
1
I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Tập truyện “Quê mẹ” của nhà văn Thanh Tịnh
Quê mẹ là tập truyện ngắn của nhà văn Việt Nam Thanh Tịnh, xuất bản lần đầu năm
1941, gồm 13 truyện, có lời tựa của Thạch Lam. Trong lần tái bản năm 1983, tác phẩm được
bổ sung thêm năm truyện: Am culi xe, Con so về nhà mẹ, Ngậm ngải tìm trầm, Một đêm
xuân, Làng,...
Thạch Lam đã nhận xét khá tinh tế trong bài Tựa: “Thanh Tịnh đã muốn làm người
mục đồng ngồi dưới bóng tre để ca hát những đám mây và những làn gió lướt bay trên cánh
đồng, ca hát những vẻ đẹp của đồi thôn quê...Thanh Tịnh đã cho chúng ta
nghe cái tiếng sáo nhỏ và thanh của ông, khẽ nổi lên lẫn với tiếng hò của
bạn gặt trên sông để ca ngợi cái tình và cái thi vị của một vùng.”
Trong tập truyện, tác giả tập trung viết về nông thôn xứ Huế quê ông.
Trên cơ sở một không gian nghệ thuật đầy thi vị - làng Mỹ Lý – ông vẽ
những bức tranh thủy mặc về những đêm trăng và mùa gặt; cái nhà ga nhỏ
và con đường sắt quạnh hiu thỉnh thoảng vọng lên tiếng còi tàu đêm cô
đơn, mơ hồ ngoài quãng đồng xa vắng; dòng sông vắng và những con đò
mỏng mảnh ngược xuôi tưởng như lúc nào cũng chở đầy những câu hò tha
thiết, gợi nhớ. Trên bối cảnh thơ mộng và phảng phất vị buồn ấy, tác giả đi sâu vào đời sống
tình cảm của những người nông dân nghèo miền Trung. Tình yêu đằm thắm của những cô
Sương (Tình thư), cô Duyên (Bên con đường sắt), tình yêu trong sáng nhưng thoảng qua
như một ảo ảnh của Phương, người gái góa chèo đò (Bến Nứa). Tình yêu làng quê lặng lẽ,
sâu kín nhưng lúc nào cũng da diết đến quặn lòng của những cô Thảo , cô Hoa lấy chồng xa
(Quê mẹ, Con so về nhà mẹ)[...] Những nhân vật trong truyện của ông người nào cũng ánh
lên vẻ đẹp của tâm hồn: hiền lành, chất phác, đôn hậu,...nhưng hầu như ai cũng có nỗi khổ
đau riêng. Có khi vì phải xa quê. Có khi gặp trắc trở trong tình yêu. Hầu hết vì nghèo, phải
hai sương một nắng những chẳng đủ sống. Vì thế, có chỗ cả làng phải suốt đời sống trên phá
rộng sông dài và chết hết trong một trận bão khủng khiếp (Làng). Có người liều mạng ngầm
ngải tìm trầm để tính chuyện mưu sinh cho vợ con, cuối cùng hóa thành hổ, vĩnh viễn phải
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 10
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
sống sinh li (Ngậm ngải tìm trầm). Tiêu biểu hơn cả là truyện ngắn Am culi xe. Ông gợi lên
hình ảnh thật tội nghiệp: một cháu bé mười tuổi, rách rưới, gầy còm, đêm đêm dắt người
ông mù già yếu, kéo một chiếc xe tay cũ nát, bánh nhồi rơm, lủi thủi đi dưới trời mưa. Một
đêm kia, ông già chết gục vì đói rét và buồn khổ, để lại đứa cháu côi cút.
Nhìn chung, Thanh Tịnh thuộc một phong cách nghệ thuật gần Thạch Lam, Hồ Dzếnh,
Xuân Diệu (Phấn thông vàng) nhưng có sắc thái riêng: Ông thích cái nhẹ nhàng, dịu ngọt,
bâng khuâng, man mác. Mỗi truyện ngắn như một bài thơ vịnh gọn và có dư vị trữ tình lắng
sâu. Chính với phong vị trữ tình thấm thía này, ngòi bút của ông chinh phục được người
đọc.
(Theo Trần Hữu Tá, Từ điển văn học bộ mới, NXB Thế giới, Hà Nội, 2003)
Câu 1 (0,5 điểm). Mục đích viết của văn bản thông tin trên là gì?
Câu 2 (0,5 điểm). Nội dung văn bản được trình bày theo trật tự nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Điểm chung của các nhân vật trong tập truyện Quê mẹ là gì?
Câu 4 (1,0 điểm). Chỉ ra phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản và nêu tác
dụng.
Câu 5 (1,0 điểm). Chỉ ra thông tin cơ bản và các chi tiết làm rõ thông tin cơ bản của văn bản.
Nhận xét về mối quan hệ giữa thông tin cơ bản và các thông tin chi tiết trong văn bản.
PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Từ văn bản trên, trình bày suy nghĩ của em về tình yêu quê hương?
Câu 2 (4,0 điểm): Có những chuyến đi trở thành kỉ niệm đẹp trong tuổi học trò – bởi chuyến
đi ấy có tiếng cười của bạn bè, sự quan tâm của thầy cô, và cả những cảm xúc không thể nào
quên. Em hãy viết bài văn kể lại một chuyến đi đáng nhớ cùng bạn bè và thầy cô mà em thấy
thật ý nghĩa.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.