Đề thi học kì 2 Văn 9 - Đề số 2

1

I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

HƠI ẤM Ổ RƠM

(Nguyễn Duy)

Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm

Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:

- Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ

Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ

Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm.

Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm,

Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng

Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm

Của những cọng rơm xơ xác gầy gò.

Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no

Riêng cái ấm nồng nàn như lửa

Cái mộc mạc lên hương của lúa

Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.

(In trong tập Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)

Câu 1 (0,5 điểm) Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Câu 2 (0,5 điểm) Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.

Câu 3 (1,0 điểm) Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau: Rơm

vàng bọc tôi như kén bọc tằm.

Câu 4 (1,0 điểm) Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Câu 5 (1,0 điểm) Bài học sâu sắc nhất em nhận được qua bài thơ trên là gì?

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 2

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

II. VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. (2.0 điểm) Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về khổ thơ cuối trong bài thơ “Hơi

ấm ổ rơm” của Nguyễn Duy.

Câu 2 (4.0 điểm) Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về một vấn đề cần giải

quyết: “Là một học sinh, em hãy đề xuất những giải pháp phù hợp để giảm thiểu rác thải nhựa

trong trường học và trong các gia đình?”

3

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

Phương pháp giải:

Quan sát số chữ trong mỗi dòng và cách gieo vần.

Lời giải chi tiết:

Thể thơ tự do.

Câu 2

Phương pháp giải:

Tìm nhân vật thể hiện cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.

Lời giải chi tiết:

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi” – người đang trực tiếp trải nghiệm và cảm nhận sự ấm áp của ổ rơm cũng như tình cảm chân thành của bà mẹ nghèo.

Câu 3

Phương pháp giải:

- Xác định biện pháp tu từ được sử dụng (so sánh)

- Phân tích hai vế để tìm ra điểm tương đồng

Lời giải chi tiết:

Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ “Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm” nhằm nhấn mạnh cảm giác ấm áp, an toàn mà ổ rơm mang lại. Hình ảnh “kén bọc tằm” gợi liên tưởng đến sự chở che, bao bọc, thể hiện tình yêu thương giản dị nhưng vô cùng ấm áp của người mẹ. Đồng thời, cách so sánh này làm nổi bật giá trị của rơm – tuy đơn sơ nhưng chứa đựng sự ấm áp lớn lao.

Câu 4

Phương pháp giải:

Xác định cảm xúc của nhân vật trữ tình qua các từ ngữ, hình ảnh, câu thơ mang tính biểu cảm.

Lời giải chi tiết:

Nhân vật trữ tình bộc lộ tình cảm trân trọng, biết ơn đối với tình người ấm áp trong cuộc sống giản dị. Qua những hình ảnh thơ đầy cảm xúc, người đọc cảm nhận được sự rung động sâu sắc của nhân vật trước lòng tốt, sự hy sinh và tấm lòng bao dung của bà mẹ nghèo.

Câu 5

Phương pháp giải:

4

- Xác định thông điệp mà bài thơ muốn truyền tải.

- Liên hệ thực tế để rút ra bài học về cách trân trọng tình cảm, giá trị cuộc sống.

Lời giải chi tiết:

Bài học sâu sắc từ bài thơ là sự trân trọng những điều bình dị nhưng chứa đựng giá trị tinh thần to lớn trong cuộc sống. Hạnh phúc không chỉ đến từ vật chất mà còn từ tình người ấm áp. Qua đó, bài thơ khơi dậy lòng biết ơn đối với những người đã dành tình yêu thương cho ta.

PHẦN II. VIẾT

Câu 1

Phương pháp giải:

- Đọc kỹ khổ thơ cuối, xác định nội dung chính.

- Phân tích ý nghĩa và cảm xúc của khổ thơ.

- Đánh giá thông điệp mà tác giả gửi gắm

Lời giải chi tiết:

Khổ thơ cuối trong bài “Hơi ấm ổ rơm” của Nguyễn Duy thể hiện sự trân trọng đối với những

giá trị giản dị nhưng đầy ý nghĩa trong cuộc sống. Tác giả nhấn mạnh sự ấm áp của ổ rơm –

không chỉ là hơi ấm vật chất mà còn là hơi ấm của tình người. Câu thơ “Hạt gạo nuôi hết thảy

chúng ta no / Riêng cái ấm nồng nàn như lửa” gợi lên sự đối lập giữa giá trị vật chất và giá trị

tinh thần, …