Đề thi vào 10 môn Văn An Giang năm 2026

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

AN GIANG

ĐỀ CHÍNH THỨC

(Đề thi có 02 trang)

KÌ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT

NĂM HỌC 2026 - 2027

Môn thi: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề

Ngày thi: 02/6/2026

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Đọc văn bản

Từ ngữ có thể chữa lành hoặc làm tổn thương

(1) Từ ngữ là thứ nhẹ nhất trên đời nhưng lại có sức nặng nhất trong lòng người. Một câu nói có thể nâng ai

đó đứng dậy, cũng có thể khiến họ suy sụp cả ngày. Một lời khen đúng lúc làm người ta tự tin hơn, một lời

chê vô tình có thể khắc lại thành vết thương dài lâu. Người trẻ thường không để ý sức mạnh của từ ngữ, bởi

trong giao tiếp hằng ngày ta quen phản xạ nhanh, nói cho xong ý, nói để giải tỏa cảm xúc mà quên mất rằng

người nghe đang đón nhận từng chữ bằng trái tim.

(2) Từ ngữ có thể chữa lành khi chúng mở ra sự an ủi, sự thông cảm, sự ghi nhận. Khi ta nói: "Mình hiểu

bạn đã cố gắng nhiều lắm", ta trao cho họ cảm giác được nhìn thấy. Khi ta nói: "Không sao, ai cũng có ngày

tệ cả", ta cho họ một nơi để dựa. Khi ta nói: "Mình ở đây nếu bạn cần", ta gieo vào lòng họ sự an toàn. Chỉ

cần một vài câu nhẹ nhàng, không cần cao siêu, đã có thể giúp ai đó đứng vững hơn trong một ngày đầy thử

thách.

(3) Nhưng từ ngữ cũng có thể làm tổn thương – đặc biệt là khi ta buột miệng nói trong lúc nóng giận, mệt

mỏi hoặc chưa kịp suy nghĩ. Một câu vô tâm như "Có gì đâu mà làm quá vậy" có thể khiến người đang đau

cảm thấy bị xem thường. Một câu "Bạn nhạy cảm quá" có thể khiến họ thu mình lại vì không được thấu hiểu.

Một lời chỉ trích thẳng mà không tinh tế có thể khiến người ta nhớ mãi dù ta chỉ định nói cho nhanh.

(4) Điều đáng nói là: ta quên rất nhanh những câu mình nói, nhưng người khác có thể nhớ rất lâu – nhất là

những câu chứa sự chê bai, phủ nhận hoặc đả kích. Từ ngữ không tan biến ngay khi ta thốt ra; chúng ở lại

trong lòng người nghe, đôi khi rất lâu sau cuộc trò chuyện.

(5) Giao tiếp tử tế không có nghĩa là nói những lời ngọt ngào mọi lúc. Nó chỉ đơn giản yêu cầu rằng ta ý

thức được sức mạnh của lời nói và chọn cách nói sao cho giữ được lòng người. Ta có thể nói thật, nói

thẳng, nói rõ ràng – nhưng không nhất thiết phải nói theo cách làm người ta đau. Một câu được nói bằng sự

tôn trọng và ý tốt sẽ đi vào lòng, còn một câu được nói bằng sự vội vàng sẽ đi vào vết thương.

(6) Khi ta hiểu rằng từ ngữ có sức mạnh như dao hay như thuốc, ta bắt đầu nói chậm lại một chút. Ta chọn

từ cẩn thận hơn, không phải để làm đẹp lời nói, mà để làm nhẹ trái tim của cả người nói lẫn người nghe. Và

khi giao tiếp trở thành một hành động tử tế, các mối quan hệ xung quanh ta trở nên mềm hơn, an toàn hơn

và bền lâu hơn.

(7) Từ ngữ là cây cầu hoặc là bức tường – và ta là người quyết định nó sẽ trở thành gì.

(Nguyễn Anh biên soạn, Hiểu để yêu thương, NXB Tri Thức, 2026, trang 64,65)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,75 điểm) Theo văn bản, từ ngữ có thể chữa lành khi nào?

Câu 2. (0,75 điểm) Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: Khi ta hiểu rằng từ ngữ có sức mạnh

như dao hay như thuốc, ta bắt đầu nói chậm lại một chút.

Câu 3. (1,0 điểm) Lí giải về vai trò của lí lẽ và bằng chứng trong việc làm sáng tỏ luận điểm ở đoạn (3) và

đoạn (4).

Câu 4. (1,0 điểm) Em nhận xét như thế nào về ý kiến của tác giả: Giao tiếp tử tế không có nghĩa là nói

những lời ngọt ngào mọi lúc?

Câu 5. (1,5 điểm) Điểm gặp gỡ của hai ngữ liệu sau đã định hướng cho em lựa chọn từ ngữ trong giao tiếp

như thế nào?

Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

(Ca dao Việt Nam)

- Từ ngữ là cây cầu hoặc là bức tường - và ta là người quyết định nó sẽ trở thành gì.

(Hiểu để yêu thương – Nguyễn Anh biên soạn)

II. VIẾT (5,0 điểm)

Đọc bài thơ:

BỨC TRANH XUÂN

Cứ mải mê với bao nhiêu màu sắc

Tôi như con thuyền trôi dọc sông hoa

Gió như hát, nắng vàng rơi lác rác

Bướm và ong chơi vũ điệu la đà.

Trời lồng lộng tinh khôi màu mây mới

Như cho em sắc lụa nần nà xanh

Chợ quê Tết gọi chúng mình vào hội

Hoa chen hoa, em đi bên anh.

Nghe …