Đề khảo sát chất lượng đầu năm Văn 8 Phòng GD&ĐT TX Ba Đôn (2022 - 2023)

1

I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

“Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

Ngân hà chảy ngược lên cao

quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm ...

bờ ao đom đóm chập chờn

trong leo lẻo những vui buồn xa xôi

Mẹ ru cái lẽ ở đời

sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

Bà ru mẹ ... mẹ ru con

liệu mai sau các con còn nhớ chăng”

(Trích “Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa” - Nguyễn Duy, NXB Thanh Hoa, 1987)

Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.

Câu 2 (0,5 điểm): Hãy tìm một từ tượng hình có ở đoạn thơ trên.

Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra biện pháp tu từ và tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong

hai câu thơ:

Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

Câu 4 (1,0 điểm): Em có suy nghĩ gì về quan niệm của tác giả thể hiện qua hai câu thơ: “Mẹ

ru cái lẽ ở đời - sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn”?

II. LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Từ hai câu thơ: “Bà ru mẹ ... mẹ ru con - liệu mai sau các con còn nhớ

chăng”, hãy viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) trình bày suy nghĩ của em về lòng hiếu thảo.

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG – PHÒNG GD&ĐT TX BA ĐÔN (2022 – 2023)

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Câu 2 (5,0 điểm): Hãy viết bài văn phân tích nhân vật chị Dậu trong đoạn trích "Tức nước vỡ

bờ" - trích tiểu thuyết "Tắt đèn" - của nhà văn Ngô Tất Tố.

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

Phương pháp giải:

Nhận diện phương thức biểu đạt chính dựa vào tính chất ngôn từ.

Lời giải chi tiết:

Đoạn thơ được viết theo phương thức biểu cảm (trữ tình), có xen yếu tố miêu tả, tự sự.

Câu 2

Phương pháp giải:

Tìm từ ngữ gợi hình ảnh dáng vẻ, tư thế

Lời giải chi tiết:

Từ tượng hình: “leo lẻo” (miêu tả ánh sáng đom đóm).

Câu 3

Phương pháp giải:

Xác định biện pháp tu từ trong 2 câu đầu, nêu hiệu quả biểu đạt.

Lời giải chi tiết:

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Bao giờ cho tới…” và nhân hóa “trái hồng trái bưởi đánh đu

giữa rằm”.

- Tác dụng: Gợi khung cảnh mùa thu tràn đầy sức sống, hồn nhiên, thơ mộng; đồng thời thể

hiện nỗi khát khao, mong ngóng của nhân vật trữ tình với những kỉ niệm tuổi thơ gắn bó cùng

mẹ.

Câu 4

Phương pháp giải:

Phân tích nội dung 2 câu thơ, rút ra tư tưởng – quan niệm.

Lời giải chi tiết:

Hai câu thơ “Mẹ ru cái lẽ ở đời – sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn” thể hiện quan niệm

sâu sắc: lời ru của mẹ không chỉ nuôi dưỡng thể xác mà còn bồi đắp tâm hồn, nhân cách cho

con. Sữa mẹ cho ta sự sống; tiếng hát, lời ru của mẹ gieo vào ta đạo lý làm người, tình

thương, lòng nhân hậu. Điều đó khẳng định vai trò thiêng liêng, trọn vẹn của mẹ trong cả vật

chất lẫn tinh thần đối với mỗi con người.

3

PHẦN II. VIẾT

Câu 1

Phương pháp giải:

Liên hệ từ hai câu thơ; giải thích, nêu biểu hiện, ý nghĩa, trách nhiệm bản thân.

Lời giải chi tiết:

Từ hai câu thơ “Bà ru mẹ… mẹ ru con – liệu mai sau các con còn nhớ chăng”, ta nhận ra giá

trị thiêng liêng của lòng hiếu thảo. Đó là truyền thống đạo lý lâu đời của dân tộc: con cháu

phải biết yêu thương, kính trọng, biết ơn ông bà, cha mẹ. Lòng hiếu thảo thể hiện qua những

hành động nhỏ bé nhưng chân thành: vâng lời, chăm ngoan, học tập tốt, phụ giúp việc nhà,

quan tâm khi cha mẹ ốm đau. Với em, hiếu thảo chính là cách để đền đáp công lao sinh

thành, nuôi dưỡng, và cũng là cách giữ gìn đạo lý làm người.

Câu 2

Phương pháp giải:

1. Mở bài: Giới thiệu tác giả Ngô Tất Tố, tác phẩm Tắt đèn, đoạn trích và nhân vật Chị Dậu.

2. Thân bài:

- Hoàn cảnh nhân vật: bị sưu thuế áp bức, chồng ốm, gia đình khốn khó.

- Phẩm chất:

+ Hiền lành, giàu tình thương (lời van xin).

+ Nhẫn nhục nhưng không khuất phục.

+ Khi bị dồn ép → vùng lên phản kháng mạnh mẽ để bảo vệ chồng.

- Nghệ thuật: tình huống kịch tính, ngôn ngữ mộc mạc, khắc họa diễn biến …