
1
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Cụ Kép là người thích uống rượu ngâm thơ và chơi hoa lan. Cụ đã tới cái
tuổi được hoàn toàn nhàn rỗi để dưỡng lấy tính tình. Vì bây giờ trong nhà cụ
cũng đã thừa bát ăn. Xưa kia, cụ cũng muốn có một vườn cảnh để sớm chiều ra
đấy tự tình. Nhưng nghĩ rằng mình chỉ là một anh nhà nho sống vào giữa buổi
Tây Tàu nhố nhăng làm lạc mất cả quan niệm cũ, làm tiêu hao mất bao nhiêu giá
trị tinh thần; nhưng nghĩ mình chỉ là một kẻ chọn nhầm thế kỷ với hai bàn tay
không có lợi khí mới, thì riêng lo cho thân thế, lo cho sự mất còn của mình cũng
chưa xong, nói chi đến chuyện chơi hoa. Cụ Kép thường nói với lớp bạn cũ rằng
có một vườn hoa là một việc dễ dàng, nhưng đủ thời giờ mà săn sóc đến hoa mới
là việc khó. Cụ muốn nói rằng người chơi hoa nhiều khi phải lấy cái chí thành
chí tình ra mà đối đãi với giống hoa cỏ không bao giờ biết lên tiếng. Như thế mới
phải đạo, cái đạo của người tài tử. Chứ còn cứ gây được lên một khoảnh vườn,
khuân hoa cỏ các nơi về mà trồng, phó mặc chúng ở giữa trời, đày chúng ra mưa
nắng với thờ ơ, chúng trổ bông không biết đến, chúng tàn lá cũng không hay thì
chơi hoa làm gì cho thêm tội
Đến hồi gần đây, biết đã đủ tư cách chơi cây cảnh, cụ Kép mới gây lấy một
vườn lan nho nhỏ. Giống lan gì cũng có một chậu. Tiểu kiều, đại kiều, Nhất điểm,
Loạn điểm, Yên tử v. v… Chỉ trừ có giống lan Bạch ngọc là không thấy trồng ở
vườn. Không phải vì lan Bạch ngọc đắt giá mỗi giò mười đồng bạc, mà cụ Kép
không trồng giống hoa này. Trong một buổi uống trà đêm, cụ Kép nói với một
người bạn đến hỏi cụ về cách thức trồng cây vườn hoa:
ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ 1 – ĐỀ 1
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 11
BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
- Tôi tự biết không chăm được lan Bạch ngọc. Công phu lắm, ông ạ. Gió
mạnh là gẫy, nắng già một chút là héo, mưa nặng hột là nẫu cánh. Bạch ngọc thì
đẹp lắm. Nhưng những giống nhẹ nhàng ấy thì yểu lắm. Chăm như chăm con mọn
ấy. Chiều chuộng quá như con cầu tự. Lầm lỡ một chút là chúng đi ngay. Những
vật quý ấy không ở lâu bền với người ta. Lan Bạch ngọc hay ưa hơi đàn bà. Trồng
nó ở vườn các tiểu thư thì phải hơn.
Thiếu hẳn loài Bạch ngọc, cụ Kép đã cho trồng nhiều giống Mặc lan, Đông
lan, Trần mộng. Giống này khỏe, đen hoa và dò đẫy, hoa có khi đậu được đến
nửa tháng và trong mươi ngày, nếu chủ vườn có quên bón tưới, cũng không lụi.
Chiều hôm nay, hoa Mặc lan chớm nở.
Chiều mai, mùng một Tết, hoa Mặc lan mãn khai đầy vườn.
Đêm giao thừa, bên cạnh nồi bánh chưng sôi sình sịch, bõ1 già đang chăm
chú canh nồi kẹo mạch nha. Cụ Kép dặn bõ già phải cẩn thận xem lửa kẻo lơ
đễnh một chút là khê mất nồi kẹo. Hai ông ấm, con trai cụ Kép, người lớn tuổi
đứng đắn như thế, mà lại ngồi gần đấy, phất giấy vào những nan lồng. Thực là
hai đứa trẻ con đang ngồi nghịch với lồng bàn giấy. Họ trịnh trọng ngồi dán hồ,
vuốt giấy. Ông cụ Kép đứng kèm bên, mỗi lúc lại nhắc:
- Này Cả, thầy tưởng miệng lồng bàn, con nên đan to hơn miệng chậu. Con
chạy ra, lấy cái que đo lại chậu xem. Nếu rộng thì hỏng hết. Đo lại chậu Mặc lan
thôi.
Hai ông ấm, ngồi phất được đến mười cái lồng bàn giấy. Họ rất vui sướng
vì họ tin đã làm toại được sở thích của cha già. Cụ Kép co ro chạy từ nồi mạch
nha, qua đám lồng bàn giấy, đến cái rổ đá cuội đã ráo nước thì cụ ngồi xổm
xuống, ngồi lựa lấy những viên đá thật trắng, thật tròn, để ra một mẹt riêng. Ông
ấm cả, ông ấm hai lễ mễ bưng những chậu Mặc lan vào trong nhà. Cả ba ông
con đều nhặt những hòn cuội xấu nhất, méo mó, xù xì trải xuống mặt đất những
1 Bõ: người ở giúp việc.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.