
1
PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Cho ngữ liệu sau đọc và trả lời câu hỏi:
Cánh cò cõng nắng cõng mưa
Mẹ tôi gánh cả bốn mùa gió sương.
Con đường buổi sớm tinh sương
Hanh hao bóng mẹ pha sướng mái đầu.
Mẹ tôi năm tháng dãi dầu
Cô đơn dáng mẹ hao gầy đường mưa
Con đường – những buổi ban trưa
Chói chang màu nắng, màu mưa nhọc nhằn.
Liêu xiêu – dáng mẹ âm thầm
Đội mưa, đội nắng ân cần bên con
(Trích Mẹ tôi – Phạm Thị Lan Hương – thohay.vn)
Câu 1 (0.5 điểm): Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (0.5 điểm): Chỉ ra các từ láy được sử dụng trong đoạn thơ trên.
Câu 3 (1.0 điểm): Hình ảnh “cánh cò” trong câu thơ đầu gợi lên điều gì về người mẹ?
Câu 4 (1.0 điểm): Tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ nào trong đoạn thơ? Nêu tác
dụng của một biện pháp tu từ mà em tìm được.
Câu 5 (1.0 điểm): Giải thích từ “Liêu xiêu” trong câu “Liêu xiêu – dáng mẹ âm thầm” và cho
biết câu thơ gợi cho em những suy nghĩ gì về sự vất vả của người mẹ trong cuộc sống?
PHẦN VIẾT (6.0 điểm)
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 2
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
Câu 1 (2.0 điểm) Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ trong đoạn
văn trên.
Câu 2 (4.0 điểm) Hãy viết một bài văn (khoảng 500 chữ), trình bày suy nghĩ của em về vai
trò của người mẹ trong cuộc sống.
3
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Phương pháp:
Dựa vào đặc trưng thể loại
Chú ý số chữ, số câu, gieo vần, ngắt nhịp
Lời giải chi tiết:
Thể thơ: lục bát
Câu 2.
Chỉ ra các từ láy được sử dụng trong đoạn thơ trên.
Phương pháp:
Vận dụng kiến thức đã học về từ láy
Lời giải chi tiết:
Từ láy: hanh hao, dãi dầu, chói chang, liêu xiêu, nhọc nhằn, âm thầm, ân cần
Câu 3.
Hình ảnh “cánh cò” trong câu thơ đầu gợi lên điều gì về người mẹ?
Phương pháp:
Chú ý hình ảnh cánh cò xuất hiện trong câu thơ đầu và liên tưởng tới hình ảnh người mẹ
Lời giải chi tiết:
- Hình ảnh “cánh cò” trong văn học thường gắn liền với hình ảnh người mẹ, người phụ nữ tần
tảo, chịu thương chịu khó.
- Hình ảnh “cánh cò cõng nắng cõng mưa” tượng trưng cho sự nhọc nhằn, gian lao của mẹ
khi gánh vác cuộc sống, chăm lo cho con cái.
4
Câu 4.
Tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ nào trong đoạn thơ? Nêu tác dụng của một biện
pháp tu từ mà em tìm được.
Phương pháp:
Vận dụng kiến thức đã học về các biện pháp tu từ.
Lời giải chi tiết:
Một số biện pháp tu từ được sử dụng:
- Ẩn dụ: “Cánh cò” (ẩn dụ cho người mẹ tần tảo, vất vả).
- Nhân hóa: “Cánh cò cõng nắng cõng mưa” (làm cho hình ảnh cánh cò trở nên có hồn, gợi sự
vất vả).
- Điệp ngữ: “Đội mưa, đội nắng” (nhấn mạnh sự tảo tần của mẹ).
- Tác dụng của biện pháp ẩn dụ “cánh cò”: Gợi lên hình ảnh người mẹ hy sinh, chịu thương
chịu khó, gợi tình cảm trân trọng, biết ơn của con cái đối với mẹ.
Câu 5.
Giải thích từ “Liêu xiêu” trong câu “Liêu xiêu – dáng mẹ âm thầm” và cho biết câu thơ gợi
cho em những suy nghĩ gì về sự vất vả của người mẹ trong cuộc sống?
Phương pháp:
Giải nghĩa từ “liêu xiêu” và phân tích hình ảnh “âm thầm” để cảm nhận ý nghĩa về sự tảo tần
của mẹ.
Lời giải chi tiết:
- “Liêu xiêu” có nghĩa là nghiêng ngả, yếu ớt, không vững vàng, thường dùng để miêu tả
những vật mỏng manh trước gió hoặc dáng vẻ của người gầy gò, mệt mỏi.
- Trong câu thơ, từ s“liêu xiêu” gợi lên hình ảnh dáng mẹ gầy gò, yếu ớt, hao gầy vì năm
tháng vất vả.
- “Âm thầm” thể hiện sự hy sinh lặng lẽ, không lời kêu ca, chỉ lặng lẽ yêu thương và chăm
sóc con.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.