
1
I. PHẦN ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản:
Mùa xuân ơi
Người gieo hạt trên cánh đồng kỉ niệm
Tháng ba sương khói như lòng
Tôi thả tình tôi trên một dòng sông
Chiều đồng giao thức màu hoa bèo tím
Mặc năm tháng ngày đêm
Kí ức xanh một vùng bến bãi
Nôn nao nỗi niềm hoa cà hoa cải
Dáng con đò gầy như dáng chị tôi
Vàng đi nắng ơi
Cho nỗi buồn tôi rạng ngời hy vọng
Tôi mặc lòng tôi lang thang đầu con sóng
Nghe tiếng chuông nguồn cội nhắc tên mình
Xin được bắt đầu bằng hai chữ bình minh
Cho bài hát hoài niệm về quê cũ
Dẫu tháng năm chưa bao giờ yên ngủ
Và trong tôi hoa gạo vẫn nhọc nhằn
Tôi đi xa để gần gũi ngàn năm
Nỗi đau đáu của một người viễn xứ
Ngày đang mới trong một chiều đã cũ
Gọi tên mùa trong tiếng lá dần xanh.
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 10
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 11
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
(Trích Tự tình tháng ba, Bình Nguyên Trang, Chỉ em và chiếc bình pha lê biết, NXB
Văn học 2003, tr16-17)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Tìm những loài hoa xuất hiện trong hoài niệm về tháng ba của nhà thơ.
Câu 3. Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong các câu thơ sau:
“Kí ức xanh một vùng bến bãi
Nôn nao nỗi niềm hoa cà hoa cải
Dáng con đò gầy như dáng chị tôi”
Câu 4. Anh/Chị hãy nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho quê cũ trong bài thơ.
II. PHẦN VIẾT
Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận ( khoảng 150 chữ) phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình
trong 2 khổ thơ đầu của bài thơ Tự tình tháng ba - Bình Nguyên Trang
Mùa xuân ơi
Dáng con đò gầy như dáng chị tôi
Câu 2.
Ước mơ có thể vĩ đại hay nhỏ bé nhưng điều làm cho cuộc sống của mỗi người chúng ta thêm
tươi đẹp, ý nghĩa.
Viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) bày tỏ suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải theo
đuổi ước mơ đối với tuổi trẻ.
HẾT
3
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
I. PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1:
Phương pháp:
- Vận dụng kiến thức về các thể thơ
- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định
Cách giải:
Thể thơ: Tự do
Câu 2:
Phương pháp:
Đọc kỹ văn bản để tìm các chi tiết phù hợp
Cách giải:
Những loài hoa xuất hiện trong hoài niệm về tháng ba của nhà thơ: hoa bèo tím, hoa cà, hoa
cải, hoa gạo.
Câu 3:
Phương pháp:
- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh để nhận biết
- Phân tích ít nhất 2 tác dụng
Cách giải:
- Biện pháp so sánh: Dáng con đò gầy như dáng chị tôi
- Tác dụng:
+ Gợi hình dung đầy ấn tượng về hình dáng con đò vừa gần gũi vừa nhỏ bé, mong manh như
dáng hình người chị tảo tần.
+ Thể hiện tình cảm mến thương của tác giả dành cho sự vật bình dị và con người thân thuộc
nơi quê nhà.
+ Giúp lời thơ trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm,...
Câu 4:
Phương pháp:
- Đọc toàn bộ văn bản, tìm các chi tiết, hình ảnh, từ ngữ thể hiện cảm xúc với quê cũ.
- Khái quát thành những nhận xét cụ thể về mức độ, sắc thái tình cảm.
Cách giải:
4
- Tình cảm của tác giả dành cho quê cũ: Yêu mến thiết tha, gắn bó sâu nặng, đau đáu nhớ nhung
về một miền quê lam lũ mà thơ mộng.
- Nhận xét tình cảm của tác giả: Có thể theo hướng: Đó là tình cảm đẹp đẽ của một con người
có ý thức về cội nguồn; tình cảm ấy được thể hiện chân thành, sâu sắc và xúc động.
II. PHẦN VIẾT
Câu 1:
Phương pháp:
1. Tâm trạng của nhân vật trữ tình
- Tâm trạng bâng khuâng, man mác buồn trước mùa xuân quê hương: Người gieo hạt trên cánh
đồng kỉ niệm, tháng ba sương khói như lòng…
- Nỗi nhớ da diết những hình ảnh bình dị, thân thuộc: màu hoa bèo tím, kí ức xanh một vùng
bến bãi, nôn nao nỗi niềm hoa cà hoa cải
- Sự đồng cảm, hóa thân sâu sắc giữa con người và cảnh vật: Sự vật (con đò) và con người (chị
tôi) hòa quyện, làm nổi bật cuộc sống vất vả, gian nan và vẻ đẹp bình dị, mộc mạc của người
dân quê.
2. Đánh giá:
- Nỗi nhớ quê hương da diết, sâu nặng, mang màu sắc buồn vui lẫn lộn nhưng luôn hướng về
cội nguồn và chứa chan niềm tin.
- Thể thơ tự do, ngôn ngữ giàu hình ảnh (ẩn …
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.