Đề thi học kì 2 Văn 12 Cánh diều - Đề số 6

1

I. ĐỌC HIỂU

Đọc bài thơ sau:

(1) Xa quê mấy chục năm trời Mà ta chẳng hết là Người nhà quê (2) Vẫn thèm tiếng sáo triền đê Tiếng gà cục tác trưa hè nắng thơm Thèm cay nồng khói rạ rơm Bụi tro lấm đượm bát cơm ngày mùa (3) Thèm câu nhắn sớm gọi trưa Ríu ran lối xóm lời thưa tiếng chào Nồi khoai quánh mật ngọt ngào Bát chè vối nóng qua rào mời nhau (4) Giờ về thành thị chênh chao Nhoè cay khói bụi, ồn ào phố đông Vẫn nghe lành lạnh trong lòng Vẫn mơ xanh những cánh đồng mờ xa... (5) Bao năm xa, vẫn là ta Vẫn nguyên gốc gác con nhà thôn quê.

(“Người nhà quê” – Hạnh Ly, in trong Lỡ chân qua phố, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội,

2011)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2. Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh nói về thôn quê trong đoạn thơ thứ (2) của bài thơ?

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong các dòng thơ in đậm?

Câu 4. Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ?

ĐỀ THI HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 6

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Câu 5. Từ bài thơ trên, anh/chị rút ra được bài học gì về cách ứng xử của bản thân đối với quê hương của mình?

II. VIẾT

Câu 1.

Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh thôn quê qua cảm nhận của nhân vật trữ tình “ta” trong bài thơ đã cho ở phần Đọc hiểu. Câu 2.

“Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố” (Đặng Thùy Trâm).

Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề con người không được cúi đầu trước khó khăn, thất bại trong cuộc sống.

3

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1: Phương pháp: - Xác định thể thơ dựa trên số chữ trong dòng, cách hiệp vần và ngắt nhịp. - Vận dụng kiến thức về các thể thơ Cách giải: Bài thơ được viết theo thể lục bát. Câu 2: Phương pháp: Đọc kỹ đoạn thơ thứ (2), gạch chân các từ ngữ chỉ sự vật, âm thanh, hình ảnh gắn liền với cuộc sống làng quê Việt Nam. Cách giải: Những từ ngữ, hình ảnh nói về thôn quê trong đoạn thơ thứ (2) của bài thơ là: tiếng sáo triền đê; tiếng gà cục tác; khói rạ rơm; bát cơm ngày mùa. Câu 3: Phương pháp: Nhận diện biện pháp tu từ và phân tích tác dụng Cách giải: - Biện pháp tu từ: điệp cấu trúc. - Tác dụng: + Tạo nhịp điệu cho bài thơ. + Cho thấy được tình yêu mến, gắn bó của tác giả đối với quê hương; nhấn mạnh nỗi mong ước, khát khao được tận hưởng những điều tốt đẹp của chốn quê xưa. Câu 4: Phương pháp: - Xác định cảm hứng chủ đạo (dòng cảm xúc xuyên suốt bài thơ). - Cần đọc tổng thể các khổ thơ để thấy mạch cảm xúc của tác giả. Cách giải: Cảm hứng chủ đạo của bài thơ: bao trùm bài thơ là tình yêu, nỗi nhớ thương quê nhà, nỗi khao khát được sống lại với những điều bình dị mà tươi đẹp, nghĩa tình của chốn quê xưa. Câu 5: Phương pháp: Gợi ý: - Mỗi người cần luôn trân trọng, yêu mến quê hương của mình. - Luôn cố gắng, nỗ lực để cống hiến cho quê hương, xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp. - … Cách giải: Đoạn văn tham khảo:

4

Từ bài thơ “Người nhà quê”, tôi rút ra bài học sâu sắc về cách ứng xử với quê hương: đó là sự trân trọng và gìn giữ cội nguồn. Quê hương không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn mà còn là không gian nuôi dưỡng tâm hồn với những giá trị bình dị, chân thật. Dù cuộc sống có xô bồ, hiện đại đến đâu, mỗi người cũng cần giữ trong lòng những kỷ niệm, tình cảm và nét đẹp văn hóa của quê nhà. Quan trọng hơn, khi có điều kiện, chúng ta phải biết đóng góp sức lực, trí tuệ để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Bài thơ nhắc nhở tôi rằng: dù đi xa đến đâu, ta vẫn là “người nhà quê” với những gì thân thương nhất, và đó là điểm tựa vững bền trong hành trang cuộc đời.

II. PHẦN VIẾT

Câu 1:

Phương pháp: Gợi ý: - Đó là một miền quê bình yên với những âm thanh đặc trưng quen thuộc của tiếng sáo diều vi vút trên triền đê, của tiếng gà cục tác những trưa hè. Những âm thanh bình dị ấy, khi ở gần ta có thể không để ý, nhưng khi đi xa đã tạo thành một ám ảnh, gây nên một nỗi nhớ da diết. - Đó là một …