Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An 2026 có đáp án và lời giải chi tiết

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NGHỆ AN

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

(Đề có 02 trang)

KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT

NĂM HỌC 2026 - 2027

Môn thi: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

NGỌN LỬA TUỔI THƠ

Xuân Quỳnh (1)

Đêm liên hoan, ngọn lửa sáng lên rồi

Các anh hát những bài ca chiến dịch:

“Đây Tây Bắc núi ngàn trùng tít tắp

Pháo vượt đèo trấn thủ đẫm mồ hôi

Điện Biên(2) xa lúa chín rực bên đồi

Những điệu xòe rập rờn trên đồng ruộng

Đá núi gập ghềnh, đèo cao chót vót...”

Thương đôi giày rách nát các anh tôi.

Một tình thương không nói được nên lời

Của đứa trẻ gầy còm nhút nhát

Nấp sau cột lặng thầm theo tiếng hát

Cháy bao điều khao khát mãi khôn nguôi.

Đêm liên hoan ngọn lửa sáng lên rồi

Xanh tiếng hát, xanh áo màu bộ đội

Ngọn lửa xanh lá ngụy trang vẫy gọi

Tới những miền vời vợi nhớ thương xa.

Các anh đi các anh có đâu ngờ

Bài hát vẫn dạt dào như sóng vỗ

Trong mắt trẻ bao dòng sông kỳ lạ

Bao nẻo đường hoang dã, những màu mây...

Tôi gặp các anh ở khắp đó đây

Các anh trồng rau, các anh lau súng

Anh bộ đội tôi gọi trong thầm lặng

Ước ao mình được nắm dải ba lô.

Biết bao làng các anh đã đi qua

Bao thành phố, bao nhiêu trẻ nhỏ

Làm sao biết - mà các anh đâu nhớ

Đứa trẻ gầy nấp sau cột hôm nao.

Năm tháng qua tôi đã đổi thay nhiều

Các anh xưa, tóc bây giờ chắc bạc

Nhưng ngọn lửa đã bừng lên tiếng hát

Vẫn diệu kỳ trong suốt tuổi thơ tôi.

1984

(Trích Thơ Xuân Quỳnh, NXB Văn học, 2009, tr. 37-39)

Chú thích:

(1) Xuân Quỳnh (1942 - 1988) là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ Việt Nam hiện đại. Sáng tác

của bà bao gồm cả thơ và văn xuôi, trong đó tình yêu, hạnh phúc gia định và trẻ em là các đề tài chiếm vị trí

nổi bật. Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, tươi tắn vừa

chân thành đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường bình dị.

(2) Điện Biên: một tỉnh miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Việt Nam.

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản trên.

Câu 2. Sự kiện lịch sử nào được nhắc đến trong những dòng thơ in đậm?

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ:

“Các anh đi các anh có đâu ngờ

Bài hát vẫn dạt dào như sóng vỗ”

Câu 4. Em hiểu như thế nào về nội dung câu thơ: “Thương đôi giày rách nát các anh tôi.”?

Câu 5. Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về ý nghĩa của kỉ niệm tuổi thơ trong cuộc đời mỗi người?

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh ngọn lửa trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

Câu 2. (4,0 điểm)

Lịch sử là điểm tựa cho hiện tại và tương lai.

Với góc nhìn của một học sinh, em hãy viết bài văn nghị luận đề xuất những giải pháp để lan tỏa giá trị quý

báu của lịch sử dân tộc.

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN BỞI BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1. Nhân vật trữ tình: “tôi” (tác giả)

Câu 2. Sự kiện lịch sử: Chiến dịch Điện Biên Phủ

Câu 3.

- Biện pháp so sánh: ví “bài hát” với tiếng “sóng vỗ”

- Tác dụng:

+ Làm cho tiếng hát, cảm xúc trở nên sinh động, giàu hình ảnh.

+ Gợi sự mạnh mẽ, dào dạt, lan tỏa không ngừng của những bài hát về người lính

+ Thể hiện niềm xúc động, sự biết ơn và nỗi nhớ của nhân vật trữ tình đối với các anh bộ đội; khẳng định

những ký ức đẹp vẫn ngân vang mãi trong tâm hồn.

Câu 4. “Đôi giày rách nát” gợi sự gian khổ, thiếu thốn, vất vả của người lính trong chiến tranh. Qua đó cho

thấy sự hi sinh thầm lặng, tinh thần vượt khó của các anh vì đất nước và tình cảm trân trọng của tác giả đối

với họ. Câu thơ thể hiện niềm thương yêu, cảm phục của tác giả dành cho những người lính chiến sĩ.

Câu 5.

- Kỉ niệm tuổi thơ là kí ức về những sự kiện từng diễn ra trong tuổi thơ mỗi người, mang ý nghĩa vô cùng

đặc biệt.

- Ý nghĩa:

+ Là hành trang tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn, giúp con người trưởng thành

+ Lưu giữ những tình cảm đẹp về gia đình, bạn bè, thầy cô, quê hương…

+ Tạo động lực giúp con người …