Đề thi vào 10 môn Văn Phú Thọ năm 2026

UBND TỈNH PHÚ THỌ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ CHÍNH THỨC

KÌ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT

NĂM 2026 - 2027

Môn thi: NGỮ VĂN

(Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

QUÊ HƯƠNG

(1) Chẳng có gì kỳ diệu

Bằng gương mặt quê hương

Vừa thoáng đường nhăn nếp nghĩ mẹ già

Đã tươi tắn tròn đầy như cô gái

(2) Tôi đứng giữa đồng quê lúa đang mùa gặt hái

Nhớ thời nắng hạn mắt quầng thâm

Đất quê tôi nắng rát mặt người

Gió nam như thổi từ núi lửa

[ ... ]

(3) Tôi bỗng nghe niềm vui vang vọng

Trong cánh tay người gặt hái sớm nay

Đồng quê ơi, nắng gió sờn vai

Vẫn hồn hậu giọng cười trong trẻo

(4) Hạt gạo thơm mấy nắng mưa vẫn thế

Vị thật thà bền giữa thời gian

Lòng quê hương trải bày trên cây quả

Thơm dẻo mùa ngô, đồng mía ngọt vàng

(5) Quê hương tôi hiền dịu, mơ màng

Dòng sông xanh nghe bình minh ửng đỏ

Tôi về đây như con bống nhỏ

Được trở về dòng nước buổi sơ sinh

(Lâm Thị Mỹ Dạ, Tác phẩm văn học được Giải thưởng Nhà nước, NXB Hội Nhà văn 2015, tr.160-163)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ của văn bản.

Câu 2. (0,5 điểm) Chỉ ra 03 từ ngữ, hình ảnh về quê hương xuất hiện trong khổ thơ (2).

Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ:

Tôi về đây như con bống nhỏ

Được trở về dòng nước buổi sơ sinh

Câu 4. (1,0 điểm) Nêu nội dung hai dòng thơ sau:

Quê hương tôi hiền dịu, mơ màng

Dòng sông xanh nghe bình minh ửng đỏ

Câu 5. (1,0 điểm) Từ nội dung văn bản, em hãy trình bày (khoảng 7-10 dòng) suy nghĩ về ý nghĩa của quê

hương trong cuộc đời con người.

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) cảm nhận khổ thơ (3) trong văn bản phần Đọc hiểu:

Tôi bỗng nghe niềm vui vang vọng

Trong cánh tay người gặt hái sớm nay

Đồng quê ơi, nắng gió sờn vai

Vẫn hồn hậu giọng cười trong trẻo

Câu 2. (4,0 điểm)

Mục tiêu là bản đồ dẫn đường. Tuy nhiên, một bộ phận bạn trẻ hiện nay lại không xác định được mục tiêu

của mình.

Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Học sinh cần làm gì để xác

định mục tiêu trong học tập và cuộc sống.

ĐÁP ÁN THAM KHẢO

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Phương pháp:

Đếm số tiếng trong các dòng thơ và quan sát cách tổ chức câu thơ.

Lời giải chi tiết:

Thể thơ tự do

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc kĩ khổ thơ (2), tìm những từ ngữ hoặc hình ảnh trực tiếp gợi cảnh sắc, cuộc sống quê hương

Lời giải chi tiết:

3 từ ngữ, hình ảnh: đồng quê, lúa, mùa gặt hái, nắng hạn,…

Câu 3.

Phương pháp:

Chỉ ra hình ảnh so sánh (“tôi” – “con bống nhỏ”), phân tích ý nghĩa: làm nổi bật cảm giác thân thuộc, bình

yên, gắn bó sâu nặng của nhân vật trữ tình khi trở về quê hương.

Lời giải chi tiết:

- Biện pháp tu từ: so sánh (“Tôi về đây như con bống nhỏ”).

- Tác dụng:

+ Diễn tả cảm giác bình yên, hạnh phúc, thân thuộc của tác giả khi trở về quê hương.

+ Nhấn mạnh quê hương là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn con người từ thuở ban đầu.

+ Thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng, gắn bó tha thiết của nhà thơ.

Câu 4.

Phương pháp:

Dựa vào hình ảnh và từ ngữ gợi tả để khái quát nội dung: vẻ đẹp hiền hòa, thơ mộng của quê hương và tình

cảm yêu thương, gắn bó của tác giả đối với quê nhà.

Lời giải chi tiết:

Nội dung hai câu thơ: khắc họa vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng và giàu sức sống của quê hương. Hình ảnh

dòng sông xanh trong ánh bình minh gợi một không gian tươi mới, yên ả và tràn đầy sức sống. Qua đó, tác

giả bày tỏ niềm yêu mến, tự hào và gắn bó sâu sắc với quê hương.

Câu 5.

Phương pháp:

Từ nội dung bài thơ, trình bày vai trò của quê hương: nơi sinh ra, nuôi dưỡng tâm hồn, lưu giữ kỉ niệm, tạo

điểm tựa tinh thần và hình thành nhân cách. Liên hệ trách nhiệm yêu quý, giữ gìn, góp phần xây dựng quê

hương.

Lời giải chi tiết: