
I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (1,0 điểm)
Chọn một trong bốn phương án A, B, C, D để trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1 (0,25 điểm). Từ nào trái nghĩa với “tinh anh”?
A. Ngây ngô
B. Chậm chạp
C. Vụng về
D. Kém cỏi
Câu 2 (0,25 điểm). Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu thơ: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”
(Hồ Chí Minh)?
A. So sánh
B. Nhân hóa
C. Điệp ngữ
D. Ẩn dụ
Câu 3 (0,25 điểm). Trong những tổ hợp sau, tổ hợp nào là tục ngữ?
A. được voi đòi tiên
B. nước mắt cá sấu
C. đánh trống bỏ dùi
D. uống nước nhớ nguồn
Câu 4 (0,25 điểm). Xét theo mục đích nói, những câu văn sau: “Nhưng nói ra làm gì nữa! Lão Hạc ơi! Lão
Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt!” (Nam Cao) là kiểu câu gì?
A. Câu cảm thán
B. Câu nghi vấn
C. Câu cầu khiến
D. Câu trần thuật
II. PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
KHÚC DÂN CA
Nguyễn Duy
1.
Con cò bay lả bay la
theo câu quan họ bay ra chiến trường
ĐỀ THI CHÍNH THỨC VÀO 10
MÔN: NGỮ VĂN – CHUYÊN KHTN NĂM 2026
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
nghe ai hát giữa núi non
mà hương đồng cứ dập dờn trong mây
2.
Nghìn năm trên dải đất này
cũ sao được cánh cò bay la đà
cũ sao được sắc mây sa
cũ sao được khúc dân ca quê mình
3.
Cò bay bằng cánh trắng tinh
lúa thơm bằng phấn hương lành ai ơi
mây bay bằng gió của trời
là ta ta hát bằng lời của ta
(1971/Cát trắng - 1973)
(Thơ Nguyễn Duy, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2025, tr.65)
*Chú thích: Nguyễn Duy sinh năm 1948, quê Thanh Hóa. Ông thuộc thế hệ những nhà thơ tiêu biểu trưởng
thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Năm 2007, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn
học và Nghệ thuật. Nguyễn Duy có nhiều tìm tòi theo hướng hiện đại hóa đổi mới thể lục bát, tạo nên nét
độc đáo, hấp dẫn trong cấu trúc, hình ảnh và ngôn ngữ của thể thơ truyền thống này.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong khổ thơ thứ nhất, hình ảnh “con cò” bay theo câu quan họ ra chiến trường gợi cho
em suy nghĩ gì?
Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ trong những câu thơ sau:
cũ sao được cánh cò bay la đà cũ sao được sắc mây sa cũ sao được khúc dân ca quê mình
Câu 4 (1,0 điểm). Từ cảm xúc của nhà thơ đối với khúc dân ca quê mình, em hãy rút ra những thông điệp
sâu sắc đối với bản thân.
III. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích vẻ đẹp của tình yêu quê hương, đất nước
được thể hiện trong văn bản trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm). Tâm hồn đẹp giống như viên ngọc quý. Nếu viên ngọc cần phải được mài giũa để ngày
càng tỏa sáng thì tâm hồn cũng cần phải được gìn giữ, bồi đắp để sống một cuộc đời ý nghĩa hơn.
Từ gợi dẫn trên, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết của việc
nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong tâm hồn mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Phần Câu Hướng dẫn giải
Trắc
nghiệm
1. D – 2. A – 3. D – 4. A
Đọc hiểu Câu 1.
(0,5 điểm)
Thể thơ lục bát
Câu 2.
(0,5 điểm)
Ý nghĩa hình ảnh:
- Gợi không gian cuộc chiến tranh khốc liệt, nơi tiền tuyến bom đạn nhưng vẫn
có sự hiện diện của cái đẹp bình dị, dịu dàng nơi quê nhà.
- Gợi lên hành trang ra trận của người chiến sĩ: Họ mang theo cả hồn quê, hương
đồng gió nội và những khúc dân ca ngọt ngào làm sức mạnh tinh thần vượt qua
gian khổ.
Câu 3.
(1,0 điểm)
Biện pháp tu từ điệp ngữ: Từ cụm từ "cũ sao được" được lặp lại 3 lần.
Hiệu quả nghệ thuật:
- Tạo nhịp điệu tha thiết, da diết, nhấn mạnh vào tâm trí người đọc; tăng sức biểu
cảm cho đoạn thơ.
- Khẳng định mạnh mẽ giá trị trường tồn, vĩnh cửu của những vẻ đẹp truyền thống
bình dị (cánh cò, sắc mây) và đặc biệt là vẻ đẹp của văn hóa dân gian ("khúc dân
ca quê mình").
Câu 4.
(1,0 điểm)
HS rút ra bài học phù hợp.
Gợi ý:
- Cần phải biết trân trọng, gìn giữ và tự hào về những giá trị văn hóa truyền thống,
nghệ thuật dân gian của …
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.