cho đời mẹ xưa nghèo
vẫn thơm thảo mùi hương quả thị
với câu thề Quán Dốc trăng treo
(5) Giờ biết lấy cớ gì anh dối mẹ
quan họ quên ... rơi dọc tháng ngày
sợi tóc rụng như lá vườn lặng lẽ
mẹ không còn và mắt anh cay!
(6) Cứ ẩn hiện dáng đời trong câu hát
lòng mẹ ta nhân hậu vô vàn
vẻ thanh thoát nét hào hoa của trúc
cũng nói lên cốt cách của làng
(7) Đêm nay ngồi nghe em thay mẹ hát
trăng tròn người thẹn nón đâu che?
chờ em hát đến “người ơi người ở ... "
hắn lòng anh tủa rễ giống cây đề.
(Dẫn theo Tuyển tập Thơ Việt Nam 1975 – 2000,
Tập II NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2001, tr.264-
265)
Câu 1. Người trực tiếp bộc lộ cảm xúc trong bài thơ trên là ai?
A. Mẹ B. Anh C. Em D. Ta
Câu 2. Sự việc khơi nguồn cảm hứng cho bài thơ là gì?
A. Nghe em hát quan họ trong đêm rằm.
B. Nghe mẹ hát quan họ trong đêm rằm.
C. Khóc vì nghe hát quan họ trong đêm rằm.
D. Khóc vì xót xa thương mẹ nhớ làng.
Câu 3. Nội dung nào sau đây không đúng với đặc điểm thể thơ của bài thơ trên?
A. Số tiếng trong các câu thơ không bằng nhau.
ĐỀ THI CHÍNH THỨC VÀO 10
MÔN: NGỮ VĂN – PHÚ YÊN NĂM 2025
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
B. Số tiếng trong các câu thơ bằng nhau.
C. Cách gieo vần của bài thơ chủ yếu là vần chân.
D. Cách gieo vần của bài thơ chủ yếu là vần cách.
Câu 4. Xét về cấu tạo, từ nào của bài thơ trong số các từ sau đây không cùng nhóm với các từ
còn lại?
A. Chênh vênh B. Xót xa C. Lặng lẽ D. Cốt cách
Câu 5. Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai đòng thơ cuối khổ 5 của bài thơ là
A. nói quá B. đảo ngữ C. chơi chữ D. so sánh
Câu 6. Hình ảnh nào hiện về thường trực trong nỗi nhớ của anh?
A. Mẹ, em B. Mẹ, làng quan họ C. Em, làng quan họ D. Em, ta
Câu 7. Phương án nào sau đây diễn đạt không đúng về ý nghĩa của câu thơ “Mẹ cho của hồi môn là câu
hát”?
A. Mẹ để lại cho con một “tài sản tinh thần” chứa đựng cả một miền văn hóa, kí ức và tình cảm.
B. Mẹ yêu thương con, muốn chuẩn bị hành trang tinh thần cho con trên hành trình trưởng thành của con.
C. Mẹ nghèo “vẫn một đời áo rách" nên chỉ có câu hát là tài sản mà mẹ có thể để lại cho con.
D. Mẹ trao truyền câu hát, gửi gắm vào đó tình yêu, lòng tự hào về văn hóa, cội nguồn dân tộc.
Câu 8. Từ “rơi” trong câu thơ “Quan họ quên ... rơi dọc tháng ngày” được hiểu như thế nào?
A. Di chuyển xuống mặt đất khi không còn có gì giữ lại ở vị trí trên cao.
B. Lâm vào hoàn cảnh, tình trạng không hay một cách đột ngột.
C. Bị mất dần theo thời gian, không còn giữ được nguyên vẹn.
D. Còn sót lại của một cái gì đã qua đi, đã không còn nữa.
Thực hiện yêu cầu:
Câu 9. Nhận xét ngắn gọn về hình ảnh người mẹ trong bài thơ.
Câu 10. Em có ý kiến như thế nào nếu có người cho rằng “bài thơ bộc lộ nỗi niềm cảm xúc của đứa con xa
xứ đối với mẹ và quê hương” trong khi người khác lại khẳng định rằng “bài thơ chỉ mượn chuyện nhớ mẹ và
làng quan họ để nhắn nhủ với mọi người phải biết trân trọng những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân
tộc”?
II. VIẾT (6,00 điểm)
Câu 1 (2,00 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về tâm trạng anh trong khổ thơ 1, 2.
Câu 2 (4,00 điểm)
Những giá trị di sản văn hoá truyền thống của dân tộc là mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và bản sắc cho
mỗi người dân Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay, không ít bạn trẻ thờ ơ
và dần lãng quên những giá trị …
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.