Đề thi học kì 2 Văn 12 Chân trời sáng tạo - Đề số 10

1

I. ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản:

Nhân tính là những đặc trưng văn hóa để phân biệt con người với “con khác”, phân biệt giống người với những giống loài khác; khiến con người trở nên khác với muông thú, cỏ cây và máy móc. Đó phải là nhân quyền, nhân bản, nhân văn; là những giá trị có tính phổ quát và trường tồn, được nhân loại tiến bộ cùng chia sẻ như là “tự do, bình đẳng, bác ái” hay “chân, thiện, mỹ”, chứ không bị giới hạn hay chi phối bởi những góc nhìn của quốc gia, chủng tộc, tôn giáo hay thời đại.

Để hình thành nhân tính thì phải có cái “đầu sáng”, trái “tim nóng” và cái “bụng rộng”. “Đầu sáng” là cái đầu có khả năng minh định được ai là ai, cái gì là cái gì, và mình là ai; minh định được đúng-sai, phải-trái, chân-giả, thiện-ác, chính-tà... “Tim nóng” là trái tim có hồn, biết rung cảm trước cái đẹp, nhất là cái đẹp vô hình, cái đẹp không nhìn thấy, không sờ thấy, mà chỉ có thể cảm thấy mà thôi; biết thổn thức trước nỗi đau của đồng loại; biết phẫn nộ trước cái ác; đầy tình yêu thương và giàu lòng trắc ẩn… “Bụng rộng” là sự bao dung, vị tha; chỉ có “bụng rộng” thì ta mới bớt hẹp hòi, bon chen, đố kỵ; chỉ có bụng rộng thì ta mới có thể chứa được cả sự hẹp hòi của người khác…

Nói cách khác, con người là một sinh vật có nhân tính, và nếu không có nhân tính thì không phải là con người, mà chỉ là con vật mang hình hài của con người.

(Theo Giản Tư Trung, Sư phạm khai phóng, Nxb Tri thức, Tp.HCM, 2023)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Vấn đề được đề cập đến trong văn bản trên là gì.

Câu 2. Theo tác giả để hình thành nhân tính cần có những yếu tố nào.

Câu 3. Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ liệt kê trong câu: “Đầu sáng” là cái đầu có khả năng minh định được ai là ai, cái gì là cái gì, và mình là ai; minh định được đúng-sai, phải- trái, chân-giả, thiện-ác, chính-tà…

Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về câu: Chỉ có bụng rộng thì ta mới có thể chứa được cả sự hẹp hòi của người khác.

Câu 5. Thông điệp nào từ văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị (Trình bày tối đa khoảng 5-7 dòng)

ĐỀ THI HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 10

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

II. VIẾT

Câu 1:

Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ của anh/chị về điều cần làm để có một “trái tim nóng”.

Câu 2: Đọc hai văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Văn bản 1:

BÍ ẨN CỦA LÀN NƯỚC

Tóm tắt bối cảnh: Câu chuyện kể về trận lũ kinh hoàng trong đêm Rằm tháng Bảy. Một loạt bom Mỹ phá bung đê, anh vội chạy về nhà để cứu vợ và đứa con trai vừa mới sinh. Trong lúc hoảng loạn, đứa con sơ sinh của họ bị tuột khỏi tay mẹ và rơi xuống dòng nước…

- Phận chị ấy đã vậy, thôi thì anh phải nén lòng lại, giữ sức khoẻ mà nuôi con. Ơn trời, anh còn kịp cứu được cháu. Chao ôi, vừa kịp khóc chào đời đã trải qua một cơn kinh hoàng hú vía. Anh coi con anh này. Cứ như không. Đã bú, đã ngủ rồi đây này. Ngoan chưa này… Ôi chao, nó tè dầm rồi này.

Chị nựng nịu, và từ từ giở bọc chăn chiên đang ủ kín con tôi. Chị thay tã cho nó. Tôi nhìn, chết lặng.

- Con tôi… - Tôi khóc, đỡ lấy bọc chăn, - Con tôi.

Từ bấy tới nay, thời gian trôi qua và triền nước trôi đi, tôi đã có tuổi và con gái tôi đã thành một thiếu nữ. Nó là đứa con của làn nước, mọi người đều nói thế bởi vì chuyện nó sa xuống dòng nước lụt rồi được cha nó cứu lên thì cả làng ai cũng biết. Nhưng điều bí mật kia thì không ai hay, kể cả con gái tôi cũng không thể biết. Chỉ có dòng sông biết.

Có ngày nào mà tôi không ra sông để ngắm dòng nước trôi. Vợ tôi, con tôi và người đàn bà vô danh nhìn tôi từ đáy nước. Thời gian, năm tháng cứ trôi, dòng sông và lịch sử, tất cả đổi thay nhưng mà niềm đau của đời tôi thì khôn nguôi bởi ấy là niềm đau không thể nói nên lời.

(Trích Bí ẩn làn nước, Bảo Ninh, Những truyện ngắn, NXB Trẻ, 2021, tr.21-24.)

Văn bản 2:

LỜI HỨA CỦA THỜI GIAN

Tóm tắt bối cảnh: Truyện kể về ông Miêng, một người lính sống sót duy nhất sau một trận chiến ác liệt năm 1972. Hoà bình lập lại, ông về sống tại khu đồi xưa là chiến …