Đề thi học kì 2 Văn 12 Cánh diều - Đề số 5

1

I. ĐỌC HIỂU (4đ)

Đọc văn bản sau:

VÃN CẢNH/CẢNH CHIỀU HÔM (*)

(Nhật kí trong tù – Hồ Chí Minh)

Phiên âm

Mai khôi hoa khai hoa hựu tạ,

Hoa khai hoa tạ lưỡng vô tình;

Hoa hương thấu nhập lung môn lý,

Hương tại lung nhân tố bất bình.

Dịch nghĩa

Hoa hồng nở hoa hồng lại tàn,

Hoa nở hoa tàn đều vô tình;

Hương thơm bay vào thấu trong ngục,

Tới kể với người trong ngục nỗi bất bình.

Dịch thơ (Nam Trân)

Hoa hồng nở hoa hồng lại rụng,

Hoa tàn, hoa nở cũng vô tình;

Hương hoa bay thấu vào trong ngục,

Kể với tù nhân nỗi bất bình

(Hồ Chí Minh toàn tập – tập 3, NXB Chính trị Quốc gia, 2000)

(*) Bài thơ được sáng tác trong thời gian Bác bị giam trong nhà tù Tưởng Giới Thạch (thuộc tập Nhật

kí trong tù), sau khi Bác đã: Quảng Tây giải khắp mười ba huyện, mười tám nhà giam đã trải qua. Đây

là bài thơ thứ 114 trong tổng số 134 bài thơ trong tập Nhật kí trong tù. Vãn cảnh cũng là bài thơ hay

nhất trong chùm các bài thơ viết về cảnh chiều hôm: Mộ, Bại, Hoàng hôn và Vãn cảnh.

Trả lời câu hỏi từ 1 đến 5

Câu 1. Xác định thể loại và luật (bằng trắc) của bài thơ Vãn cảnh chiều hôm. (0.5đ)

Câu 2. So sánh nhan đề ở nguyên tác với nhan đề ở bản dịch và cho biết chúng có khác biệt

gì? (0.5đ)

Câu 3. Xác định hình tượng chính của bài thơ và ý nghĩa của hình tượng đó? Phân tích cảm

xúc của nhà thơ trong câu thơ đầu? (1.0đ)

ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ 2 – ĐỀ 5

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Câu 4. Mạch cảm xúc ở 2 câu cuối bài thơ vận động như thế nào? Bài thơ gợi tả như thế nào

về một cuộc gặp gỡ, cảm xúc của nhân vật trữ tình? (1.0đ)

Câu 5. Đánh giá của em về giá trị nhận thức, giáo dục thẩm mĩ và triết lí nhân sinh thể hiện ở

bài thơ? (1.0đ)

II. LÀM VĂN (6,0 điểm)

Câu 1. Viết đoạn nghị luận về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong bài thơ Vãn cảnh

chiều hôm.

Câu 2. Đọc văn bản sau và viết thư (600 chữ) trao đổi với bạn về những điều mình quan tâm

(điều tâm đắc, điều mình chưa đồng tình) sau khi đọc Kiên nhẫn tạo nên sự xuất sắc của tác

giả M.J.Ryan.

KIÊN NHẪN TẠO NÊN SỰ XUẤT SẮC

(M.J.Ryan)

Bạn chắc hẳn biết qua câu chuyện về nhà khoa học Thomas Edison, ông không

những phát minh ra bóng đèn mà còn sáng chế ra hàng loạt những máy móc khác như máy điện

báo, máy điện tín tự động, đèn điện an toàn dùng trong hầm mỏ, đèn huỳnh quang, máy quay

phim, máy chụp ảnh...Trong quá trình miệt mài thử nghiệm để tìm ra vật liệu làm dây tóc bóng

đèn, ông đã đúc kết kinh nghiệm như sau: “Tôi đã trải qua 2000 lần thử nghiệm khác nhau mới

tìm ra được kết quả cuối cùng, nhưng tôi không nghĩ rằng mình đã thất bại 2000 lần. Tôi không

hề thất bại lần nào. Tôi đã thành công trong việc chứng minh rằng có gần 2000 chất liệu không

thể dùng để chế tạo dây tóc bóng đèn. Và một khi đã loại bỏ dần những chất không phù hợp,

tôi cuối cùng cũng tìm ra nó!”

Tôi đã bắt đầu nghiên cứu về lòng kiên nhẫn trong nhiều năm, nhưng cách đây vài tháng tôi

mới bắt đầu xem xét đến mối liên hệ giữa lòng kiên nhẫn và sự trau dồi tài năng. Eric Hoffer

phát biểu về mối quan hệ này: “Điều cốt lõi của một tài năng thật sự là người đó phải nhận

thức được rằng bất kỳ thành tựu dù lớn hay bé cũng luôn gắn liền với những khó khăn nhất

định. Và chính nhờ sự kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng mà họ vượt qua tất cả trở ngại và

đạt được thành công cuối cùng. Do đó tài năng là một dạng của sự kiên trì”. George Louis

Leclerc de Bulfen cũng nhận xét tương tự: “Bản thân thiên tài không là gì cả, thiên tài là người

dồi dào khả năng kiên nhẫn”. Những nhà tư tưởng này nhắc cho chúng ta nhớ rằng tài năng

phải được trau dồi thường xuyên. Cũng giống như viên ngọc muốn sáng đẹp cần qua quá trình

mài giũa, tài năng thiên phú, “sơ khai” còn cách tài năng đích thực rất xa. Vì vậy chúng ta phải

làm việc và làm việc không ngừng để có thể có được phần thưởng đó. Mọi tiềm năng của chúng

ta đều đòi hỏi sự nỗ lực trong một thời gian dài trước khi trở thành tài năng thật sự. …