Đề thi vào 10 môn Văn Cần Thơ năm 2026

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

THÀNH PHỐ CẦN THƠ

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

(Đề thi này có 02 trang)

KỲ THI TUYỂN SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

NĂM HỌC 2026 – 2027

Khoá ngày 29 tháng 6 năm 2026

Môn thi: Ngữ văn (môn chung)

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

CUỐI RỄ ĐẦU CÀNH

Bế Kiến Quốc

Vươn mãi vào bề sâu

Cái rễ non tìm đường cho cây

Qua sỏi đá có khi tướp² máu

Hướng mãi lên chiều cao

Cái cành non vượt mùa đông nắng hạ

Nảy chiếc lá như người sinh nở

Ai đang ngồi hát trước mùa xuân

Cuộc đời như thế tự nhiên xanh

Chỉ có đất yêu cây thì đất biết

Những cơn đau nơi cuối rễ đầu cành...

(Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn - giới thiệu 141 tác giả thơ Việt Nam

đương đại, NXB Văn học, 2024, tr.45)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Câu 2. Xác định hình ảnh được sử dụng để so sánh với quá trình nảy chiếc lá của cành non trong văn bản.

Câu 3. Nhận xét về cách tác giả đặt nhan đề cho văn bản.

Câu 4. Nêu nội dung của hai dòng thơ:

Chỉ có đất yêu cây thì đất biết

Những cơn đau nơi cuối rễ đầu cành...

Câu 5. Từ hành trình sinh tồn của rễ non và cành non được thể hiện trong văn bản, em hãy rút ra bài học về

lẽ sống cho bản thân (trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm)

Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ về văn bản Cuối rễ đầu cành của Bế

Kiến Quốc ở phần Đọc hiểu.

Câu 2. (4,0 điểm)

Trên hành trình trưởng thành, có những lúc, con người phải đối mặt với khó khăn, thử thách nhưng không

phải ai cũng biết cách vượt qua.

Từ gợi dẫn trên, với góc nhìn của người trẻ, em hãy viết bài văn nghị luận trả lời cho câu hỏi:

Làm thế nào để vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống?

ĐÁP ÁN THAM KHẢO

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Phương pháp:

Quan sát số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách ngắt nhịp và cách trình bày các dòng thơ.

Lời giải chi tiết:

- Thể thơ tự do

- Dấu hiệu nhận biết: số chữ trong các dòng thơ không đều nhau, nhịp thơ ngắt linh hoạt, …

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc kĩ câu thơ chứa phép so sánh, xác định hình ảnh được đem ra so sánh với quá trình nảy chiếc lá của

cành non và nêu đúng hình ảnh đó.

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh: như người sinh nở

Câu 3.

Phương pháp:

Phân tích ý nghĩa của nhan đề gắn với nội dung bài thơ. Chỉ ra sự độc đáo của cách đặt nhan đề và vai trò

của nhan đề trong việc gợi mở chủ đề tác phẩm.

Lời giải chi tiết:

- Nhan đề ấn tượng: sử dụng hình ảnh đối lập của một cái cây ("cuối rễ" sâu trong lòng đất và "đầu cành"

chót vót trên cao).

- Cách đặt nhan đề rất giàu sức gợi, khái quát toàn bộ hành trình sống, sự nỗ lực âm thầm của cây để dâng

hiến sự sống cho đời.

- Qua đó, nhan đề gợi mở chủ đề của bài thơ: muốn trưởng thành và phát triển phải trải qua đau đớn, thử

thách.

Câu 4.

Phương pháp:

Giải thích ý nghĩa của hình ảnh thơ trong ngữ cảnh, từ đó làm rõ thông điệp mà tác giả gửi gắm về những hi

sinh, gian khó phía sau sự sống và sự trưởng thành.